Góc nhìn phóng viên: Nghe từ 'ông anh', 'ông chú'
Tiêu biểu trong đội hình là đội trưởng Tấn Đạt, sinh viên năm 4 ngành Điện - Điện tử, tham gia đội bóng từ năm thứ nhất đại học tới nay. “Tiêu chí của chúng tôi là đá bóng cũng là một cách giáo dục nhân cách, kỷ luật, lối sống cho sinh viên. Bóng đá sinh viên trước tiên phải là "bóng đá xanh, sạch, đẹp", chuyên nghiệp, không chiêu trò và bạo lực”, HLV Trần Mạnh Hùng của đội Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM nói.Trăm năm cơm cá đời người…
Nam Phương có niềm yêu thích đặc biệt với môn sinh học và niềm đam mê với STEAM (Science - khoa học; Technology - công nghệ; Engineering - kỹ thuật; Art - nghệ thuật và Mathematics - toán học). Điều này có thể minh chứng bằng việc năm học 2022 - 2023, khi đang là học sinh (HS) lớp 9, Phương đạt giải ba kỳ thi HS giỏi cấp thành phố môn sinh học. Và từ năm học lớp 8 đến nay, năm nào nữ sinh cũng có đề tài đạt giải cấp thành phố kỳ thi Khoa học kỹ thuật dành cho HS trung học. Những đề tài em nghiên cứu đều gần gũi, gắn liền với thực tiễn đời sống, sức khỏe HS, sức khỏe cộng đồng.Năm lớp 8, Nam Phương thực hiện đề tài "Nghiên cứu tác động của việc học trực tuyến đối với sức khỏe HS và phát triển một cẩm nang nhằm cải thiện sức khỏe thể chất cho HS tại TP.HCM". Đề tài được thực hiện sau thời gian học trực tuyến vì dịch Covid-19, Nam Phương chứng kiến trẻ em TP.HCM nói riêng và toàn thế giới nói chung đều phải học trực tuyến, từ đó có thể có những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực. Đề tài này được trao giải nhì cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố HS trung học.Lớp 9, Nam Phương có đề tài "Nghiên cứu và tạo ra các giải pháp giáo dục lối sống lành mạnh cho HS thế hệ Z tại TP.HCM". Tới lớp 10, nữ sinh tiếp tục cải thiện đề tài này ở mức độ nghiên cứu chuyên sâu hơn. Trong đó, Nam Phương đã nghiên cứu, sau đó viết thành tập truyện tranh nội dung về sinh hoạt, thói quen của HS; những hiệu quả mang lại đối với những thói quen lành mạnh, những hậu quả không tốt với những thói quen xấu, ảnh hưởng đến sức khỏe. Công trình được trao giải ba cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố HS trung học.Hiện tại, ở lớp 11, Nam Phương đang thực hiện đề tài "Nghiên cứu và chế tạo bộ lọc làm từ vật liệu tiên tiến của thế giới để cải thiện chất lượng không khí trong lớp học". Nghiên cứu trên giúp Nam Phương giành giải đặc biệt cuộc thi Ý tưởng sáng tạo năm học 2023 - 2024 cấp trường. Hiện đề tài cũng lọt vào vòng sơ loại cấp thành phố. Nữ sinh 16 tuổi chia sẻ: "Hiện nay, do hiện tượng nóng lên toàn cầu và chất lượng không khí bị suy giảm từ khí thải, ô nhiễm, sức khỏe của HS khi học cả ngày trong lớp bị ảnh hưởng nhiều. Em muốn tìm ra giải pháp cải thiện sức khỏe cho các bạn HS, cụ thể là thực hiện ngay tại lớp mà chúng em đang học".Không chỉ dừng lại ở những cuộc thi trong nước, nữ sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) còn nỗ lực tại nhiều sân chơi quốc tế. Tại kỳ thi Indonesia International IOT Olympiad (tạm dịch: Kỳ thi Olympic IOT quốc tế Indonesia) Phương tham dự với dự án mang tên "Tổng hợp Nanoparticle Fe3O4 như một nền tảng cho việc vận chuyển thuốc nhắm mục tiêu nghiên cứu thành phần chất dẫn thuốc ở mức độ rất nhỏ".Tại kỳ thi The 9th International Invention Innovation Competition in Canada, iCAN 2024 (kỳ thi Sáng tạo sáng chế quốc tế lần thứ 9 tại Canada) nữ sinh Việt Nam tham gia với dự án mang tên "Ứng dụng thiên địch sâu bệnh trong kiểm soát các loại sâu hại chính trên rau quả". Đây là đề tài thuộc lĩnh vực hóa sinh, nghiên cứu về các loại sâu bệnh ảnh hưởng đến ngành thực phẩm của Việt Nam.Trong vòng báo cáo Hội nghị toàn quốc về công nghệ sinh học năm 2024 tổ chức tại ĐH Huế, nữ sinh TP.HCM báo cáo dự án "Nghiên cứu về tác động của paracetamol đối với tế bào ung thư vú" để xem liệu loại thuốc giảm đau này có làm ung thư phát triển không. Đây là đề tài Nam Phương và các đồng tác giả thực hiện tại Viện Tế bào gốc, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM).Chia sẻ với PV Báo Thanh Niên, Nam Phương cho hay mơ ước của Phương là có cơ hội được thực tập và làm việc trong các viện nghiên cứu về tế bào học của các đại học lớn trên thế giới. "Ước mơ được học tập và nghiên cứu về tế bào gốc, trở thành nhà khoa học về lĩnh vực này góp phần cải thiện sức khỏe con người và cụ thể là giúp ích cho sự phát triển ngành sức khỏe tại Việt Nam luôn thôi thúc cho em không ngừng cố gắng mỗi ngày", nữ sinh lớp 11 bộc bạch.Điều đặc biệt, Nam Phương chính là chị gái của Lê Nam Long, bạn trẻ nhỏ tuổi nhất trong số 14 Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM 2023, sở hữu những thành tích khủng về môn toán, tin học, khoa học. Ngày 1.1.2024, khi được vinh danh, Nam Long đang là học sinh lớp 7 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa.Hai chị em Nam Phương và Nam Long có cha và mẹ đều đồng hành cùng mình trong học tập và nghiên cứu khoa học vì đây là thế mạnh của gia đình cũng là ước mơ nghề nghiệp trong tương lai của cả hai bạn. Chị Lê Thảo Trang, mẹ của Nam Phương và Nam Long, cho hay tùy mỗi độ tuổi của các con mà gia đình lựa chọn những kỳ thi hoặc những hoạt động nghiên cứu phù hợp để đảm bảo rằng các con được tiếp xúc và làm việc trực tiếp với khoa học đúng quy chuẩn và phù hợp với năng lực, tính cách cũng như đam mê trong từng lĩnh vực của từng bạn. Điều quan trọng là không gây áp lực cho các con.Ví dụ như Nam Phương rất yêu thích ngành sinh học nên những đề tài lựa chọn cũng phần lớn hướng đến ngành công nghệ sinh học sau này. Với Nam Long, do có tư duy về khoa học tự nhiên như toán, lập trình nên những nghiên cứu khoa học cũng tập trung vào mảng lập trình, khoa học máy tính hay máy thông minh…Năm 2024, Nam Phương đạt danh hiệu Học sinh 3 tốt cấp thành phố. Nữ sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa còn giành nhiều thành tích tại các kỳ thi quốc tế. Như năm học lớp 9, Phương giành 2 huy chương vàng, 2 huy chương bạc ở World Scholar's Cup tại Dubai - UAE - kỳ thi tranh biện tiếng Anh quốc tế. Khi là học sinh lớp 10, Phương giành huy chương bạc kỳ thi Indonesia International IOT Olympiad tổ chức tại Jakarta. Nữ sinh cũng giành huy chương bạc môn toán và huy chương đồng môn khoa học tại kỳ thi NEO science Olympiad (Olympic khoa học NEO) tổ chức tại New York, Mỹ.Tại Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM lần 9 (ngày 4 và 5.11.2024), Nam Phương là đại biểu nhỏ tuổi nhất (16 tuổi). Nam Phương chia sẻ: "Được học tập trong ngôi trường mà bạn bè xung quanh đều là các HS tài giỏi, em luôn ưu tiên việc học tập trên lớp, sắp xếp hoàn thành bài vở trước tiên. Đối với những dự án, đề tài nghiên cứu khoa học luôn cần nhiều thời gian thực nghiệm, đo đạc số liệu, lấy mẫu… Do đó, không thể làm nhanh 1 - 2 tháng là xong mà là cả một quá trình, từ 4 - 5 tháng trở lên hoặc thậm chí cả năm học. Do đó, mỗi năm học, em chỉ chọn làm một đề tài. Trong suốt năm học đó, em sẽ theo sát sự hướng dẫn của thầy cô, các cố vấn khoa học và luôn bám theo tiến trình các chuyên gia đưa ra để hoàn thành đúng kế hoạch".
Hơi ấm giữa dòng trôi
Ngày 30.12, lãnh đạo UBND H.Phù Mỹ (Bình Định) thông tin, UBND H.Phù Mỹ đã yêu cầu UBND TT.Phù Mỹ, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển quỹ đất, Phòng Kinh tế - hạ tầng thực hiện nghiêm việc xử lý trách nhiệm, sau khi có kết luận thanh tra sai phạm tại Ban quản lý chợ Phù Mỹ.Theo kết luận của Thanh tra H.Phù Mỹ, trước đó Ban Quản lý chợ Phù Mỹ đã tự ý thu, huy động tiền đóng góp của tiểu thương để xây dựng dãy ki ốt phía đông chợ - đường Võ Thị Sáu, đổ đất nâng mặt bằng, lát gạch lối đi bên trong chợ...Qua thanh tra, Thanh tra H.Phù Mỹ yêu cầu UBND TT.Phù Mỹ nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm đối với ông Nguyễn Thành Khâm, Chủ tịch UBND TT.Phù Mỹ và các cá nhân có liên quan trong việc tham mưu, ban hành văn bản có chủ trương cho Ban quản lý chợ Phù Mỹ sửa chữa hệ thống thoát nước, lát vỉa hè, xây dựng ki ốt bằng nguồn thu của ban quản lý chợ. Việc này là trái thẩm quyền, không đúng quy định và không thực hiện nghiêm văn bản chỉ đạo của UBND H.Phù Mỹ.Đồng thời tiến hành kiểm điểm ông Phan Kim Tân, Phó chủ tịch UBND TT.Phù Mỹ, vì chỉ đạo chưa kiên quyết trong việc xử lý các công trình xây dựng trái quy định pháp luật của Ban quản lý chợ Phù Mỹ. Kiểm điểm kế toán UBND TT.Phù Mỹ trong việc buông lỏng quản lý, để Ban quản lý chợ Phù Mỹ lập bộ thu diện tích mặt bằng đưa vào quyết toán các năm 2022, 2023 cao hơn mức giá quy định của UBND tỉnh Bình Định.Thanh tra H.Phù Mỹ cũng xác định UBND TT.Phù Mỹ đã buông lỏng trong công tác quản lý chợ Phù Mỹ, quyết toán hàng năm nhưng không kiểm tra, để ban quản lý chợ đưa vào quyết toán toàn bộ thu diện tích mặt bằng, lô sạp cao hơn mức giá quy định của UBND tỉnh Bình Định, không hướng dẫn chợ có phương án thu hồi nợ đọng. UBND TT.Phù Mỹ chỉ đạo xử lý các công trình xây dựng trái phép không đúng ý kiến chỉ đạo của UBND H.Phù Mỹ.Ngoài ra, Thanh tra H.Phù Mỹ còn yêu cầu kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển quỹ đất H.Phù Mỹ, vì là đơn vị chủ đầu tư sửa chữa nâng cấp chợ nhưng không có phương án bố trí các hộ kinh doanh khi thi công, xây dựng các lều chợ.Kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với Phòng Kinh tế - hạ tầng H.Phù Mỹ về việc chậm phúc đáp văn bản của UBND TT.Phù Mỹ và chậm kiểm tra, tham mưu UBND H.Phù Mỹ ban hành văn bản dừng thi công các hạng mục công trình do Ban quản lý chợ Phù Mỹ tự ý đầu tư không đúng quy định.Liên quan đến vụ việc trên, Thanh tra H.Phù Mỹ giao đoàn thanh tra củng cố, chuyển toàn bộ hồ sơ việc xảy ra tại Ban quản lý chợ Phù Mỹ sang Cơ quan điều tra Công an H.Phù Mỹ để xử lý theo quy định của pháp luật, làm rõ dấu hiệu tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.Trước đó, như Thanh Niên đã thông tin, theo Thanh tra H.Phù Mỹ, Ban quản lý chợ Phù Mỹ tự ý thu, huy động gần 1,9 tỉ đồng của tiểu thương, không có sự đồng ý của cấp có thẩm quyền nhưng không nộp vào ngân sách là sai quy định. Trách nhiệm này thuộc về ông Nguyễn Trúc Nhân, Trưởng ban Quản lý chợ Phù Mỹ; bà Hà Thị Lê Vi, kế toán và bà Phạm Thị Nhuận, thủ quỹ.Ban quản lý chợ Phù Mỹ còn chi sai quy định, sử dụng tiền huy động xây dựng chợ, tạm ứng chi nhưng không cung cấp được chứng từ, cần phải thu hồi nộp ngân sách hơn 253 triệu đồng...
Ngày 26.2, Công ty TNHH xử lý chất thải Việt Nam (Công ty VWS) phối hợp Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an H.Bình Chánh (TP.HCM) diễn tập các phương án phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước (thuộc Công ty VWS).Buổi diễn tập có sự tham của tất cả cán bộ, công nhân viên, người lao động đang làm việc tại Công ty VWS. Tình huống cháy giả định ở khu vực văn phòng thuộc nhà điều hành VWS.Trong quá trình diễn tập, lực lượng phòng cháy chữa cháy tại chỗ của Công ty VWS được hướng dẫn các bước triển khai khi xảy ra cháy, cách sử dụng bình chữa cháy, thực tập phun xịt chữa cháy, sơ cứu vết thương, cứu chữa người gặp nạn...Qua đó, lực lượng tại chỗ có thể tự ứng phó với các tình huống khi xảy ra cháy trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến hiện trường vụ cháy.Công an H.Bình Chánh cũng huy động nhiều cán bộ, chiến sĩ cùng xe chỉ huy, xe chữa cháy chuyên dùng, xe thang, xe cứu thương… triển khai các phương án chữa cháy và hỗ trợ công ty trong buổi diễn tập.Anh Đỗ Minh Quang, Đội phó Đội PCCC cơ sở (thuộc Công ty VWS) cho biết, việc phòng cháy chữa cháy rất quan trọng và phải thực hiện đầy đủ, nhanh chóng nhằm bảo vệ an toàn tính mạng của con người và tài sản.Nhận xét chung tình huống thực tập, đại diện Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an H.Bình Chánh đánh giá, lực lượng phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ tại chỗ của Công ty VWS đã phản ứng nhanh, triển khai lực lượng kịp thời và sử dụng các phương tiện chữa cháy thành thục.Thay mặt Ban tổng giám đốc Công ty VWS, ông Dương Văn Cường, Giám đốc hành chính Công ty VWS cho biết, luôn đặt quan tâm hàng đầu về công tác phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản của công ty. Do đó, định kỳ mỗi năm, Công ty VWS đều tổ chức diễn tập đều đặn, thường xuyên các hoạt động này.Theo ông Cường, Công ty VWS đã đầu tư chi phí hàng tỉ đồng mỗi năm, không chỉ với công tác phòng cháy chữa cháy mà còn liên quan các hoạt động như đảm bảo an toàn lao động, sử dụng điện, làm việc trong môi trường mùa nắng nóng… Trong đó, chi phí đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy được đầu tư nhiều nhất.Ngoài ra, Công ty VWS còn thường xuyên trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy hiện đại, đáp ứng các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy như ống cứu hỏa, máy cứu hỏa, bảo trì thường xuyên đường nước cứu hỏa…Cũng trong ngày 26.2, Công ty VWS chào đón đoàn học sinh cấp tiểu học Trường Quốc tế SSIS đến tham quan, tìm hiểu mô hình tái chế rác. Mục đích của chuyến tham quan nhằm giúp các em hiểu thêm về quy trình xử lý chất thải. Qua đó, giúp các em có cái nhìn thực tế hơn sau khi tiếp thu kiến thức học ở trường, đồng thời giúp các em có ý thức hơn về tác hại của rác thải, chung tay giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp.Tại đây, ông Kevin Moore, Giám đốc điều hành Công ty VWS đã giới thiệu về quá trình thành lập và quy trình xử lý chất thải tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, như nhà máy xử lý nước rỉ rác, nhà máy thu và phát điện từ khí gas của bãi chôn lấp, nhà máy tái chế… Đặc biệt trong Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước có một vườn thú nuôi nhiều loại thú cưng như hươu, nai, chim công…Trong nhiều năm qua, Khu Liên hợp xử lý chất thải Đa Phước của Công ty VWS đã trở thành điểm tham quan, học tập của rất nhiều học sinh, sinh viên trong nước, quốc tế đến tìm hiểu về vấn đề xử lý rác và nước thải nhằm nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường.
Cô gái Khmer năm đó
Sở GD-ĐT TP.HCM đã triển khai yêu cầu tất cả các trường học, cấp học không cung cấp, đăng tải dữ liệu thông tin cá nhân của học sinh, giáo viên dạng file dưới mọi hình thức. Đồng thời nghiêm cấm thu thập dữ liệu cá nhân bằng định dạng không đúng thẩm quyền, trái quy định, không đúng mục đích phục vụ nhiệm vụ giáo dục. Theo yêu cầu của Sở GD-ĐT TP.HCM, tất cả dữ liệu thông tin cá nhân học sinh, giáo viên khi thu thập phải được quản lý và triển khai thực hiện trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành GD-ĐT, đảm bảo tính đồng bộ, nhất quán và an toàn thông tin.Hiệu trưởng các trường chịu trách nhiệm chính trong công tác thu thập dữ liệu tại đơn vị. Việc thu thập dữ liệu phải tuân thủ các nguyên tắc: hợp pháp, chính xác, minh bạch, đúng mục đích; được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu hoặc người đại diện hợp pháp; đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin.Nhà trường cần phân công rõ trách nhiệm quản lý dữ liệu cho các bộ phận, cá nhân. Thực hiện các biện pháp kỹ thuật bảo vệ dữ liệu, ngăn chặn truy cập, sử dụng, tiết lộ, sửa đổi hoặc phá hủy dữ liệu trái phép.Chỉ sử dụng dữ liệu cho các mục đích phục vụ hoạt động giáo dục, quản lý, điều hành của ngành. Không được sử dụng dữ liệu cho mục đích thương mại hoặc các mục đích khác trái với quy định của pháp luật.Tuân thủ quy định về bảo mật thông tin khi sử dụng dữ liệu, không được chia sẻ, cung cấp dữ liệu cho các đơn vị ngoài ngành.Trường hợp các cơ quan, đơn vị trên địa bàn TP có nhu cầu sử dụng dữ liệu ngành phải thực hiện kết nối thông qua trục dữ liệu của cơ sở dữ liệu ngành GD-ĐT, Trung tâm dữ liệu của TP; cơ sở giáo dục không được chia sẻ, cung cấp dữ liệu cho các đơn vị ngoài ngành.Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu trưởng phòng GD-ĐT TP.Thủ Đức và các quận, huyện, các trường THPT, các trường trực thuộc thực hiện định kỳ kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về thu thập, quản lý và sử dụng dữ liệu. Trường hợp phát hiện các dấu hiệu hoặc hành vi vi phạm, đề nghị nhà trường liên hệ với Văn phòng sở-bộ phận thường trực chuyển đổi số ngành GD-ĐT và sẽ có xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định.
