Tài xế quên… cài phanh tay, xe bán tải lao ra đường suýt gây tai nạn
Người dân đất mũi Cà Mau giữ hình thức dỡ chà bắt cá để lưu lại nét đặc trưng của vùng đất, trở thành hoạt động trải nghiệm thú vị phục vụ du khách phương xa. Tết cũng là dịp người dân nơi đây tranh thủ dỡ chà bắt cá để dành ăn tết.'Nữ hoàng nước mắt' phá kỷ lục của 'Yêu tinh'
Ngủ đủ giấc là yếu tố quan trọng đối với sức khỏe của bạn, bất kể bạn ở độ tuổi nào
Tài xế ô tô con ‘đứng tim’ vì bị 2 xe tải hùa nhau ‘cướp đường’
Trong bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông minh vào các lĩnh vực trong đời sống đã trở thành nhu cầu thiết yếu của tất cả mọi người. Nhờ sự phát triển ấn tượng của công nghệ, xu hướng Thời đại số - Xã hội số - Hệ sinh thái số đã ra đời. Các thiết bị điện tử thông minh xuất hiện ngày càng nhiều trong cuộc sống, hỗ trợ công tác quản lý từ xa diễn ra nhẹ nhàng, nhanh chóng, hiệu quả hơn.Trong đó, công nghệ nhà thông minh được đánh giá là xu hướng của tương lai, hứa hẹn mang đến cho con người cuộc sống tiện nghi nhất. Ứng dụng công nghệ thông minh giúp việc quản lý nhà cửa trở nên dễ dàng hơn, góp phần nâng cao trải nghiệm sống của các thành viên trong gia đình. Nhạy bén trong việc nắm bắt nhu cầu của khách hàng, nhà mạng MobiFone mới đây đã cho ra mắt giải pháp nhà thông minh mang tên MobiFone SmartHome, gồm đa dạng các thiết bị hiện đại giúp nâng cao đời sống của khách hàng. Giải pháp mang đến bộ các thiết bị thông minh có thể điều khiển tự động hoặc bán tự động, với mục đích giúp cuộc sống trở nên tiện nghi, an toàn, đặc biệt hỗ trợ người dùng sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên.Với MobiFone SmartHome, người dùng có thể thực hiện các hoạt động tắt/ bật thiết bị, điều khiển từ xa trên nền tảng IoT thông qua ứng dụng mobiHome+. Sử dụng các sản phẩm trong bộ giải pháp MobiFone SmartHome, khách hàng sẽ tiết kiệm thời gian, kinh phí, nhìn thấy hiệu quả tiết kiệm điện một cách rõ rệt thông qua việc cài đặt thiết bị theo nhu cầu sử dụng.Một vài sản phẩm nổi bật của MobiFone SmartHome có thể kể đến như: bộ điều khiển hồng ngoại thông minh, camera indoor/ outdoor, ổ cắm thông minh đo điện năng… Trong đó, bộ điều khiển hồng ngoại thông minh cho phép người dùng tạo các kịch bản tự động hóa, thiết lập lịch trình hoạt động, quản lý và điều khiển các thiết bị gia dụng từ xa một cách dễ dàng và tiện lợi thông qua kết nối mạng Wi-Fi. Người dùng có thể điều khiển mọi thiết bị sử dụng hồng ngoại như TV, máy điều hòa, quạt, máy lọc không khí, đầu đĩa… từ ứng dụng mobiHome+ trên chính chiếc SmartPhone của mình. Được thiết kế với công nghệ tiên tiến, Smart Plug - ổ cắm thông minh của MobiFone SmartHome mang đến sự an toàn và tiện lợi tối đa cho ngôi nhà. Thiết bị cho phép người dùng điều khiển từ xa các thiết bị điện thông qua ứng dụng mobiHome+ chỉ với một vài thao tác chạm trên điện thoại thông minh. Ngoài ra, Smart Plug còn hỗ trợ tính năng hẹn giờ, giúp người dùng thiết lập lịch hoạt động cho các thiết bị điện trong nhà, từ đó tiết kiệm năng lượng và tăng cường hiệu quả sử dụng. Bộ sản phẩm camera indoor (trong nhà) và camera outdoor (ngoài trời) của MobiFone SmartHome sở hữu độ phân giải cực cao, cung cấp hình ảnh rõ nét và chi tiết để người dùng dễ dàng theo dõi mọi hoạt động trong nhà. Tính năng quan sát ban đêm với hồng ngoại tự động của thiết bị giúp người dùng giám sát hiệu quả ngay cả trong điều kiện ánh sáng yếu. Camera outdoor của MobiFone có khả năng chống thấm nước, chịu được các điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả suốt mọi điều kiện thời tiết.Hỗ trợ kết nối với hạ tầng MobiFone Cloud, người dùng có thể truy cập và xem trực tiếp hình ảnh từ xa qua ứng dụng mobiHome+ trên điện thoại thông minh. Ngoài ra, thiết bị còn được tích hợp tính năng phát hiện chuyển động, gửi cảnh báo tức thì theo thời gian thực đến điện thoại khi phát hiện sự bất thường. Với thiết kế nhỏ gọn, dễ lắp đặt và tích hợp nhiều tính năng thông minh, camera indoor và outdoor của MobiFone SmartHome là lựa chọn hoàn hảo để nâng cao an ninh và giám sát cho ngôi nhà.Ứng dụng những công nghệ tiên tiến nhất, giải pháp MobiFone SmartHome giúp ngôi nhà được 'chuyển mình' trở nên hiện đại và thông minh hơn. Với nhiều tiện ích được tự động hóa, người dùng có thể tiết kiệm thời gian và chi phí, phân bổ nguồn lực hiệu quả, thoát khỏi những thói quen thường ngày.
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Doanh nghiệp nào trả cổ tức cao nhất đầu năm mới?
Ngày 12.2, Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên cho biết đã có báo cáo gửi cơ quan có thẩm quyền về việc công chức, viên chức và người lao động của sở này tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi và xin thôi việc theo Nghị định 178/NĐ-CP ngày 31.12.2024 của Chính phủ, theo lộ trình từ năm 2025 đến năm 2030.Theo đó, Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên có tổng số 118 công chức, viên chức và người lao động tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi và xin thôi việc. Trong đó, có 114 cán bộ tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi và 4 người xin thôi việc.Việc nghỉ hưu và thôi việc được thực hiện theo lộ trình 5 năm gồm: 2025 là 57 người; năm 2026 là 41 người; 2027 có 6 người; 2028 có 4 người; 2029 là 7 người và 2030 là 3 người.Tổng dự toán kinh phí để thực hiện chi trả các chế độ cho người nghỉ việc của Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên là hơn 148 tỉ đồng. Việc xin nghỉ hưu này đang chờ các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.Người có chức vụ cao nhất trong danh sách xin nghỉ hưu trước tuổi là Phó giám đốc sở với mức hỗ trợ dự kiến gần 1,9 tỉ đồng. Còn lại là các trưởng, phó phòng, các chuyên viên, hạt trưởng kiểm lâm với mức hỗ trợ dự kiến từ 200 triệu đến hơn 1 tỉ đồng/người.Trong số các đơn vị trực thuộc Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên, Chi cục Kiểm lâm là đơn vị có số lượng công chức, viên chức và người lao động tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi và thôi việc nhiều nhất, với 54/126 biên chế.Lãnh đạo Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên thông tin, đây mới là danh sách cán bộ đề xuất xin nghỉ, phải chờ sau khi UBND tỉnh ban hành tiêu chí cụ thể đối với đối tượng được hưởng chính sách này thì mới quyết định người nào được nghỉ việc do sắp xếp tổ chức bộ máy.
