Cúp truyền hình: Tay đua đẳng cấp thế giới Martin Laas đánh bại Lê Nguyệt Minh
Ngư dân Nguyễn Thạnh (H.Lý Sơn, Quảng Ngãi) là người câu được con cá nhám nặng hơn 200 kg. Ông Thạnh cho biết, con cá nhám mắc câu ở khu vực biển cách bờ khoảng 2 hải lý. Ông phải nhờ nhiều ngư dân khác giúp sức mới đưa được cá lên thuyền. Khi thuyền vào cảng cá Lý Sơn, ông Thạnh dùng xe cẩu đưa cá lên bờ."Đây là con cá lớn nhất tôi từng câu được. Nhiều thương lái nghe tin đã đến hỏi mua. Sau nhiều giờ thương lượng, tôi quyết định bán con cá với giá 70.000 đồng/kg, thu về số tiền 14 triệu đồng", ông Thạnh cho biết thêm.Theo đoạn clip ghi lại trên mạng xã hội Facebok, khi ông Thạnh đưa con cá nhám câu được về cầu cảng Lý Sơn, do con cá khá lớn nên phải dùng xe cẩu để đưa lên bờ.Theo ngư dân địa phương, cá nhám thường xuất hiện ở khu vực cách đảo Lý Sơn 1-2 hải lý, nhưng trọng lượng trung bình chỉ ngang một người lớn. Việc bắt được con cá nặng hơn 200 kg là điều hiếm gặp.Chiều 28.2, trao đổi với PV Thanh Niên, bà Phạm Thị Hương, Chủ tịch UBND H.Lý Sơn xác nhận thông tin trên và cho biết, cá nhám mà ngư dân Lý Sơn câu được không thuộc trong danh mục cấm khai thác.Hiện một số loài như nhám nâu, nhám nhu mì, nhám răng, nhám thu thuộc diện phải bảo tồn theo danh mục loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm.
Thêm sân chơi 'Ý tưởng đổi mới sáng tạo bằng tiếng Anh' dành cho học sinh
Tiền tiểu đường là tình trạng mà lượng đường trong máu tăng cao hơn mức bình thường nhưng chưa đủ cao để được chẩn đoán tiểu đường loại 2. Thông thường, tiền tiểu đường vẫn âm thầm tiến triển. Người bệnh chỉ hay biết tình trạng của mình khi xét nghiệm máu và phát hiện đường huyết cao bất thường, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Heath (Mỹ).Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc một người có bị tiền tiểu đường hay không. Các yếu tố này chủ yếu là di truyền, thói quen, lối sống và chế độ ăn uống. Chúng sẽ tác động đến độ nhạy insulin, dẫn đến tình trạng kháng insulin và làm tăng đường huyết. Tiền tiểu đường nếu không điều trị có thể tiến triển thành tiểu đường loại 2.Tiểu đường loại 2 sẽ làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng nghiêm trọng, chẳng hạn như bệnh tim, đột quỵ, các vấn đề về thận hay tổn thương thần kinh. Do đó, phát hiện sớm tiền tiểu đường và có cách can thiệp phù hợp sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng.Một trong những thách thức, ảnh hưởng đến việc phát hiện sớm tiền tiểu đường là tình trạng này không có triệu chứng rõ ràng. Người mắc thường chỉ biết mình bị tiền tiểu đường khi khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người bị tiền tiểu đường sẽ gặp các triệu chứng như khát nước thường xuyên, đi tiểu nhiều, mệt mỏi, nhìn mờ, thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân.Triệu chứng khát nước, đi tiểu nhiều là do lượng đường glucose trong máu tăng, khiến cơ thể phải đào thải đường qua nước tiểu. Kết quả của quá trình này là cơ thể bị mất nước, gây khát nước và tiểu liên tục.Khi mắc tiền tiểu đường, cơ thể sẽ gặp khó khăn trong việc xử lý chuyển hóa đường glucose để cung cấp năng lượng cho tế bào. Tình trạng này khiến người mắc cảm thấy kiệt sức. Lượng đường trong máu cao cũng làm thay đổi lượng chất lỏng trong mắt, dẫn đến nhìn mờ.Kháng insulin ở người tiền tiểu đường sẽ dẫn đến việc tăng hay giảm cân một cách đột ngột mà không rõ nguyên nhân. Việc tăng, giảm cân này hoàn toàn không do sự thay đổi chế độ ăn, tăng cường vận động hay phương pháp nào khác.Khi thấy bất kỳ triệu chứng nào, người mắc cần đến bác sĩ khám để được chẩn đoán. Với người khỏe mạnh, đặc biệt khi bước vào tuổi trung niên, dù không có bất kỳ triệu chứng khác thường nào cũng nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo Verywell Heath.
T.Ư Đoàn trao tặng hơn 2 tỉ đồng giúp người dân vùng hạn mặn Bến Tre
Buổi triển lãm và ra mắt sách ảnh Vươn lên thôn Làng Nủ (Nhà xuất bản Thông tấn ấn hành) của nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Nguyễn Á có sự góp mặt của bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính; ông Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM... cùng đông đảo khách mời và bạn đọc. Đặc biệt, 6 người dân của Làng Nủ, gồm ông Hoàng Văn Diệp (trưởng thôn), ông Sầm Văn Bóng, bà Hoàng Thị Bóng, bà Nguyễn Thị Kim, bà Hoàng Thị Thanh cùng bé Hoàng Ngọc Lan cũng tham dự chương trình và giao lưu cùng mọi người. Tập sách ảnh Vươn lên thôn Làng Nủ được cấu trúc thành 5 phần, gồm: Những ngày đau thương không lường trước; Hy vọng mong manh và tình quân dân trong cơn bão lũ; Những sẻ chia ấm áp tình người; Sau cơn mưa trời lại sáng; Mùa xuân đầu tiên. Qua những hình ảnh được chụp ở nhiều góc độ của NSNA Nguyễn Á, Làng Nủ hiện lên như một câu chuyện cổ tích có hậu. Sau những đau thương, mất mát, Làng Nủ đã hồi sinh và bắt đầu đón mùa xuân đầu tiên ở khu tái định cư.Tham dự tại buổi triển lãm, nguyên Phó chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa bày tỏ xúc động khi được gặp một số người dân của thôn Làng Nủ. Bà gửi lời chia sẻ và động viên trước những mất mát của người dân nơi đây. "Thiên tai là điều không ai muốn, dù vậy, mong bà con cố gắng vượt qua khó khăn, vươn lên để xây dựng quê hương Làng Nủ trong đau thương trở thành một Làng Nủ ngày càng giàu đẹp, ngày càng phát triển. Tôi tin bà con sẽ làm được điều đó", bà nhắn gửi.Với những người dân thôn Làng Nủ ở xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai, ký ức về trận lũ quét kinh hoàng vào tháng 9.2024 vẫn luôn ám ảnh họ. Nỗi đau mất mát vẫn còn hiện hữu, khiến bà Hoàng Thị Bóng, bà Hoàng Thị Thanh nhiều lần không kiềm được xúc động, rơi nước mắt khi kể lại. Dẫu vậy, họ luôn động viên nhau phải cố gắng bắt đầu một cuộc sống mới sau đau thương.Ông Hoàng Văn Diệp, Trưởng thôn Làng Nủ chia sẻ: "Chúng tôi rất xúc động khi có mặt ở đây, nhìn thấy những bức ảnh mà anh Nguyễn Á chụp lại được tại thôn Làng Nủ sau khi xảy ra thiên tai. Thời gian qua, bà con thôn Làng Nủ được sự quan tâm, yêu thương của Đảng, Nhà nước cũng như người dân trên khắp cả nước giúp đỡ. Hiện nay, bà con đã hồi sinh, dần trở lại cuộc sống".Theo nhiếp ảnh gia Nguyễn Á, đây có lẽ là buổi triển lãm và ra mắt sách ý nghĩa nhất của anh. Để có thể hoàn thành tập sách này, Nguyễn Á đã đến Làng Nủ 11 lần, trực tiếp ghi lại những ngày quân và dân cùng nhau khắc phục hậu quả của cơn bão Yagi cũng như cùng ăn, ở với người dân. Dịp Tết Nguyên đán 2025, anh cũng ở lại Làng Nủ để cùng người dân đón tết đầu tiên trên vùng đất mới sau bao nỗi đau. "Đến Làng Nủ, tôi đã tận mắt nhìn thấy những mất mát, đau thương tột cùng, cũng như cảm nhận sự ấm áp của tình yêu thương, tôi thêm thấu hiểu về cái gọi là 'sự sống nảy sinh từ cái chết'. Nên lần này, Vươn lên thôn Làng Nủ là cuốn sách thứ 21 của tôi, cùng với 3 cuộc triển lãm sắp tới tại TP.HCM, Hà Nội và tại Làng Nủ là cơ hội để tôi gửi đến mọi người thông điệp: 'Hãy cùng nhau trao yêu thương và hy vọng. Mọi khó khăn sẽ dễ dàng vượt qua, cùng chung tay để cuộc sống thêm tốt đẹp'. Hy vọng mong muốn này được lan tỏa đến nhiều trái tim để chúng ta có thể đồng hành cùng thực hiện những việc làm thật ý nghĩa, giúp bà con Làng Nủ vượt qua giai đoạn khó khăn", anh chia sẻ.
“Bộ trang phục lấy chủ đề đại dương mà cụ thể là vùng vịnh Mochima nơi Miss Grand Venezuela 2023 đang sinh sống. Mình đã hoàn thành trang phục trong 1 tuần. Bộ trang phục này được mình thực hiện từ chất liệu xốp nổi, lắp thêm đèn LED và sử dụng khung bằng tre vì có độ dẻo dai, nhẹ”, Tâm chia sẻ.
Thế Giới Di Động và Honor ký kết hợp tác kinh doanh
Ngày 29.12.2024, ở trận bán kết lượt về AFF Cup 2024 giữa đội tuyển Việt Nam và Singapore, Tấn Tài dính chấn thương đứt dây chằng đầu gối phải. Đến ngày 14.1.2025, anh được phẫu thuật tại Bệnh viện Vạn Hạnh (TP.HCM). Sau đó, hậu vệ phải sinh năm 1997 nằm lại bệnh viện 3 ngày để theo dõi rồi về nhà người thân ở TP.HCM để tập phục hồi. Đến ngày 24.1, anh trở về quê nhà Hoài Ân (Bình Định) để tận hưởng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Ất Tỵ cùng gia đình. Trong buổi chia sẻ cùng Báo Thanh Niên vào chiều 28.1 (29 Tết), Tấn Tài chia sẻ: "Thời tiết ở quê lạnh hơn TP.HCM, nên khiến chân tôi khá buốt. Mấy ngày qua tôi không được ngủ sâu giấc do chân còn hơi đau, chưa thật sự thoải mái". Anh nói thêm: "Tuy nhiên, giờ mọi chuyện cũng đã ổn hơn rất nhiều rồi. Sau khi phẫu thuật, chân tôi gần như mất cơ hoàn toàn và không thể co duỗi. Nhưng hiện tại, cơ cũng dần hồi phục. Tôi thường xuyên tập các bài co duỗi để chân không bị cứng. Mỗi ngày, tôi tập đến khi chân mỏi rồi sẽ chườm đá, hồi phục, nghỉ ngơi rồi sẽ tập tiếp. Có như vậy, chân mới khỏe để bước vào giai đoạn hồi phục quan trọng hơn, diễn ra sau Tết Nguyên đán". Ngày mùng 6 Tết, Tấn Tài sẽ di chuyển vào TP.HCM để tập hồi phục tại Trung tâm RTD Rehab của bác sĩ đội tuyển Việt Nam Trần Huy Thọ. Nàng WAG Phạm Thị Hiếu và cậu con trai Tiger cũng sát cánh cùng hậu vệ sinh năm 1997 trong hành trình gian nan này. Đây sẽ là động lực cũng như điểm tựa để Tấn Tài trở lại mạnh mẽ hơn. Tấn Tài chia sẻ: "Thời gian tới, tôi sẽ tập trung toàn lực vào quá trình hồi phục. Sau khi thật sự ổn, tôi mới trở về tập trung cùng CLB Bình Dương. Tôi cũng đã xin phép HLV trưởng Nguyễn Công Mạnh và được đồng ý. Phía trước sẽ là một chặng đường gian nan nhưng tôi tự tin mình sẽ trở lại thật mạnh mẽ để có thể sớm cống hiến cho CLB Bình Dương cũng như đội tuyển Việt Nam". Bác sĩ Trần Huy Thọ cũng nói thêm về tình hình của Tấn Tài: "Qua theo dõi, chấn thương của Tài giờ đã ổn định rồi. Đã cắt chỉ xong, gập duỗi tốt và đi lại cũng ổn định. Tôi nghĩ Tài sẽ trở lại tập cùng đội trong vòng 6-8 tháng nữa. Hiện tại, tôi cũng đã chuẩn bị các giáo án, bài tập rất chi tiết để có thể giúp Tài hồi phục nhanh nhất, lấy lại phong độ sớm nhất. Tài có cơ địa tốt nên tôi hy vọng rằng quá trình hồi phục sẽ diễn ra suôn sẻ, thuận lợi".
Nghề lạ: 'Bún sông' là gì mà nhiều người đeo chì ngụp lặn dưới đáy sông để mò?
Chính sách BHXH, Việt Nam muốn thay đổi những gì?
Năm 2024, nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt với những khó khăn lớn như suy giảm tăng trưởng, áp lực lãi suất cao và sự cạnh tranh gay gắt trong ngành ngân hàng. Trong bối cảnh này, Eximbank không chỉ giữ vững sự ổn định mà còn vươn lên bứt phá với những kết quả kinh doanh nổi bật. Lợi nhuận đạt 4.188 tỉ đồng, tăng 54% so với năm 2023. Tổng tài sản tăng trưởng 18,9%, đạt 239.532 tỉ đồng. Dư nợ cấp tín dụng tăng 19,72%. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng 110,1% so với năm 2023, đạt 1.080 tỉ đồng, lãi từ hoạt động kinh doanh ngoại hối tăng 38,7%, đạt 674 tỉ đồng. Đặc biệt, ngân hàng kiểm soát tốt các chỉ số an toàn trong hoạt động theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trước diễn biến phức tạp của nền kinh tế: Tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn sử dụng để cho vay trung dài hạn duy trì quanh mức 24% - 25%, thấp hơn so với mức giới hạn của NHNN tối đa 30%; tỷ lệ LDR duy trì quanh mức 82% - 84% so với quy định NHNN là 85%; tỷ lệ an toàn vốn CAR dao động quanh ngưỡng 12%-13%, cao hơn mức quy định của NHNN là 8%.Những con số này khẳng định chiến lược quản trị đúng đắn, khả năng thích ứng linh hoạt và sự cam kết mạnh mẽ của Eximbank trong việc phục vụ khách hàng. Ngân hàng đã tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, tập trung cơ cấu danh mục cho vay theo hướng an toàn và hiệu quả, đặc biệt ở các phân khúc khách hàng SME, cá nhân, và các nhu cầu sản xuất kinh doanh, tiêu dùng. Đồng thời, Eximbank chủ động khai thác cơ hội từ thị trường mới và thị trường ngách, nơi ngân hàng có lợi thế cạnh tranh, và đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn thu, đặc biệt từ các hoạt động phi tín dụng như dịch vụ thanh toán, kinh doanh ngoại hối, vàng và xử lý nợ xấu hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ tăng cường sự ổn định trong hoạt động kinh doanh mà còn giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh. Bên cạnh đó, việc quản lý chặt chẽ chi phí vận hành và ứng dụng công nghệ hiện đại đã góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động và nâng cao năng lực phục vụ khách hàng.Sự nỗ lực đồng lòng của ban lãnh đạo và đội ngũ nhân viên đã giúp Eximbank không chỉ vượt qua khó khăn mà còn củng cố niềm tin từ khách hàng, đối tác và cổ đông. Đây là minh chứng rõ ràng cho chiến lược phát triển bền vững mà ngân hàng kiên định theo đuổi.Một trong những dấu mốc đáng chú ý của Eximbank trong năm 2024 là được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt tăng vốn điều lệ lên 18.688 tỉ đồng. Đây là bước tiến quan trọng, giúp ngân hàng củng cố năng lực tài chính, mở rộng quy mô hoạt động và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vốn theo thông lệ quốc tế.Trong năm 2024, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã tăng hạn mức tài trợ thương mại lên 115 triệu USD, khẳng định uy tín của Eximbank trên thị trường tài chính quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội để ngân hàng tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực tài trợ thương mại và thanh toán quốc tế. Đặc biệt, Eximbank đã thành công gọi vốn quốc tế thông qua việc phát hành trái phiếu cấp 1 theo hình thức riêng lẻ, kỳ hạn 5 năm và không có tài sản đảm bảo. Thành công này tiếp tục khẳng định sự tin tưởng của nhà đầu tư vào sự minh bạch, năng lực tài chính, khả năng quản trị, cũng như chiến lược phát triển dài hạn của Eximbank.Ngoài ra, năm 2024 Eximbank còn được ghi nhận với hàng loạt giải thưởng danh giá như: "Chất lượng Thanh toán Quốc tế xuất sắc - STP Award" do các ngân hàng đối tác hàng đầu thế giới trao tặng gồm: Bank of New York Mellon, Wells Fargo và JP Morgan; Doanh nghiệp xuất sắc Châu Á - Asia Pacific Enterprise Awards (APEA) 2024; Giải thưởng Sao Khuê 2024 - về lĩnh vực ngân hàng số; Giải thưởng Sản phẩm Công nghệ và Chuyển đổi số tiêu biểu 2024; Top 10 Doanh nghiệp tiên phong triển khai Công nghệ số xuất sắc Việt Nam 2024...Nhân kỷ niệm 35 năm thành lập, Eximbank tự hào nhìn lại chặng đường đã qua, nơi những nỗ lực không ngừng nghỉ, sự đổi mới sáng tạo và bản lĩnh vững vàng của tập thể lãnh đạo cùng đội ngũ cán bộ nhân viên đã giúp ngân hàng vượt qua thử thách, vươn tới thành công. Với những thành tựu đã đạt được, Eximbank tiếp tục khẳng định cam kết đồng hành và phát triển bền vững cùng khách hàng, cổ đông, đối tác, vững bước trên con đường chinh phục những mục tiêu mới, hướng tới tương lai thịnh vượng.
Tử vi hằng ngày - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 30.3.2024
Những ngày cận Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, rất nhiều đoàn khách quốc tế tìm đến làng rau Trà Quế để du xuân.Làng rau Trà Quế (xã Cẩm Thanh, TP.Hội An, Quảng Nam) yên bình bên dòng sông Cổ Cò, cách phố cổ Hội An 2,5 km về phía đông bắc.Đến với làng du lịch nổi tiếng nhất thế giới này, du khách không chỉ ngắm cảnh, xem người dân trồng rau mà có thể giao lưu với nhà nông để được trải nghiệm về cách chăm sóc, tưới rau, thu hoạch... Khách có thể đạp xe dạo trên những con đường quanh làng rau để được tận hưởng bầu không khí mát mẻ, yên bình...Nhiều năm qua, làng rau Trà Quế trở thành điểm tham quan du lịch nổi tiếng. Tháng 4.2022, Bộ VH-TT-DL công nhận nghề trồng rau Trà Quế là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cuối năm 2024, Tổ chức Du lịch Liên Hiệp Quốc (UN Tourism) cũng đã công nhận làng rau Trà Quế là làng du lịch tốt nhất thế giới.Những danh xưng này đang mang đến cho làng nghề truyền thống cơ hội nâng cao thương hiệu, phát triển du lịch bền vững.Đây là làng nghề trồng rau truyền thống được hình thành cách đây hơn 400 năm. Theo các bô lão, danh xưng đầu tiên của làng là Nhự Quế (nghĩa là mùi thơm của rau như mùi hương cây quế), sau đổi thành Trà Quế (rau có vị cay giống quế và thơm như hoa trà).Trà Quế có đến hơn 40 loại rau, trong đó nổi bật phải kể đến rau thơm. Vẫn là hành, rau răm, tía tô, húng, rau mùi... như ở nhiều làng quê khác, nhưng rau Trà Quế thơm và có vị đặc trưng không thể lẫn vào đâu được.Ông Nguyễn Lên (65 tuổi), người có thâm niên 46 năm trồng rau ở làng rau Trà Quế, cho biết những năm qua khách du lịch tìm đến Trà Quế tham quan tương đối đông, đặc biệt là trải nghiệm công việc làm nông. Trung bình mỗi ngày ông phụ trách "cầm tay chỉ việc" cho hàng chục du khách quốc tế, từ xới đất, bón phân cho tới tưới rau."Những ngày giáp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, du khách quốc tế tìm đến làng rau Trà Quế rất đông. Đến với làng rau này, hầu hết du khách đều muốn "hóa thân" thành những nông dân thực thụ để trồng, chăm sóc, tưới nước cho cây rau. Từ khi làng rau được công nhận làng du lịch tốt nhất thế giới, du khách đến đây mỗi ngày một đông hơn, thậm chí đứng trưa vẫn có khách đặt tour trải nghiệm làm nông dân", ông Lên nói.Cận Tết Nguyên đán Ất Tỵ, vườn trải nghiệm trồng rau của ông Lên hiếm khi nào vắng khách.Đang hào hứng gánh nước tưới đều luống rau mới vun trồng, bà Siobhan (du khách Australia) vui vẻ cho hay thông qua kênh thông tin đại chúng, vợ chồng bà biết được làng rau Trà Quế vừa được công nhận là làng du lịch tốt nhất thế giới.Vì vậy, ngay khi sang Việt Nam những ngày giáp tết, địa điểm đầu tiên vợ chồng bà muốn đến tham quan là làng rau Trà Quế."Thật thú vị khi được hóa thân thành nông dân để thực hiện các công đoạn của việc trồng rau. Đây chắc chắn là kỷ niệm không thể nào quên", bà Siobhan chia sẻ.Dưới đây là một số hình ảnh PV Thanh Niên ghi nhận du khách quốc tế du xuân ở làng rau di sản hơn 400 năm tuổi ở TP.Hội An:
jun88 chốn dừng chân
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
