Nhật Bản chờ dấu mốc lịch sử
Đối với nhiều người du xuân và trở về TP.HCM trong những ngày tới cần đặc biệt chú ý bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ nắng nóng. Vì nắng nóng còn có thể gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.Dress trouser - quần tây thời trang nam và những kết hợp lý tưởng
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.
Đơn giản, ông là Park Hang… son
Từng "mục sở thị" nơi này, Đỗ Thị Diễm Hường, học sinh Trường THPT Bình Sơn, cho biết đến Bàu Cá Cái cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt mỹ của thiên nhiên. Chim muông líu lo mỗi ngày. Phía dưới rừng ngập mặn Bàu Cá Cái là những mảng thực vật đa dạng với hoa sen, hoa súng, bèo… tạo thành các mảng xanh trông vô cùng bắt mắt.
Chia sẻ với Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Hoa, Phó chủ tịch UBND TX.Mộc Châu (tỉnh Sơn La), cho biết trong kỳ nghỉ tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, từ ngày 25.1 - 2.2, TX.Mộc Châu đã đón 105.000 lượt khách đến tham quan, du lịch. Doanh thu từ các hoạt động dịch vụ du lịch ước đạt hơn 136 tỉ đồng.Một trong những điểm nhấn đặc biệt khiến ngành du lịch Mộc Châu bội thu ngay trong những ngày đầu năm mới chính là mùa hoa mận nở rộ, đang tạo ra sức hấp dẫn đặc biệt, thu hút du khách từ khắp mọi nơi đổ về.Bên cạnh đó, mùa hoa mận nở đúng kỳ nghỉ tết nên khách du lịch có nhiều thời gian đến Mộc Châu vui chơi, du xuân. "Mùa hoa mận năm nay nở rộ và được đánh giá là mùa hoa đẹp nhất, hiếm có trong nhiều năm trở lại đây ở Mộc Châu", bà Hoa nói.Cũng theo đại diện lãnh đạo UBND TX.Mộc Châu, dịp tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, địa phương đã chỉ đạo tổ chức tốt hoạt động tham quan du lịch tại các điểm di tích, danh thắng. Đặc biệt là tại Khu du lịch Mộc Châu Island, Happy land, hồ Rừng Thông, hang Dơi, c hùa Vặt Hồng, thác Dải Yếm, phố đi bộ, đồi chè của Công ty Chè Mộc Châu, Công ty Chè Đài Loan, thung lũng mận Nà Ka. Trong đó, ngày mùng 1 tết, khách du lịch chủ yếu tập trung tại các điểm Hang Dơi, chùa Vặt Hồng và từ ngày mùng 2 đến mùng 5 tết tất cả các điểm tham quan, du lịch đều đông khách. Ngoài hoa mận, các vườn hoa anh đào, hoa cả, vườn hồng... trên địa bàn TX.Mộc Châu đang là những điểm thu hút rất đông khách du lịch đến tham quan, chụp ảnh.Anh Vũ Trọng Hải, Chủ nhà vườn du lịch Bích Hạnh, ở Tiểu khu 34 Tân Tập (TX.Mộc Châu), cho biết gia đình có 1,5 ha trồng mận, hồng làm điểm check-in đón khách tham quan, chụp ảnh xuyên tết. Từ mùng 1 tết đến nay, mỗi ngày nhà vườn này đón 500 - 1.000 khách, giá vé vào cổng 30.000 đồng/người. Khu homestay của gia đình với 15 phòng lưu trú cũng luôn trong tình trạng "cháy phòng" do khách đặt quá nhiều.Theo anh Hải, những năm trước, hoa mận thường nở rải rác, mỗi cây có từ 2 - 3 đợt hoa nở. Nhưng năm nay gần như toàn bộ nụ hoa dồn lại, nở đồng loạt một đợt nên đây là mùa hoa đẹp nhất, rực rỡ nhất trong nhiều năm trở lại đây."Mận trồng ở Mộc Châu có hai loại mận cơm và mận hậu. Giống mận cơm thì hoa nở dày hơn, cánh to hơn nên có những cành nở rộ dài như đuôi chồn. Còn giống mận hậu thì hoa thưa hơn. Năm nay, trong thời gian cây mận ủ mầm hoa, trời mưa nhiều cây đủ nước, đủ chất dinh dưỡng đã nảy nụ đồng loạt, nở rộ luôn trong một đợt. Có những cây đã bung hết hoa, nhìn rất đẹp", anh Hải nói.
Tư vấn sức khỏe: Mổ cận, nên hay không?
Xem nhanh 12h ngày 17.3 có những nội dung chính sau:Luật Tổ chức chính quyền địa phương có hiệu lực từ ngày 1.3 đã quy định cụ thể về trường hợp thay đổi địa giới đơn vị hành chính và các trường hợp đặc biệt khác. Sau đây là nội dung cụ thể về luật mới này.Nhiều giờ qua, TP.HCM ghi nhận nhiều sự vụ đáng chú ý, như vụ tai nạn nữ tài xế lái ô tô tông hàng loạt xe máy đang dừng chờ đèn đỏ ngay ngã tư Thủ Đức chiều hôm qua khiến nhiều người bị thương, trong đó có 1 cô gái bị thương nặng. Trong diễn biến mới nhất sáng nay (17.3), nguồn tin của phóng viên Báo Thanh Niên xác nhận nạn nhân bị thương nặng nhất trong vụ tai nạn đã tử vong.Cũng tại thành phố Thủ Đức (TP.HCM) chiều qua 16.3, một vụ cháy xảy ra ở khách sạn trên đường Hoàng Hữu Nam (phường Long Thạnh Mỹ). Phát hiện vụ việc, mọi người hô hoán nhau tìm cách dập lửa nhưng bất thành. Thời điểm xảy ra vụ cháy, bên trong khách sạn có nhiều người lưu trú. Giữa khung cảnh hoảng loạn, một hình ảnh đầy xúc động đã được lan truyền trên nhiều trang mạng, đó là khoảnh khắc một chiến sĩ cảnh sát PCCC bế trên tay một bé gái, lao nhanh ra khỏi tòa nhà. Tất cả sẽ có trong bản tin Xem nhanh 12h, được phát trên thanhnien.vn cùng kênh YouTube Báo Thanh Niên. Xem nhanh 12h sẽ quay trở lại vào lúc 12 giờ trưa mai 18.3.2025 với những thông tin trong nước và quốc tế nóng hổi khác.
