Victoria Beckham đón tuổi 50, được chồng tặng quà ngọt ngào
Trong trận bán kết lượt đi, mặt cỏ nhân tạo ở Rizal Memorial làm khó hầu hết cầu thủ Thái Lan. Akarapong, Patrik Gustavsson, Supachok Sarachat… đều có những tình huống xử lý không tốt. Nhưng với Suphanat, điều này gần như không xảy ra. Tiền đạo sinh năm 2002 vẫn thể hiện được những gì tinh túy nhất trong lối chơi của mình: tốc độ, kỹ thuật, sự lắt léo và nhãn quan chiến thuật tuyệt vời.Trong ngày hàng công Thái Lan gây thất vọng, Suphanat vẫn để lại ấn tượng với 4 đường tạt bóng chính xác, đạt tỷ lệ thành công 100%. Anh cũng thực hiện 4 đường chuyền tạo cơ hội dứt điểm cho đồng đội, trong đó có 2 tình huống cực kỳ ngon ăn. Anh chính là nhân tố gây đột biến nhất bên đội hình Thái Lan. Tiền đạo thuộc biên chế CLB Buriram United cũng thiếu may mắn khi anh có một tình huống đi bóng lắt léo rồi dứt điểm hiểm hóc khiến thủ môn Kammeraard phải chôn chân nhưng bóng lại tìm đến xà ngang.HLV Masatada Ishii rất cần Suphanat ở trận bán kết lượt về. Vì thế, phút 64, Suphanat được rút ra nghỉ ngay sau khi anh có dấu hiệu bị đau gối do thi đấu trên mặt sân cỏ nhân tạo. Kể từ khoảnh khắc này, Thái Lan gần như không tạo ra thêm bất cứ cơ hội nguy hiểm nào. Để rồi ở cuối trận, họ phải nhận bàn thua cay đắng.Suphanat không chỉ hay ở trận bán kết lượt đi mà còn chơi rất ấn tượng kể từ đầu giải. Anh chính là ứng cử viên hàng đầu cho danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất AFF Cup 2024 với 3 bàn thắng, 4 kiến tạo, 16 lần tạo cơ hội cho đồng đội. Những con số này vượt trội bất cứ cầu thủ nào.Đội tuyển Thái Lan đang ở thế bất lợi nhưng vẫn được đánh giá cao hơn nhờ việc được chơi trên sân nhà và có dàn cầu thủ đồng đều, chất lượng hơn. Họ cũng nhiều lần thể hiện đẳng cấp của nhà đương kim vô địch AFF Cup với những màn lội ngược dòng trước Singapore hay Campuchia. Tuy nhiên, Philippines cũng đang cho thấy mình không phải "tay mơ". Các học trò HLV Albert Capellas chơi hay hơn qua từng trận đấu. Họ khởi đầu AFF Cup 2024 bằng 2 trận hòa tương đối thất vọng với Myanmar và Lào nhưng sau đó lại tiến bộ, hòa đội tuyển VN, liên tiếp đánh bại Indonesia và Thái Lan.Bộ khung của Philippines cũng đã hoàn thiện và thể hiện phong độ ổn định. Bộ tứ vệ Kempter, Ugelvik, Linares và Tabinas chơi chắc chắn. Ở tuyến giữa, Bailey, Kekkonen và Reyes luôn tranh chấp cực kỳ quyết liệt, gây ra nhiều khó khăn cho đối phương. Còn bộ 3 Rublico, Kristensen và Monis luôn biết cách quấy rối các hậu vệ đội bạn. Trong những cầu thủ này, Thái Lan cần đặc biệt chú ý đến Reyes, tiền vệ đã lập siêu phẩm vào lưới "Voi chiến" và cũng có khả năng tạo khác biệt nhờ tài đi bóng lắt léo.Ở AFF Cup 2022, Thái Lan cũng đã thất bại trước Malaysia trong trận bán kết lượt đi trên sân khách, sau đó giành chiến thắng đậm trận lượt về. Người hâm mộ bóng đá xứ chùa vàng hy vọng thầy trò HLV Ishii cũng làm được điều tương tự.TP.HCM thân quen qua những bức ảnh về cuộc sống và ẩm thực của Ngọc Trần
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Hà Nội ra mắt 8 đội hình tình nguyện trong Tháng Thanh niên
Trong khi đó, Kia Seltos đến nay đã có gần 2 năm chinh chiến trên thị trường ô tô Việt Nam sau màn ra mắt vào tháng 7.2020. Đây là một trong số ít mẫu xe sớm gặt hái thành công tại thị trường Việt Nam về mặt doanh số. Đến nay, Kia Seltos đã tạo dựng được vị thế của một trong những mẫu xe bán chạy hàng đầu phân khúc xe gầm cao cỡ nhỏ tại Việt Nam.
Ngày 13.3, UBND tỉnh Quảng Bình đã ban hành văn bản chấn chỉnh tình trạng chậm trễ trong xử lý thủ tục hành chính (TTHC) sau khi dữ liệu từ Cổng dịch vụ công quốc gia cho thấy nhiều sở, ngành và địa phương vẫn để xảy ra tình trạng hồ sơ quá hạn trong tháng 2.2025.Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính trong tiếp nhận và giải quyết TTHC, UBND tỉnh Quảng Bình đã liên tục đưa ra các văn bản nhắc nhở, nhưng tình trạng chậm trễ vẫn chưa được khắc phục triệt để. Theo báo cáo mới nhất, nhiều lĩnh vực thuộc thẩm quyền của các sở và UBND cấp huyện có tỷ lệ hồ sơ quá hạn vượt mức 5%, gây ảnh hưởng đến chỉ số cải cách hành chính của tỉnh.Đặc biệt, lĩnh vực xây dựng của Sở Xây dựng có đến 28,17% hồ sơ quá hạn. Kế đến là lĩnh vực tài nguyên và môi trường của Sở Nông nghiệp và Môi trường lên đến 23,7%. Bên cạnh đó, các sở Tài chính, Nội vụ, Y tế, Công thương và nhiều địa phương khác cũng bị yêu cầu giải trình về tình trạng này.Trước tình hình đó, UBND tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo các đơn vị liên quan nhanh chóng rà soát, xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của tỉnh và Cổng dịch vụ công quốc gia. Kết quả thực hiện phải được báo cáo về UBND tỉnh trước ngày 25.3.Ngoài ra, nếu hồ sơ bị chậm trễ do lỗi kỹ thuật hoặc lỗi đồng bộ dữ liệu, các đơn vị phải tổng hợp danh sách, xác định rõ nguyên nhân và phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ để khắc phục nhanh chóng. Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm hỗ trợ các sở, ngành trong việc xử lý các sự cố kỹ thuật.Văn phòng UBND tỉnh Quảng Bình được giao nhiệm vụ giám sát, kiểm tra tiến độ thực hiện và đánh giá kết quả của các sở, ban, ngành cũng như UBND cấp huyện. Tất cả các cơ quan, đơn vị liên quan phải nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, đảm bảo kỷ luật hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Phạt nghiêm để giữ danh
Đối với cà phê, hiện tỉnh có diện tích trên 20.000 ha, định hướng tiếp tục mở rộng lên 25.000 ha trong năm 2025 và 30.000 ha vào năm 2030. Hiện tại, phần lớn diện tích cà phê của địa phương đều đáp ứng các yêu cầu về chống suy thoái rừng và mất rừng của EU. Địa phương vẫn còn dư địa để mở rộng diện tích trồng cà phê và tiếp tục quan điểm phát triển cà phê bền vững về tự nhiên và giá trị sản phẩm để mang lại thu nhập cao và bền vững cho người nông dân.
