Mỹ vị Jrai
1. Là một thanh niên gốc Quảng Nam, khi chiến tranh lan rộng khắp các vùng nông thôn, tôi theo gia đình "tản cư" ra Đà Nẵng. Nhờ vượt qua các kỳ thi, tôi đậu tú tài 1 rồi 2 để vào đại học. Trong lúc nhiều bạn cùng lứa thi rớt bậc cử nhân phải vào lính, có bạn đã không về lại sau ngày hòa bình.Tôi về quê sau năm 1975 cũng chẳng biết gì nhiều hơn ngoài một làng quê cũ, vài nơi quanh Đà Nẵng hoặc Hội An. Những nơi khác, nếu biết chỉ là những địa danh trong chiến tranh, nhờ đọc trên báo chí.Tôi may mắn được nhận vào làm việc trong một cơ quan ngành nông nghiệp sau chiến tranh. Tuy chỉ là nhân viên bình thường, tôi được thường xuyên cử đến nhiều huyện và cả những khu vực nông thôn khắp tỉnh Quảng Nam. Sau đó, nhờ vốn liếng hồi đi học lại ham nghiên cứu nên được cử đi nhiều tỉnh ở miền Bắc, ra tận Hải Phòng, các tỉnh vùng Tây Bắc lẫn tây Nghệ An, Thanh Hóa. Tôi lại được đến các nông trường quốc doanh, nhiều hợp tác xã nông nghiệp thời bao cấp. Tính ham hiểu biết, nên đi đâu tôi cũng ghi chép, quen biết nhiều người, nhờ vậy mà vun bồi thêm kiến thức…Trở lại với miền quê Quảng Nam. Những năm sau chiến tranh vẫn còn hoang tàn, dân cư mới hồi hương khai hoang vỡ hóa nên đời sống rất khó khăn. Ở vùng cát ven biển, có nơi không tìm được cây tre để vót đũa ăn cơm. Ở vùng Tiên Phước, quê hương các cụ Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, người dân phải đi bộ cả chục cây số mới tìm ra trạm bưu điện để liên lạc khi có việc. Vùng tây các huyện Hiệp Đức, Quế Sơn, nơi cụ Hoàng Châu Ký làm bí thư hồi toàn quốc kháng chiến, người dân vẫn phải ăn độn khoai sắn, nấu canh bằng sắn củ với chút mỡ heo. Vùng B Đại Lộc, chúng tôi ở trong một kho thu mua lương thực, ăn cơm độn và uống nước bằng cách nấu lá bồ đường phơi khô…Đi công tác ra Bắc, chúng tôi mua thêm ít gạo để bán kiếm thêm ít tiền lời bù vào chi phí. Một lần lụt ngập sông Bến Thủy nhiều ngày, tôi và anh lái xe tên Đức bỏ mấy trăm ký gạo trên một ngọn đồi cạnh đường 18 ở H.Nghi Xuân. Đức ở lại coi xe và hàng, tôi một mình đi nhờ phà vượt sông sang Vinh và kẹt lại đó hết 10 ngày…2. Trong nửa thế kỷ từ 1975 - 2025, tôi có những lần được đi nước ngoài.Khoảng cuối tháng 4.1975, bạn học tôi có cha là sĩ quan không quân chuẩn bị di tản khỏi Sài Gòn. Bạn tôi phóng Honda từ Tân Sơn Nhứt đến khu nhà trọ trên đường Lê Văn Duyệt, ghi tên tuổi vào danh sách và hẹn tôi cùng di tản. Hôm sau bạn lại xuống để chở tôi đến Tân Sơn Nhứt, chuẩn bị bay. Anh bạn phụ tôi chuẩn bị hành trang và từ giã vài người bạn ở trọ. Cuối cùng anh chỉ nhận từ tôi lời từ chối với lý do: "Gia đình mình còn ở Đà Nẵng chưa biết sống chết ra sao, nên không thể yên lòng bỏ đi!". Bạn tôi buồn bực ra về.Năm 1980 ở Đà Nẵng, một nhà thơ rủ tôi cùng "vượt biên". Anh cho biết một chủ tàu cá đã đồng ý cho hai anh em theo tàu với giá rẻ, miễn là biết nói tiếng Anh. Ngày giờ và điểm hẹn đã được vạch ra cặn kẽ, kể cả phương án nếu bại lộ thì có người bảo lãnh ra về an toàn. "Ông có mạng Trường lưu thủy, đừng lo tai nạn trên biển!", nhà thơ thuyết phục tôi. Lần này thì tôi lấy cớ mới lập gia đình, chưa thể quyết định được.Năm 1996, lúc tôi vừa 45 tuổi, được Báo Thanh Niên chấp thuận chuyến đi Úc cả tháng trời do Hãng hàng không Qantas và Công ty Direct Flight mời đích danh. Ở Úc cả tháng, đi lại nhiều thành phố từ Sydney, Canberra đến Melbourne và thăm nhiều bạn cũ thật thoải mái. Ngoài các khách sạn, tôi còn được các bạn cũ người Đà Nẵng đưa về nhà riêng nghỉ, được thết đãi vui vẻ. Lúc ấy vẫn có người rủ rê ở lại, nhưng tôi đều cảm ơn và nêu rõ lý do phải về Việt Nam.Từ sau năm 2000 cho đến cả lúc nghỉ hưu, tôi cũng đã đi đến nhiều nước khá thuận lợi. Với tôi, đi du lịch một thời gian ngắn là thích hợp hơn cả rồi trở về sống ở quê hương mình vốn đã quen nước quen cái, không phải bị cuốn vào đời sống ở những nơi mình không quen biết. Cuộc sống của tôi là cuộc sống mà mình đã chọn lựa từ ngay khi chiến tranh vừa chấm dứt, với công việc mình yêu thích!Nửa thế kỷ đã qua, tôi đã bước qua những lần "suýt đổi đời" như vậy, nhưng không hề hối tiếc…3. Suốt thời gian ấy, dù có lúc buồn chán, nhưng tôi hài lòng vì đó là chọn lựa của mình.Tôi vẫn nhớ mãi cô em họ, lần tôi rời Sài Gòn về lại chỗ ngôi nhà đã bị thiêu rụi của ông bà nội ở Đà Nẵng. Lúc đó, cô em là bí thư chi bộ của du kích địa phương, đang hân hoan sau ngày hòa bình lập lại. Cô ấy nói: "Em cứ tưởng anh đã đi sang Mỹ rồi chớ!". Tôi trả lời: "Anh chỉ có một quê hương ở đây".Kể từ đó, suốt 50 năm, ngoài công việc làm trong ngành nông nghiệp rồi làm báo, tôi đã về xây dựng lại ngôi nhà để thờ cúng tổ tiên, đã cùng các anh em (trong đó có gia đình cô em họ kể trên) xây dựng lại mồ mả ông bà với vai trò con trai trưởng. Và suốt 20 năm nay, tôi tổ chức xây dựng phong trào khuyến học của tộc họ, được bà con hưởng ứng, đóng góp đến hơn mấy tỉ đồng vào quỹ, giúp hàng trăm cháu học sinh nghèo tiếp tục được đi học...Chỉ chừng đó việc mà đã hết một đời người, từ sau chiến tranh. Tôi thấy mình đã không bỏ phí những mơ ước từ thời trai trẻ. Bây giờ, đến lượt các con tôi tiếp bước…TP.HCM lần đầu có trung tâm khảo thí thuộc bộ phận của ĐH hàng đầu thế giới
Từ khi bắt đầu bán món này, chủ quán nhập cả tấn nhãn tươi về mới đủ phục vụ khách. Trung bình một ngày, cửa hàng bán từ 1.000 - 2.000 ly nước, khách chỉ mua mang đi. Theo chị, sở dĩ gần đây thức uống này "hot" hơn vì hợp khí hậu TP.HCM mùa nắng nóng. Nước long nhãn uống chung với đá rất mát và ngọt thanh, có thể giải nhiệt.
Thủ tục cấp sổ đỏ đất tranh chấp như thế nào?
Chiều 17.1, tại Diễn đàn các thành phố hữu nghị và hợp tác - Đà Nẵng 2025, TP.Đà Nẵng ký kết quan hệ hữu nghị với một số thành phố, trao chứng nhận cho nhiều dự án quan trọng.Tại diễn đàn, TP.Đà Nẵng ký kết thiết lập quan hệ hữu nghị hợp tác với TP.Aktau (Kazakhstan) và TP.Genoa (Ý), mở rộng bản đồ hợp tác quốc tế của TP.Đà Nẵng đến 50 địa phương tại 24 quốc gia và vùng lãnh thổ. TP.Đà Nẵng cũng trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án Aeon Mall, Công ty TNHH ICT VINA (Hàn Quốc), Công ty CP Trung tâm dữ liệu quốc tế Đà Nẵng; trao giấy chứng nhận đầu tư dự án nhà máy sản xuất khuôn mẫu công nghệ cao VMR của Công ty TNHH Liên doanh Viedam.Bên cạnh đó, thành phố cũng trao biên bản ghi nhớ hợp tác 5 bên về đào tạo công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) cho các đơn vị gồm Synopsys, Intel, Tresemi, ASA Holding, Trung tâm nghiên cứu, đào tạo thiết kế vi mạch và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng; trao biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Gurye (Hàn Quốc) và H.Hòa Vang (TP.Đà Nẵng) về nguồn nhân lực, lao động, nông nghiệp…Diễn đàn các thành phố hữu nghị và hợp tác - Đà Nẵng 2025 có chủ đề "Hội tụ và lan tỏa" với nhiều hoạt động như: gặp gỡ song phương, hội thảo chuyên đề "Hợp tác quốc tế đẩy mạnh đầu tư kinh doanh tận dụng xu thế mới", "Hợp tác quốc tế thúc đẩy phát triển du lịch"; tham quan cảng Liên Chiểu, khu đất dự kiến làm Trung tâm tài chính quốc tế; tham quan các điểm trang trí hoa tết tại cầu Rồng, Bảo tàng Đà Nẵng; trải nghiệm văn hóa địa phương, trồng cây lưu niệm tại Công viên Suối Đá (bán đảo Sơn Trà)…Tham gia chuỗi sự kiện từ ngày 16 - 18.1 có các đại sứ, tổng lãnh sự các nước tại Việt Nam; các thống đốc, tỉnh trưởng và lãnh đạo hơn 50 địa phương. Ông Lê Trung Chinh, Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng, cho biết diễn đàn nhận được sự chia sẻ của các thành phố hữu nghị trên các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ mới, thành phố thông minh, công nghệ cao, công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, quy hoạch đô thị và du lịch bền vững, bảo vệ môi trường và di sản văn hóa.Thay mặt lãnh đạo thành phố, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Văn Quảng cam kết TP.Đà Nẵng hướng đến mục tiêu đối ngoại trong thời đại mới dựa trên nền tảng tình cảm chân thành, sự tin cậy vững chắc, sự tôn trọng bình đẳng và mục tiêu cùng nhau phát triển thịnh vượng. Thành phố xác định ngoại giao kinh tế là mũi nhọn, đẩy mạnh ngoại giao khoa học công nghệ làm trọng tâm; cam kết tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, hỗ trợ tối đa cho các doanh nghiệp nước ngoài, nhất là đầu tư vào các lĩnh vực được ưu đãi đặc thù như Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do đầu tiên tại Việt Nam.
Ngày 20.3 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn làm ngày Quốc tế hạnh phúc. Đây là ngày đặc biệt - ngày xuân phân, ngày mặt trời gần như chiếu thẳng vào xích đạo nên độ dài ngày và đêm bằng nhau. Từ đó ngày Quốc tế hạnh phúc có thông điệp: Cân bằng và hài lòng là một trong những chìa khóa để hạnh phúc.Thông tin trên website dayofhappiness.net cho biết, chủ đề của ngày Quốc tế hạnh phúc năm nay là Chăm sóc và Chia sẻ, nhắc nhở chúng ta rằng hạnh phúc lâu dài đến từ việc chăm sóc lẫn nhau, cảm thấy được kết nối và trở thành một phần của điều gì đó lớn lao hơn. Nhân dịp này PV Thanh Niên trò chuyện với một số nhân vật xoay quanh từ: Hạnh phúc. Khoảnh khắc con trai Thiên Phước giành huy chương tại giải thể thao người khuyết tật, ông Hồ Tuấn Nghĩa (63 tuổi, Q.Tân Phú) không kìm được giọt nước mắt hạnh phúc. Với ông, đó là minh chứng cho quyết định đúng đắn khi nghỉ hưu sớm, toàn tâm đồng hành cùng con. Thiên Phước mắc hội chứng Down, dù đã 27 tuổi nhưng nhận thức chỉ như đứa trẻ lên 10. Ngày con trai còn nhỏ, hai vợ chồng ông đã đi đến một quyết định rất day dứt là không sinh thêm con để dành hết tình yêu thương cho Phước. Ông Nghĩa sợ, nếu mình sinh thêm một đứa con bình thường, khỏe mạnh, mọi yêu thương và ưu tiên sẽ dành cho đứa trẻ đó thì Phước sẽ chịu thiệt thòi.Với vợ chồng ông Nghĩa, hạnh phúc đơn giản lắm. Đó là những biểu hiện tình cảm của Thiên Phước, thể hiện tình yêu thương bằng lời nói như: "Con thương ba, con thương mẹ". Hay khi thấy ba mẹ bị bệnh, Phước đến bên ôm chặt: "Bệnh hả, đau hả, cố lên nhé! Không sao đâu!".Giờ đây, khi mái đầu hoa râm, đôi vợ chồng già cũng tiếc khi đã không sinh thêm con, để đứa em đó sau này có thể thay mặt ông bà chăm sóc cho anh trai của mình. "Nhưng lựa chọn nào cũng có cái giá của nó, Phước đang sống, trưởng thành bằng tất cả những yêu thương và niềm tin tuyệt đối mà vợ chồng tôi đã dành trao…", ông Nghĩa nói.Còn với y tá Châu Thành Toàn (42 tuổi, ngụ Q.Gò Vấp), trưởng nhóm tình nguyện SV07, trực thuộc Hội chữ thập đỏ tỉnh Sóc Trăng. Người đã tổ chức cả ngàn chương trình thiện nguyện cho người yếu thế trong 27 năm qua quan niệm: "Hạnh phúc riêng của mỗi người sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi giúp cho nhiều người, cho một tập thể cũng được hạnh phúc". Theo anh Toàn, mỗi người có một định nghĩa riêng về hạnh phúc, xuất phát từ những cảm xúc, năng lượng cá nhân nhưng không nằm ngoài quy luật tất yếu của cuộc sống đó là nhân - quả, tức, có gieo mầm mới có thu hoạch. Hạnh phúc là một quá trình thực hành trong mỗi khoảnh khắc cuộc sống, không có hạnh phúc từ trên trời rơi xuống.Anh Toàn cho rằng, đừng đợi đến khi gặp khó khăn, biến cố mới nhận ra giá trị của hạnh phúc. Anh Toàn biết ơn những gì mình đang có và thấy hạnh phúc, từ sức khỏe, gia đình, bạn bè, đến những điều nhỏ bé như một bữa ăn ngon, một lời động viên. "Hạnh phúc của tôi là trân trọng những gì hiện hữu, như: một nụ cười, một đôi mắt sáng, vài ngàn lẻ bỏ ống heo để cuối năm gom được thêm vài triệu đồng làm thiện nguyện. Điều đó khác với khi bạn không thể nhìn thấy ánh sáng và bạn thấy hạnh phúc khi mình lại nhìn thấy ánh sáng. Hay bạn có vài ngàn lẻ để bỏ ống heo làm thiện nguyện nhưng lại than thở rằng ước gì tôi có nhiều tiền để giúp đời", anh Toàn nói.Bác sĩ Nguyễn Phương, hiện là quản lý Y khoa cho 1 đơn vị tiêm chủng VNVC cho rằng: "Hạnh phúc có thể giải thích từ góc độ khoa học. Có một loại hormone tên là endorphin. Hormone này hoạt động và có tác động đến cảm giác hạnh phúc, chúng ta ai cũng cũng có thể thực hành để kích thích nó một cách tự nhiên". Bác sĩ Phương chia sẻ, endorphin là một loại neuropeptide (chất truyền tin hóa học được tạo thành từ các chuỗi axit amin nhỏ được tổng hợp và giải phóng bởi các tế bào thần kinh) do hệ thần kinh trung ương và tuyến yên tiết ra. Nó có chức năng chính là giảm đau và tạo cảm giác dễ chịu. Điều đặc biệt là endorphin được sản sinh trong cả hai tình huống, đó là:Khi vận động thể chất (chạy bộ, tập thể thao, nhảy múa, yoga…): giúp tạo ra cảm giác sảng khoái, vui vẻ, hưng phấn. Người chạy bộ thường gọi là "runner's high" - cảm giác hưng phấn khi chạy. Hoặc khi cơ thể trải qua căng thẳng hoặc đau đớn, ví dụ chấn thương, sinh con, hóa trị…): giúp giảm đau, tạo cảm giác an thần để giúp con người đối phó với tình huống khó khăn. Endorphin không chỉ giúp tạo cảm giác hạnh phúc, mà còn giúp chúng ta chịu đựng nỗi đau, vượt qua nghịch cảnh một cách bền bỉ hơn.Vì thế, hạnh phúc không chỉ là một trạng thái tinh thần, mà còn liên quan đến những phản ứng sinh học trong cơ thể. Khi chúng ta chủ động tập luyện, chăm sóc bản thân và kết nối với người khác, thì đang tạo điều kiện cho cơ thể tiết ra những hormone tích cực, tạo cảm thấy vui vẻ và tràn đầy năng lượng. Đó là lý do tại sao những người gặp khó khăn nhưng bắt đầu tập luyện thể thao lại "cảm thấy tốt hơn", đó không phải là cảm tính mà thực sự có cơ sở khoa học.Nó giống như một "liệu pháp tự nhiên" giúp họ hồi phục từ bên trong. Không những thế, tập luyện còn còn kích thích sản sinh serotonin, dopamine và oxytocin – những chất quan trọng trong việc duy trì tinh thần tích cực và cảm giác hạnh phúc. Bác sĩ Phương từng mắc đa u tủy đầu năm 2021, phải hóa trị và ghép tủy, điều trị trong 2 năm và bắt đầu hành trình phục hồi từ bằng cách tập luyện chạy bộ. Dưới góc nhìn của một bác sĩ, một người từng chiến đấu với bệnh hiểm nghèo, và tập chạy bộ, trải nghiệm của bác sĩ Phương về mối liên hệ giữa nỗi đau và hạnh phúc thông qua chạy bộ có lẽ đặc biệt hơn bất kỳ ai hết.Khi chạy, cơ thể sản sinh endorphin, giúp giảm đau và tạo cảm giác hưng phấn. Nhưng endorphin chỉ xuất hiện khi bạn đã chạy qua vùng khó chịu ban đầu – nghĩa là bạn phải chấp nhận đau đớn trước khi có được hạnh phúc.Nó giống như một cơ chế sinh học, là một quá trình mô phỏng sự sống còn: đau đớn, kiên trì, chịu đựng, rồi sau đó là cảm giác giải thoát. Điều này nó cũng giống như hành trình bác sĩ vượt qua bệnh tật. Sau mỗi lần hóa trị, sau những cơn đau và mệt mỏi là khoảnh khắc bình yên khi cơ thể hồi phục. Chạy bộ giúp bác sĩ Phương trực tiếp trải nghiệm quy luật này mỗi ngày, qua từng buổi chạy. "Những ngày đầu tiên khi tôi tập chạy sau chuỗi tháng ngày nằm viện, mỗi bước chân đều đi kèm đau đớn, cơ thể vẫn yếu, phổi chưa quen với nhịp thở, tim đập gấp gáp khi cố gắng hoàn thành một vòng công viên. Nhưng chính sự đau đớn đó lại là minh chứng rằng tôi còn sống, còn có cơ hội để thay đổi. Tôi nhận ra rằng hạnh phúc không phải là sự vắng mặt của nỗi đau, mà là cách ta đối diện và vượt qua nó, nữ bác sĩ nói.Bác sĩ Nguyễn Phương chia sẻ cách thực hành giúp kích thích endorphin để tạo cảm giác hạnh phúc một cách tự nhiên. - Tập thể dục thường xuyên: Không nhất thiết phải chạy marathon, chỉ cần đi bộ nhanh 20-30 phút mỗi ngày cũng giúp cơ thể sản sinh endorphin. - Tận hưởng thiên nhiên: Đi bộ ngoài trời, tiếp xúc ánh nắng mặt trời giúp tăng serotonin, góp phần tạo cảm giác hạnh phúc. - Thiền và hít thở sâu: Yoga và thiền giúp cơ thể thư giãn, điều hòa hormone, đặc biệt là giảm cortisol (hormone căng thẳng). - Cười nhiều hơn: Khi cười, cơ thể cũng tiết ra endorphin, giúp cho mọi người cảm thấy vui vẻ, thư giãn hơn. - Làm việc tốt, giúp đỡ người khác: Các hoạt động thiện nguyện cũng giúp tăng oxytocin, tạo cảm giác gắn kết và hạnh phúc. Kỷ lục gia về thiện nguyện Châu Thành Toàn bổ sung thêm hạnh phúc còn đến từ việc thực hành sự biết ơn. Không chỉ biết ơn khi được giúp đỡ, mà biết ơn cả những gì hiện hữu.
Trợ giúp pháp lý là gì, có tốn phí, liên hệ ở đâu?
Phát biểu tại cuộc họp báo vào ngày đầu năm mới, lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức nói rằng Trung Quốc đang ngăn chặn các tương tác bình thường bằng cách hạn chế khách du lịch Trung Quốc đến thăm hoặc sinh viên đến học tập ở hòn đảo này, trong khi hạn chế tương tự không áp dụng đối với người Đài Loan đến Trung Quốc, theo Reuters."Nhưng tôi vẫn muốn nhấn mạnh điều này: Đài Loan hy vọng sẽ có những cuộc trao đổi lành mạnh và có trật tự với Trung Quốc theo nguyên tắc có đi có lại và tôn trọng", ông Lại phát biểu tại cuộc họp báo.Đài Loan và Trung Quốc đã nhiều lần cáo buộc lẫn nhau về hạn chế du lịch và đi lại. Vào tháng 6.2024, chính quyền Đài Loan đã yêu cầu người Đài Loan không đến Trung Quốc nếu không thực sự cần thiết, sau khi Bắc Kinh đe dọa sẽ trừng phạt những người bị xem là ủng hộ Đài Loan độc lập, theo Reuters.Trong bài phát biểu năm mới hôm 31.12.2024, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố không ai có thể ngăn cản "sự thống nhất" của Trung Quốc với Đài Loan.Quân đội Trung Quốc hoạt động quanh Đài Loan hằng ngày và trong năm ngoái đã tổ chức hai đợt tập trận gần hòn đảo này, theo Reuters.Ông Lại, nhậm chức vào tháng 5.2024, thường xuyên đề nghị đàm phán với Trung Quốc nhưng bị từ chối. Ông nói rằng chỉ có người dân Đài Loan mới có thể quyết định tương lai của họ.Cũng trong cuộc họp báo trên, ông Lại cho rằng sự hợp tác giữa các nền dân chủ cần tập trung vào quốc phòng và an ninh, đồng thời củng cố "chuỗi cung ứng mang tính dân chủ".
