tá lả có phải phỏm không

Tác dụng bất ngờ của trái cam đối với sức khỏe nam giới

Đến sáng 4.3 giờ Rome (chiều 4.3 giờ Việt Nam), Giáo hoàng Francis đã chuyển từ thở máy không xâm lấn sang tiếp nhận ôxy liều cao qua ống thông mũi.Phòng Báo chí Tòa thánh bổ sung rằng Đức Thánh Cha tiếp tục liệu pháp điều trị và vật lý trị liệu hô hấp.Trong thông cáo báo chí trước đó, Vatican cho biết Giáo hoàng Francis "trải qua 2 đợt suy hô hấp cấp tính, xảy ra do tích tụ nhiều đờm trong phế quản, dẫn đến co thắt phế quản".Suy hô hấp cấp tính là tình trạng hai lá phổi không thể truyền đủ ôxy cho máu, hoặc khí CO2 tích tụ trong cơ thể.Trong thông cáo hôm 4.3, Vatican không cho biết giáo hoàng có bị gây mê trong quá trình nội soi phế quản hay không.Một quan chức của Tòa Thánh không nêu tên cho biết kết quả xét nghiệm máu của Đức Thánh Cha hôm 3.3 vẫn ổn định.Đội ngũ y bác sĩ điều trị cho rằng đợt suy hô hấp cấp tính là một phần phản ứng bình thường của cơ thể trong lúc chống chọi tình trạng viêm nhiễm.Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cho hay dù vẫn chưa thể đưa ra tiên lượng cho tình hình sức khỏe của giáo hoàng, ngài vẫn tỉnh táo và hợp tác trong đợt suy hô hấp cấp tính mới nhất và cần tiến hành 2 lần nội soi phế quản.Giáo hoàng tiếp tục nghỉ ngơi và không có kế hoạch thăm viếng nào vào ngày 4.3.Đức Thánh Cha nhập viện từ ngày 14.2 và đến nay vẫn chưa lộ diện trước công chúng.

M.U vs Liverpool: Đỉnh cao dưới đáy vực thẳm

Chiều 6.2, liên Bộ Công thương - Tài chính công bố thông tin điều hành giá xăng dầu bắt đầu áp dụng từ 15 giờ cùng ngày.Theo đó, giá xăng E5RON 92 không cao hơn 20.442 đồng/lít, tăng 51 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành và thấp hơn xăng RON 95 là 486 đồng/lít.Giá xăng RON 95 không cao hơn 20.928 đồng/lít, giảm 74 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành.Giá dầu diesel không cao hơn 19.054 đồng/lít, giảm 192 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành. Giá dầu hỏa không cao hơn 19.414 đồng/lít, giảm 25 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành.Giá dầu mazut không cao hơn 17.354 đồng/kg, giảm 148 đồng/kg so với giá cơ sở hiện hành.Liên bộ Công thương - Tài chính cho biết, thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành từ ngày 1 - 5.2 chịu ảnh hưởng của các yếu tố như: dự trữ dầu thô của Mỹ tăng lên, Mỹ tạm dừng áp dụng mức thuế mới đối với hàng hóa đến từ Mexico, mối lo ngại về cuộc chiến thương mại mới giữa Mỹ và Trung Quốc…Các yếu tố nêu trên khiến giá xăng dầu thế giới trong những ngày vừa qua có diễn biến tăng, giảm tùy từng mặt hàng, nhưng xu hướng chung là giảm.Trong kỳ điều hành lần này, liên bộ Công thương - Tài chính tiếp tục quyết định không trích lập, không chi Quỹ bình ổn giá đối với tất cả các mặt hàng xăng dầu.Bộ Công thương yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện các hành vi vi phạm.

Nông dân 'vựa dưa gang' bỏ túi hàng trăm triệu nhờ trúng mùa, trúng giá

Ngày 4.3, đại diện Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) cho biết, nhằm khắc phục hậu quả sau sự cố "suối bùn" khi thi công đoạn ngầm dự án đường sắt đô thị thí điểm số 3 (metro), đoạn Nhổn - ga Hà Nội, phía nhà thầu sẽ triển khai các biện pháp kỹ thuật để gia cố nền đất, hạn chế nguy cơ lún, nứt trong thời gian tới.Theo đó, nhà thầu sẽ thực hiện 120 mũi khoan và bơm vữa xi măng áp lực cao vào nền đất ở khu vực ngõ 7 phố Giang Văn Minh (P.Kim Mã, Q.Ba Đình). Biện pháp này nhằm cải tạo nền đất yếu, gia cố độ ổn định của khu vực bị ảnh hưởng do sự cố phun trào chất phụ gia trong quá trình đào ngầm thi công.Dự án metro Nhổn - ga Hà Nội được khởi công năm 2009, kế hoạch hoàn thành năm 2015 nhưng nhiều lần lùi tiến độ, dự kiến hoàn thành toàn tuyến năm 2027. Trong đó, đoạn đi ngầm từ ga Cầu Giấy - ga Hà Nội dài 4 km. Theo kế hoạch, tổng thời gian từ khi bắt đầu khoan máy TBM đầu tiên cho đến khi kết thúc máy TBM số 2 là 16 tháng.Vào sáng 3.2, MRB cùng với tư vấn và các nhà thầu khởi công khoan hầm bằng máy đào TBM cho đoạn tuyến đi ngầm của dự án metro Nhổn - ga Hà Nội.Tuy nhiên, đến ngày 20.2, người dân trong ngõ 7 phố Giang Văn Minh bất ngờ phát hiện "suối bùn" trào lên từ các miệng cống thoát nước gần nhà.Nói về nguyên nhân xảy ra sự cố, MRB cho biết có thể do dưới lòng đất còn tồn tại giếng nước hoặc cống thoát nước cũ đã tạo thành đường đi cho phụ gia khoan hầm ngầm metro Nhổn - ga Hà Nội trào lên mặt đất.Do xuất hiện một số điểm có độ lún vượt ngưỡng cảnh báo nên đã có thêm 17 hộ dân trong khu vực xảy sự cố "suối bùn" được di dời khẩn cấp vào tối 27.2.Theo ghi nhận của Thanh Niên tại hiện trường vào sáng 28.2, công trình nhà ở tại địa chỉ số 20 ngõ 7 xuất hiện nhiều vết nứt từ tầng 1 đến tầng 4. Bà Cao Thị Bình (62 tuổi, người giúp việc của gia đình ở số nhà 20) cho biết các vết nứt xuất hiện cách đây khoảng 10 ngày và có dấu hiệu to dần theo thời gian.Đặc biệt, nền tầng 3 bị nứt toác có thể đút vừa cả lòng bàn tay. Riêng nền tầng 2 thì nứt nhẹ, khi đi có cảm giác bên thấp bên cao ở vị trí vết nứt.

Trong quá trình di chuyển từ đường Phạm Hùng (H.Bình Chánh) đến đường Tạ Quang Bửu (Q.8), Đinh Huỳnh Long (24 tuổi), sống tại Q.11, TP.HCM đã gặp phải tình huống éo le khi chiếc xe máy hết xăng giữa đường.Không biết phải làm thế nào, Long nảy ra ý tưởng đặt một cuốc xe qua ứng dụng với giá 10.000 đồng và nhắn tin yêu cầu tài xế hỗ trợ mua xăng."Lúc đó mình chẳng còn lựa chọn nào khác, vì xung quanh không có cây xăng nào gần. Mình nghĩ nhờ tài xế giúp đỡ thì may ra mới có cách giải quyết", Long chia sẻ.Ban đầu, tài xế Nguyễn Trường (28 tuổi), sinh sống tại Q.Tân Phú khá phân vân khi nhận được yêu cầu này. "Lúc đầu mình cũng hơi ngại, không biết nên nhận lời hay không. Nhưng khi nghĩ đến tình huống khó khăn của Long, mình quyết định giúp đỡ", Trường cho biết.Từ điểm đón, Trường lái xe tìm cây xăng gần nhất, cách vị trí của Long đến 4 km. Sau 25 phút, Trường trở lại và đổ xăng cho chiếc xe máy. Dù nhận lời giúp, nhưng điều không dễ dàng với Trường là đường xá lúc đó đang kẹt xe. Trường phải vượt qua những đoạn đường đông đúc và chờ đợi tại các ngã tư, phương tiện nối đuôi nhau, khiến thời gian tìm cây xăng kéo dài hơn dự kiến. "Đôi khi phải chờ đợi, nhưng điều quan trọng là hoàn thành lời hứa", Trường chia sẻ.Trường nói thêm: "Mình nghĩ rằng dù mất một chút thời gian, nhưng việc giúp đỡ người khác là điều đúng đắn. Mình cảm thấy vui vì làm được điều tốt".Sau khi nhận được sự trợ giúp, Long vô cùng cảm kích và không quên cảm ơn tài xế, thậm chí còn gửi tặng một khoản tiền nhỏ để bày tỏ lòng biết ơn. "Mình rất may mắn khi gặp Trường. Trong tình huống khó khăn như vậy, mình không ngờ lại nhận được sự hỗ trợ từ một người hoàn toàn xa lạ”, Long nói thêm.Câu chuyện này truyền tải thông điệp về tình người và sự sẻ chia trong xã hội hiện đại. Bên cạnh sự tiện ích của các dịch vụ công nghệ, những hành động nhỏ nhưng đầy tình cảm như vậy vẫn là một phần quan trọng trong cuộc sống của chúng ta.“Giữa bối cảnh công nghệ phát triển, những khoảnh khắc như thế này nhắc nhở chúng ta về giá trị của lòng nhân ái và sự giúp đỡ lẫn nhau, bất kể người quen hay không”, Long bộc bạch.Câu chuyện về hành động nghĩa tình của Trường khiến nhiều người liên tưởng đến những lần nhận được sự giúp đỡ từ người lạ. Nguyễn Tú Quỳnh, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến, cũng từng trải qua một tình huống tương tự. Một buổi tối, khi đang trên đường về nhà, chiếc xe máy của Quỳnh bất ngờ hết xăng. "Lúc đó mình không biết phải làm sao vì xung quanh không có cây xăng nào gần. Đang loay hoay tìm cách giải quyết, một tài xế xe ôm công nghệ dừng lại và hỏi mình có cần giúp đỡ không", Quỳnh kể lại.Tài xế xe ôm sau khi nghe xong tình huống của Quỳnh, không ngần ngại nhận lời giúp đỡ. "Anh ấy đề nghị đi mua xăng giúp mình" Quỳnh nhớ lại..Cảm giác của Quỳnh lúc đó vô cùng xúc động. "Mình không nghĩ một người xa lạ lại có thể giúp đỡ như vậy. Dù chỉ là một hành động nhỏ, nhưng sự nhiệt tình của anh ấy đã làm mình cảm thấy rất ấm áp và bớt lo lắng. Sau khi xong xuôi, mình đã cảm ơn và gửi một khoản tiền nhỏ để bày tỏ lòng biết ơn, dù biết rằng hành động của anh ấy hoàn toàn xuất phát từ sự chân thành”, Quỳnh chia sẻ.Câu chuyện của Quỳnh không chỉ là một kỷ niệm đáng nhớ mà còn là minh chứng cho những hành động tử tế giữa những người xa lạ, giúp cô cảm thấy tin tưởng hơn vào sự sẻ chia trong xã hội hiện đại. "Mặc dù chúng ta sống trong một thế giới công nghệ với nhiều tiện ích, nhưng những khoảnh khắc như thế này mới thực sự mang lại cảm giác về tình người và sự kết nối thật sự", Quỳnh nói.

Bamboo Airways chính thức đóng đường bay thẳng Hà Nội - Côn Đảo duy nhất

Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.