kqxsmtrung

Người Dao Phìn Ngan ăn lễ lớn

H'Hen Niê: Chưa mua nhà sau 7 năm đăng quang, vẫn chăm chỉ làm thiện nguyện

Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.

Du xuân nơi nào tiết kiệm, chụp ảnh đẹp?

Xem Gold Star V.League 2-2024/25 đỉnh nhất trên FPT Play, tại https://fptplay.vn

Ngày 27.2, Công an P.An Hải Bắc (Q.Sơn Trà, TP.Đà Nẵng) bàn giao 106 triệu đồng cho một người dân sinh sống trên địa bàn bị đánh rơi.Trước đó, ngày 20.2, bà Trương Thị Bông (52 tuổi, ngụ P.An Hải Bắc) đi trên đường Trần Hưng Đạo thuộc địa bàn P.An Hải Bắc thì nhặt được túi ni lông màu đen, bên trong có số tiền lớn.Bà Bông lập tức đến Công an P.An Hải Bắc trình báo, nhờ lập biên bản kiểm đếm và nhờ tìm khổ chủ. Công an đã lập hồ sơ tiếp nhận 106 triệu đồng có trong túi ni lông.Sau khi thông báo và xác minh, Công an P.An Hải Bắc đã xác định ông Nguyễn Văn An (65 tuổi, ngụ P.An Hải Bắc) là người làm rơi số tiền lớn.Ông An chia sẻ, đây là số tiền dành dụm cả đời, trước đó ông mang theo, để trong túi áo khoác để giải quyết công việc. Nhưng khi di chuyển từ đường Trần Hưng Đạo đến cầu sông Hàn thì bị đánh rơi.Ông buồn bã nhiều ngày liền cho đến khi bất ngờ nhận được thông báo từ lực lượng công an và địa phương mời đến trụ sở xác minh về số tiền.Khi nhận lại tài sản, ông An đã viết thư bày tỏ lòng cảm kích đối với bà Bông cùng cán bộ Công an P.An Hải Bắc đã nhiệt tình giúp đỡ.Cùng ngày, Công an P.Hòa Cường Nam cho biết đã trả lại số vàng cho người đánh rơi. Trước đó, ngày 17.2, ông Phạm Thế Bình, nhân viên bảo vệ của Công ty TNHH THACO Auto Đà Nẵng đã đến công an phường giao nộp 2 nhẫn vàng (khoảng 3 chỉ vàng).Theo nhân viên bảo vệ này, trong lúc làm việc tại khu vực kho xe của Công ty TNHH THACO Auto Đà Nẵng trên đường 2.9 (P.Hòa Cường Nam), anh nhặt được 1 hộp nữ trang, bên trong có 2 nhẫn vàng, số tài sản này có dòng chữ "KIMTHANHDANH" ; "DUNG", "TRÀ KIỆU" và một số tài sản khác kèm theo.Công an phường đã lập biên bản tiếp nhận, đồng thời thông báo tìm chủ tài sản. Qua xác minh các giấy tờ, công an phường xác định khổ chủ là chị Lê Hoài Linh (ngụ H.Duy Xuyên, Quảng Nam).Ngày 23.2 tại Công an P.Hòa Cường Nam, công an phường đã mời ông Phạm Thế Bình đến làm thủ tục trao lại tài sản cho người đánh rơi là chị Lê Hoài Linh.

Phát triển bền vững, Nhôm Việt Dũng chinh phục thị trường bằng sản phẩm chất lượng cao

Câu chuyện về cái tết đặc biệt được chị Hoàng Thị Thùy Trang (29 tuổi), tên thường gọi là Chang, ngụ H.Xuân Lộc (Đồng Nai) chia sẻ nhận về "mưa tim" trên mạng xã hội.Clip dài hơn 5 phút được chị Trang đăng tải, kể về hành trình thuyết phục cha lần đầu đi chụp ảnh tết cùng mình cũng như những khoảnh khắc ngày tết của 2 cha con khiến nhiều người xúc động.Cô con gái tâm sự năm 2021, mẹ chị qua đời vì ung thư máu. Đó là nỗi đau, cú sốc lớn nhất trong cuộc đời mà chị khó có thể diễn tả hết bằng lời. "Thời gian đầu sau khi mẹ mất, không khí trong nhà trở nên nặng nề hơn bởi cuộc sống của ba và chị em mình như sụp đổ. Chị em mình thấy ba khóc, thương ba cô độc. Vậy là 2 chị em động viên nhau và tự nhủ với chính mình phải vực dậy, phải chăm sóc cho ba và phải bước tiếp con đường phía trước, dù không dễ dàng", cô con gái nhớ lại.Vốn đang sinh sống và làm việc tại TP.HCM, chị Trang về nhà ở Đồng Nai sống kề cận bên cha để tiện chăm sóc. Sau ngày mẹ mất, chị nói mình trân trọng từng khoảnh khắc bên cha.Đó là lý do mà dịp tết năm nay, chị quyết định chụp ảnh tết cùng cha của mình, điều mà suốt gần 30 năm cuộc đời chị chưa từng làm. Tuy nhiên khi ngỏ ý, cha chị không đồng ý phần vì sợ con gái tốn kém, phần vì ngại diện áo dài."Mình nấu cho ba một bữa ăn thật ngon để thuyết phục không hiệu quả, nên mới quyết định hẹn cha đi cà phê. Tới nơi, mình thuê áo dài, nói với ba là đã trả tiền hết rồi, nếu không chụp thì phí nên ba mới chịu", cô con gái kể lại.Cùng cha chụp những tiểu cảnh ngày tết, lưu lại khoảnh khắc của 2 cha con dịp đặc biệt, chị vô cùng hạnh phúc. Chị cũng cảm nhận được điều đó qua nụ cười và ánh mắt của cha.Mẹ mất đột ngột, chị Trang cảm thấy nuối tiếc khi chưa thể lưu lại bất kỳ khoảnh khắc nào bên mẹ. Đó cũng là động lực để cô con gái muốn lưu giữ nhiều hình ảnh với cha. Lần đầu chụp ảnh cùng con, ông Hoàng Sĩ Thành (59 tuổi) vô cùng hạnh phúc. Với 2 cha con, đây là một trong những cái tết đặc biệt nhất mà họ không quên trong đời.Chị Trang hạnh phúc khi câu chuyện của 2 cha con được nhiều người quan tâm đến vậy. Chị hy vọng qua clip có thể lan tỏa năng lượng tích cực về tình cảm gia đình, mong mọi người trân trọng những phút giây cạnh bên người thân."Nhân dịp Tết Nguyên đán, con chúc ba nhiều sức khỏe, hạnh phúc, sống vui vẻ bên con cháu. Con mong ba hãy luôn vui, đừng buồn vì luôn có tụi con kề bên", chị nhắn nhủ với cha.Dịp tết này, chị cùng ba đi tảo mộ mẹ, làm những bánh mứt truyền thống quê hương và đón một cái tết ấm áp. Chị cũng làm món chuối sấy đặc trưng ở quê mình, món mà khi còn sống năm nào mẹ chị cũng làm cho gia đình vào mỗi dịp tết.Theo dõi clip, tài khoản Bảo Loan bình luận: "Từ nhỏ đến lúc bố mất, chưa từng chụp tấm hình với bố. Lướt thấy video của chị mà chạnh lòng quá!". "Nhìn chú mà nhớ ba mình. Phải chi con cũng có thể làm điều này với ba nhưng ba đã bỏ con đi 5 năm rồi!", Thu Thảo xúc động chia sẻ.