'Đồng hồ voi', một phát minh kỳ thú từ thời Trung cổ
Tôi sinh ra trong một miền quê nghèo thuộc huyện biên giới tỉnh Bình Phước, cách TP.HCM khoảng 170 km. Nơi đó, chỉ thấy rừng cao su bạt ngàn và công việc chính của của ba mẹ tôi là công nhân cạo mủ cao su. Những dòng chảy từ cây mà người ta hay gọi là vàng trắng, đã nuôi tôi khôn lớn như ngày nay. Ba mẹ tôi đi cạo mủ ở nông trường thường sẽ dậy lúc 2 giờ sáng (vì lúc đó có mủ nhiều nhất, ba tôi nói vậy). Tới mùa mủ cao su về nhiều, ba mẹ tôi sẽ dậy sớm hơn. Cuộc sống của những người công nhân cạo mủ cao su thời ấy hầu như không ngủ, rời nhà từ 1 - 2 giờ sáng là bình thường. Tiếng leng keng va chạm của cà mèn, dao cạo và ánh sáng le lói phát ra từ ngọn đèn dầu, thứ ánh sáng duy nhất giúp ba mẹ chuẩn bị đồ nghề để đi làm việc, in sâu trong ký ức tuổi thơ tôi. Có hôm tôi hỏi sao ba không cắm bình lên cho sáng, dễ chuẩn bị đồ đi làm, ba tôi nói dành bình để dùng lúc buổi tối về thắp và xem tin tức trên tivi. Năm 2008, có thể bạn không tin, xóm nhỏ ở xã khu vực biên giới này vẫn chưa có điện.Xóm tôi cách trung tâm xã 4 km, nhà không xa lắm so với các bạn cùng lớp, nhưng lại nằm cuối xã, giáp với xã khác, cách nhà tôi mấy chục mét xóm khác có điện xài, xóm tôi lúc đó đang dùng bình ắc quy. Có thể mọi người quên bình ắc quy hình dáng như thế nào, nhưng với lứa 9X như chúng tôi và các thế hệ trước thì bình ắc quy tại gia đình cùng quê như kho báu trong nhà. Nhà tôi có hai bình ắc quy, một cái ở nhà trên một cái ở nhà dưới, mỗi bình xài được khoảng hai ngày. Hôm nào xem gần hết bình thì bóng đèn trong nhà chớp nháy như rạp xi nê, chiếc tivi đen trắng cứ nhảy sọc sọc. Lúc đó, kinh nghiệm là phải nhổ dây đen dây đỏ ra cắm lại, đổi qua đổi lại đủ kiểu mới mong muốn còn một chút điện để xem, còn hết thật sự thì coi như hôm đó đi ngủ sớm. Sáng dậy, mẹ chở tôi ra trung tâm xã đèo thêm 2 cái bình để sạc điện. Cả xã chỉ có một chỗ sạc duy nhất, cô Khum (chủ tiệm sạc bình) hay hỏi mẹ tôi lúc nào điện lưới mới vào hả cô? Mẹ chỉ cười vì biết lúc nào đâu mà trả lời. Gửi bình sạc tới chiều, mẹ lại ra lấy. Cứ thế thời gian trôi qua, tôi học cấp 1 rồi cấp 2 cấp 3. Lớn hơn, tôi tự chở bình ra cho cô Khum sạc. Dần dần, lượng bình sạc tại tiệm cũng ít dần, chủ yếu các bác tài xế xe tải chạy đường dài và tôi cũng nghe nói sẽ không còn sạc bình nữa tại không có lời.Rồi xóm tôi cũng có điện, điện lực thông báo sẽ lắp điện cho xóm tôi, năm đó tôi học lớp 11. Trời ơi, cả xóm tôi vui mừng khôn xiết. Mọi người tranh thủ đi chợ huyện mua bóng đèn, nhà khá giả hơn thì sắm tivi mới luôn, trông ai cũng phấn khởi. Các chú thợ điện vào khoan mấy cái lỗ sâu ơi là sâu, lâu lâu có mấy con nhái nhảy vào sống. Từng cuộn dây cáp tròn cao hơn cả đầu bọn nhóc trong xóm, các trụ điện mới tinh xếp chồng lên nhau, trở thành nơi chúng tôi tụ họp mỗi tối. Còn nhớ, nhà tôi cách trụ điện chỉ 7 mét, các chú thợ điện làm cho nhà tôi sợi dây "bự chảng" cách điện, lắp điện tới nhà nào thì ai cũng chuẩn bị nước, bánh kẹo đãi các chú. Ngoại tôi cười sảng khoái, vừa đi vừa bê ca nước chanh khổng lồ ra tận chỗ ngồi nghỉ của các anh thợ điện giải khát. Xóm tôi vào những hôm đó như ngày hội, tiếp xúc với điện thì mọi người đã từng dùng nhưng trực tiếp trong nhà mình thì đó là cảm xúc khó tả. Lúc hòa vào lưới điện, mẹ tôi bật công tắt, bóng đèn sáng lên thật chói mắt. Nó sáng hơn phải gấp mấy lần đèn bình nhà tôi xài lúc trước. Đêm đó, ba mẹ tôi không ngủ, mẹ bảo háo hức quá ngủ không được, mà tắt đi thì tiếc! Khi viết những dòng này, cảm xúc trong tôi vẫn còn nguyên vẹn, thật khó tả bằng lời.Tất nhiên, từ hôm đó, mẹ tôi không cần phải chở bình đi sạc nữa. Tôi có đèn học mới tinh và quan trọng là không sợ hết bình vào mỗi tối. Rồi tivi màu, tủ lạnh, máy giặt dần dần xuất hiện trong xóm tôi làm cho cuộc sống văn minh hơn hẳn. Ba mẹ tôi hết lọ mọ đêm khuya, những ánh đèn rọi vào cây cao su thêm sáng hơn, công việc cạo mủ cũng nhanh hơn, ánh sáng làm tránh những động vật nguy hiểm về đêm.Lúc đó, tôi nghe được là nhà nước hỗ trợ miễn phí tiền lắp đặt điện cho xóm, khoảng vài triệu một hộ. Giờ đời sống của người dân khá giả hơn trước nên thấy số tiền nhỏ, nhưng ngày đó là một số tiền rất lớn cho các gia đình trong xóm. Nhờ có điện cuộc sống thay đổi, mọi người tiếp cận được thông tin báo đài, văn hóa giải trí cao hơn trước. Tất cả là bước ngoặt trong cuộc sống vậy, đâu đó, cảm nhận như cuộc sống của những người dân quê mùa, chất phát, hiền hòa trong xóm được lật sang trang mới.Sau này, lúc tôi vào đại học, một ngày cuối tuần, mẹ gọi lên bảo giờ xóm mình có cả dây mạng, truyền hình cáp quang… không thiếu thứ gì.Mỗi lần về thăm quê vào những kỳ nghỉ, thỉnh thoảng bước đi trên con đường xóm nhỏ, tôi bất giác nhìn những gốc cột điện năm xưa, vẫn nét chữ ấy không phai mờ, ký ức ùa về hình ảnh những người bạn thơ ấu ngồi hát nghêu ngao trên những hàng cột điện chờ cắm xuống đất. Những đêm trăng, những cột điện chưa kịp trồng đó như những chiếc ghế đá công viên mà nhiều người ra ngồi hóng mát... chờ điện về. Nay tôi vẫn còn giữ cục sứ cách điện (bị vỡ thế là chú thợ điện cho tôi luôn) như là kỷ niệm đẹp về tuổi thơ khó khăn nhưng đẹp đẽ của mình.Viết những dòng này, tôi muốn gửi lời tri ân đến ngành điện, các chú thợ điện miền Nam ngày ấy, đồng thời chia sẻ những hoài niệm đẹp đến những người thân, các cô chú trong xóm nhỏ ngày ấy.Cuộc thi viết "50 năm thắp sáng niềm tin" có tổng giải thưởng lên đến 100 triệu đồng.- Nhận bài thi đến hết ngày 30.4.2025.- Email: 50namdienmiennam@thanhnien.vn. Mời quý bạn đọc xem thể lệ cuộc thi trên thanhnien.vn hoặc evnspc.vnOCB ra mắt ngân hàng số Liobank
Liên đoàn Bóng đá Thái Lan xác nhận (FAT), đội tuyển U.23 nước này sẽ tham dự giải quốc tế Doha Cup 2025, diễn ra tại Qatar. Giải đấu dự kiến diễn ra vào tháng 3, quy tụ 8 đội bóng trẻ đến từ Úc, Croatia, Ai Cập, UAE Thái Lan và chủ nhà Qatar. Doha Cup 2025 lên kế hoạch tranh tài vào đúng dịp FIFA Days, khi CLB trên toàn thế giới cũng nghỉ thi đấu, nên các đội sẽ triệu tập được lực lượng mạnh nhất của mình. Trước đó vào năm 2023, U.23 Việt Nam dưới sự dẫn dắt của HLV Philippe Troussier cũng tham dự giải đấu này để chuẩn bị cho SEA Games 32 tại Campuchia.Doha Cup 2025 là sân chơi rất bổ ích để U.23 Thái Lan rèn quân, khi "voi chiến" có dịp được chạm trán với những đối thủ rất mạnh. Trong đó, Úc, Qatar, UAE là những nền bóng đá hàng đầu châu Á, Croatia đến từ châu Âu, còn Ai Cập là đại diện của châu Phi cũng rất đáng gờm. Những đối thủ này đều được đánh giá cao hơn Thái Lan.Việc U.23 Thái Lan tham dự giải đấu ở Tây Á được xem là nước đi nhằm chuẩn bị cho 2 mục tiêu quan trọng năm 2025, gồm: vòng loại U.23 châu Á 2026 (vào tháng 9.2025) và SEA Games 33 (vào tháng 12.2025, tại chính xứ sở chùa vàng).Đặc biệt, người Thái đang rất chú trọng vào đấu trường SEA Games vào cuối nay năm nay. Ở 3 kỳ đại hội thể thao khu vực gần nhất, đội bóng xứ sở chùa vàng không thể vô địch. Theo đó, Việt Nam đăng quang tại SEA Games 31 (năm 2022 tại Hà Nội), còn Indonesia lên ngôi ở SEA Games 32 (năm 2023, tại Campuchia). Do đó, ở kỳ SEA Games 33 được tổ chức trên sân nhà, U.23 Thái Lan quyết tâm đoạt HCV môn bóng đá nam, qua đó khẳng định vị thế ở Đông Nam Á.Những đội bóng được cho sẽ cạnh tranh khốc liệt cho tấm HCV tại SEA Games 33 vẫn là Thái Lan, Indonesia và Việt Nam. Trong đó, U.22 Việt Nam thi đấu dưới sự dẫn dắt của HLV trưởng đội tuyển quốc gia Kim Sang-sik. Đây cũng là điều thuận lợi, khi vị HLV người Hàn Quốc có thể dễ dàng bao quát về tình hình nhân sự.Xét về mặt tiềm lực, U.22 Việt Nam không hề kém cạnh so với các đối trọng trong khu vực Đông Nam Á. Thậm chí, lực lượng trong tay HLV Kim Sang-sik còn được đánh giá nhỉnh hơn về mặt kinh nghiệm thi đấu, khi nhiều cầu thủ trẻ từng được "thử lửa" ở đội tuyển quốc gia. Nhiều gương mặt tài năng ở độ tuổi U.22 đang chờ vị HLV người Hàn Quốc trao cơ hội để thể hiện.Tuy nhiên, "sự đau đầu" của HLV Kim Sang-sik tại U.22 Việt Nam nằm ở hàng tấn công, khi nước chủ nhà Thái Lan công bố điều lệ rằng các đội không được sử dụng cầu thủ trên 22 tuổi. Với nguồn lực của bóng đá Việt Nam vào lúc này, việc tìm ra một mẫu trung phong thực thụ ở độ tuổi U.22 là không dễ. Tuy nhiên, những cái tên thuộc diện tiềm năng để đảm nhận vai trò "số 9" không phải không có. Vấn đề là HLV Kim Sang-sik cần phải nhanh chóng có phương án cụ thể để tuyển chọn nhân sự và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng.Đến lúc này, "bức tranh" U.22 Việt Nam vẫn còn nằm ở mức ý tưởng trong đầu HLV Kim Sang-sik. Điều này sẽ dễ hình dung hơn dịp FIFA Days tháng 3, khi đội tuyển Việt Nam hội quân để chuẩn bị cho vòng loại cuối Asian Cup 2027. Khi đó, ông Kim nhiều khả năng cũng sẽ triệu tập nhiều cầu thủ trẻ của lứa U.22.
'Khách ruột' tăng tốc tới VN
Chiều 10.3, tin từ Bệnh viện đa khoa tỉnh Gia Lai cho biết, anh Bùi Trọng Hiếu (35 tuổi, quê ở H.Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa), một trong 2 nạn nhân trong vụ 2 xe máy va vào nhau rồi bốc cháy, đã tử vong.Trước đó, tối 9.3, trên đường liên xã thuộc làng Chan, xã Ia Pnôn, H.Đức Cơ (Gia Lai) xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa 2 xe máy khiến ông Siu Uel (46 tuổi, trú tại làng Chan, xã Ia Pnôn), tử vong tại chỗ, anh Bùi Trọng Hiếu bị thương nặng.Vụ va chạm mạnh khiến 2 chiếc xe máy bốc cháy dữ dội. Người dân và lực lượng chức năng đã có mặt cố gắng dập tắt đám cháy, đưa người bị nạn tới cơ sở y tế cấp cứu nhưng anh Hiếu không qua khỏi.Nguyên nhân vụ 2 xe máy va nhau rồi bốc cháy làm 2 người chết đang được cơ quan chức năng ở Gia Lai điều tra, làm rõ.
Hàng loạt ngân hàng đã giảm lãi suất gần đây. Chẳng hạn, ABBANK giảm lãi suất 0,1% ở các kỳ hạn từ 2 - 60 tháng, dao động từ 3,2 - 5,2%/năm. OCB cũng giảm từ 0,05 - 0,25%/năm, xuống còn 3,9 - 5,9%/năm. Ngân hàng số Vikki giảm 0,1 - 0,5% các kỳ hạn từ 1 đến 15 tháng đối với tiền gửi online và tại quầy, dao động từ 3,9 - 5,9%/năm. MBV giảm 0,2% ở các kỳ hạn từ 1 - 3 và 18 - 36 tháng đối với tiền gửi online và tiền gửi tại quầy.Trong 3 tuần qua, Eximbank đã 6 lần giảm lãi suất đối với một số chương trình huy động vốn như "Gửi dài an tâm" giảm 0,6 - 0,8% lãi suất các kỳ hạn 15 - 36 tháng; tiền gửi tiết kiệm giảm 0,1 - 0,2% các kỳ hạn 12 - 24 tháng đối với khách hàng thường và giảm 0,2% các kỳ hạn 6 - 12 tháng đối với khách hàng trên 50 tuổi; đối với tiền gửi online giảm 0,1% các kỳ hạn dưới 6 tháng và giảm 0,2 - 0,8% đối với các kỳ hạn từ 6 - 36 tháng… Ngoài ra còn có các ngân hàng khác giảm lãi huy động như NCB, Nam A Bank, VPBank…Trong đợt giảm lãi huy động lần này còn có ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV với mức điều chỉnh đi xuống 0,1%. Tại BIDV, lãi suất huy động từ kỳ hạn 1 đến dưới 6 tháng còn 1,6 - 3%/năm; còn Vietcombank huy động từ 1,6 - 2,9%/năm… Trong đợt này có 18 ngân hàng thương mại giảm lãi suất huy động.Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất tiền đồng giảm 0,2 - 0,5% so với đầu tháng. Ngày 18.3, lãi suất tiền đồng kỳ hạn qua đêm xuống còn 4,18%/năm, 1 tuần còn 4,35%/năm, 2 tuần còn 4,31%/năm, 1 tháng 4,49%/năm, 3 tháng còn 4,66%/năm… Hoạt động bơm tiền từ Ngân hàng Nhà nước vẫn diễn ra liên tục trên thị trường mở nhằm hỗ trợ thanh khoản cho các nhà băng. Ngày 19.3, 3 thành viên đã trúng thầu khối lượng hơn 1.844 tỉ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, lãi suất 4%/năm.
Sao NBA nghỉ thi đấu vô thời hạn vì bị… chó cắn
Anh nói từng thấy một số công ty làm thiệp mừng dạng văn bản hành chính, làm mới hình ảnh những câu chúc khá hay, nên quyết định tạo một cái "biên bản" tặng chị em. "Ban đầu nghe hơi tiêu cực, nhưng thực ra đây là biên bản yêu thương, nói về những điều tốt đẹp ở bạn nữ: xinh đẹp, chăm chỉ, yêu đời, mạnh mẽ... và kèm những lời gửi gắm của các bạn nam trong công ty", anh Khang chia sẻ và nói ngoài "biên bản", các bạn nữ vẫn nhận hoa hồng và socola do đồng nghiệp nam chuẩn bị.
