Cô gái vàng điền kinh Phú Yên hứa hẹn tỏa sáng ở giải Tiền Phong marathon 2024
Năm ngoái, giải thu hút 9 đội nam và 4 đội nữ tham dự với danh hiệu vô địch nam thuộc về CLB 3F Galaxy và ngôi vô địch nữ thuộc về đội Fudo. Năm nay giải dự kiến gia tăng số lượng đội nam đồng thời vẫn tiếp tục tổ chức bảng đấu dành riêng cho các bóng hồng. Lịch trình của vòng đấu chính sẽ được Ban tổ chức công bố ngay trong tháng này.'Đập hộp' loạt hàng hiệu nửa giá 'chấn động' tại Mai Hân mỹ phẩm
Chiều 3.3, Bộ Xây dựng đã tổ chức hội nghị công bố các quyết định về công tác tổ chức, cán bộ. Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, sau hợp nhất giữa Bộ Xây dựng và Bộ GTVT, bộ có 23 đơn vị. Trong đó 19 đơn vị giúp bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước và 4 đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ chức năng quản lý nhà nước.Tại hội nghị, Bộ trưởng Xây dựng cũng trao quyết định nghỉ hưu trước tuổi đối với một số trường hợp cán bộ theo chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy. "Nhiều người đã gắn bó cả đời mình với Bộ Xây dựng và Bộ GTVT. Việc tự nguyện xin nghỉ trước tuổi thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, hy sinh của cá nhân đối với sự nghiệp cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy", ông Minh nói.Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, đợt sắp xếp, quyết định cho cán bộ nghỉ trước tuổi theo Nghị định 178 là đợt đầu tiên. Ông cũng đề nghị Vụ Tổ chức cán bộ và các cơ quan tiếp tục rà soát, xây dựng các tiêu chí đánh giá khi tiến hành sắp xếp, bố trí cán bộ, tinh giảm biên chế.Sau kiện toàn, Bộ Xây dựng có 8 thứ trưởng gồm các ông: Nguyễn Văn Sinh, Bùi Xuân Dũng, Phạm Minh Hà, Nguyễn Việt Hùng, Nguyễn Danh Huy, Nguyễn Xuân Sang, Lê Anh Tuấn và Nguyễn Tường Văn. Thứ trưởng Nguyễn Duy Lâm mới đây được điều động, bổ nhiệm làm Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh.Về cơ cấu tổ chức, Bộ Xây dựng có 23 đơn vị trực thuộc, gồm: Văn phòng; Thanh tra; Vụ Hợp tác quốc tế; Vụ Pháp chế; Vụ Tổ chức cán bộ; Vụ Kế hoạch - Tài chính; Vụ Quy hoạch - Kiến trúc; Vụ Vận tải và An toàn giao thông; Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng.Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng; Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng; Cục Phát triển đô thị; Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng; Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản; Cục Đường bộ Việt Nam; Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Cục Hàng không Việt Nam; Cục Đường sắt Việt Nam; Cục Đăng kiểm Việt Nam; Trung tâm Công nghệ thông tin; Báo Xây dựng; Tạp chí Xây dựng và Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng.Ngoài ra, Vụ Kế hoạch - Tài chính có 5 phòng; các Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Hàng không Việt Nam, Đường bộ Việt Nam có con dấu hình Quốc huy.
Hạnh phúc khi nghe được tiếng khóc
Trận đấu thứ 2 của ngày khai mạc vòng chung kết giải TNSV THACO cup 2025 cũng thú vị không kém, khi nhà vô địch mùa giải đầu tiên (năm 2023) ĐH Huế chạm trán với đội bóng "mới toanh" Trường ĐH Quy Nhơn (giành vé dự VCK ngay trong lần đầu dự giải), vào lúc 18 giờ. Cuộc so tài này hứa hẹn rất hấp dẫn, khi cả hai đội đều mang đến VCK sự khao khát cháy bỏng. Với ĐH Huế, đội bóng cố đô muốn tìm lại vị thế của nhà cựu vô địch, sau khi dừng bước ngay từ vòng loại ở mùa giải trước. Trong khi đó, đội Trường ĐH Quy Nhơn muốn tiếp tục ghi dấu ấn trong lần trình làng sân chơi bóng đá sinh viên toàn quốc, sau khi tạo bất ngờ lớn tại vòng loại khu vực Nam Trung bộ và Tây nguyên.Trợ lý HLV Dương Văn Dũng của đội ĐH Huế cho biết: "Như đã nói từ trước, chúng tôi tôn trọng mọi đối thủ, và đặc biệt đề cao các đội bóng tân binh, như đội Trường ĐH Quy Nhơn. Trong lần đầu xuất hiện, họ đã thi đấu khá ấn tượng ở vòng loại và giành vé vào VCK. Khi gặp các đối thủ mạnh, chúng tôi sẽ có cơ sở để nghiên cứu trước, qua đó vạch ra phương án tiếp cận trận đấu. Trong khi đó, đội Trường ĐH Quy Nhơn là cái tên mới, có thể được xem là một ẩn số ở giải lần này. Do đó, trận ra quân gặp tân binh Trường ĐH Quy Nhơn được dự báo sẽ có nhiều thử thách và chông gai chờ đợi đội ĐH Huế. Tuy nhiên, mục tiêu của đội ĐH Huế ở trận này là ít nhất phải có điểm, để dễ tính toán cho chặng đường phía trước".Phía ngược lại, Trưởng đoàn đội Trường ĐH Quy Nhơn Nguyễn Sỹ Đức cho biết, yếu tố tâm lý chính là điểm mạnh của đại diện khu vực Nam Trung bộ và Tây nguyên. "Đối với bóng đá sinh viên, yếu tố tâm lý sẽ rất quan trọng. Hy vọng, các cầu thủ đội Trường ĐH Quy Nhơn sẽ thi đấu với hơn 100% khả năng và đạt kết quả tốt. Còn khi đã vào VCK, chúng tôi không đặt nặng thành tích mà chủ yếu giao lưu học hỏi, và cho các cầu thủ có cơ hội cống hiến vì màu cờ sắc áo".
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Tai nạn chết người nhiều nhất tại TP.HCM rơi vào đêm thứ bảy, chủ nhật
Tiến sĩ Sweta Patel, chuyên gia sinh sản cấp cao tại Bệnh viện phụ sản Crysta ở Surat (Ấn Độ), đã nêu bật một số điều cần tránh cho những người sắp làm cha:
