Chuỗi khách sạn đẳng cấp thế giới ghép nên kỳ nghỉ siêu độc đáo tại Việt Nam
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.Không để viêm màng não do não mô cầu bùng phát như tay chân miệng
Tại Nam bộ, mức nhiệt lịch sử được ghi nhận trong tháng 2 là 37°C tại Biên Hòa (Đồng Nai), năm 2016 và 2020. Nhưng tháng 2.2024, kỷ lục mới về nhiệt độ cao nhất lên tới 38°C cũng tại Biên Hòa, ngày 15.2.
Đà Nẵng hỗ trợ đến 2 tỉ đồng cho mỗi dự án nông nghiệp công nghệ cao
Bên cạnh đó, để nâng cao chất lượng sầu riêng VN cần xây dựng ngay tiêu chuẩn/quy chuẩn quốc gia cho từng sản phẩm như sầu riêng tươi, đông lạnh, sấy khô và cho từng giống sầu riêng để các cơ quan chức năng có cơ sở để kiểm tra chất lượng chính xác, khách quan. Mặt khác cần quy định rõ chỉ có sầu riêng nào được phép xuất khẩu để bảo vệ thương hiệu quốc gia, tránh xuất khẩu tràn lan các giống không có uy tín.
Chưa hết bất ngờ trước sự xuất hiện của Honda Wave 125i "Made in Malaysia", giới mộ điệu mô tô, xe máy tại Việt Nam một lần nữa phải trầm trồ khi dòng xe máy số Yamaha 135LC (vốn chỉ được sản xuất, phân phối tại Malaysia) chính thức được nhà phân phối tại Việt Nam "khui thùng".Theo đó, sau khi cập cảng Việt Nam, hoàn tất các thủ tục thông quan, đăng kiểm… Ngày 9.3, cùng với Honda Wave 125i, xe máy số mang phong cách thể thao Yamaha 135LC nhập nguyên chiếc từ Malaysia chính thức trình làng. Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, tương tự bản giới hạn Yamaha Y16ZR 6MRO, mẫu Yamaha 135LC do Rebel Motor nhập khẩu, phân phối thông qua một số cửa hàng chuyên kinh doanh xe máy nhập như Cub House, Cub Shop và mới nhất là Võ Motor tại Sóc Trăng.Sự góp mặt thị trường Việt Nam của Yamaha 135LC thực sự là bất ngờ với giới mộ điệu mô tô, xe máy. Bởi, kể từ khi Yamaha Exciter 135 do Yamaha sản xuất, phân phối bất ngờ bị "khai tử" vào năm 2014, "khái niệm" về dòng xe underbone 135 phân khối theo đó cũng dần mờ nhạt và đi vào dĩ vãng, khiến không ít khách hàng tiếc nuối. Từ đó, đến nay "dân chơi xe" có tìm mỏi mắt cũng hiếm có dòng xe số thể thao nào có thể sánh được với Exciter 135 "vang bóng một thời".Trong những ngày tháng đó, cùng với thay đổi về kiểu dáng, công nghệ của dòng xe Exciter nói chung tại Việt Nam. Exciter 135 với cái tên Yamaha 135LC vẫn tồn tại và phát triển bởi Boon Siew Honda - Công ty liên doanh giữa Honda và đối tác tại Malaysia. Dù vậy, trong chục năm qua, dòng xe này chỉ được sản xuất, phân phối tại Malaysia - một trong những thị trường "ăn nên làm ra" của Yamaha Motor.Khác biệt trong chính sách xuất khẩu hàng hóa của Malaysia so với các quốc gia còn lại trong khu vực, khiến những mẫu mã như Yamaha 135LC hầu như không được xuất khẩu. Chính vì vậy, một số người "sành xe" tại Việt Nam dù biết đến sự tồn tại của Yamaha 135LC nhưng không thể sở hữu được mẫu xe này.Mãi cho đến nay, khi Yamaha 135LC nhập khẩu "nguyên đai, nguyên kiện" từ Malaysia về Việt Nam "khui thùng" mở bán, một số khách Việt mới có cơ hội sở hữu mẫu xe này."Mẫu xe này về Việt Nam gồm 2 phiên bản 135LC tiêu chuẩn và 135LC SE đi kèm với nhiều lựa chọn màu sắc khác nhau. Một số cửa hàng phân phối hiện đã bắt đầu nhận đặt cọc với Yamaha 135LC tại Việt Nam và sẽ giao xe vào tháng 4.2025", đại diện đơn vị nhập khẩu Yamaha 135LC cho biết.Yamaha 135LC sở hữu diện mạo thể thao mạnh mẽ với những đường nét thiết kế liền lạc có độ hoàn thiện cao. Tất cả phiên bản đều được trang bị màn hình hiển thị LCD, đèn pha LED, bộ mâm đúc kích thước 17 inch, hệ thống phanh đĩa đơn trên cả hai bánh xe và bình xăng 4,6 lít… Xe có chiều cao yên ở mức 775 mm, trọng lượng 109 kg, khoảng sáng gầm 135 mm.Cung cấp sức mạnh vận hành cho Yamaha 135LC là động cơ SOHC, 4 van, 4 thì, dung tích 135cc, làm mát bằng dung dịch, kết hợp công nghệ phun xăng, cho công suất cực đại 12,5 mã lực tại vòng tua máy 8.000 vòng/phút và mô-men xoắn cực đại 12,2 Nm tại 6.000 vòng/phút. Động cơ này kết hợp với hộp số 4 cấp nhưng không sử dụng côn tay, điều này mang đến sự tiện dụng cho người dùng, đặc biệt khi sử dụng xe trong thành phố. Hệ thống treo của xe sử dụng phuộc ống lồng ở phía trước với giảm xóc đơn có thể điều chỉnh ở phía sau.Yamaha 135LC kết hợp hoàn hảo giữa phong cách thể thao, hiệu suất mạnh mẽ và các tính năng tiện ích hiện đại. Với việc phân phối tại thị trường Việt Nam, Yamaha 135LC không chỉ mang đến lựa chọn mới cho người tiêu dùng mà còn làm sống lại khái niệm xe máy 135 phân khối tại Việt Nam. Đây là lựa chọn lý tưởng với những ai đang tìm kiếm một mẫu xe số bền bỉ, tiết kiệm nhiên liệu nhưng vẫn đảm bảo cảm giác lái linh hoạt và an toàn. Theo các đơn vị phân phối, giá bán Yamaha 135LC vào khoảng hơn 100 triệu đồng.
'Học lỏm' cách làm món bánh canh Nam Phổ gia truyền của cụ bà xứ Huế
Tổ chức ung thư của Anh Orchid cho biết: Không như các loại ung thư khác, có rất ít yếu tố nguy cơ rõ ràng gây ra ung thư tinh hoàn. Và các dấu hiệu cũng khác nhau đối với từng trường hợp.
