Mặt đường gồ ghề, đi lại nguy hiểm
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.Ông Putin: Nga đã hiện đại hóa 95% lực lượng hạt nhân chiến lược
“Mình đã tập trượt băng được 3 năm và hiện tại đang muốn chuyển sang thi đấu chuyên nghiệp. Trước đây, mình thấy một số vận động viên ở nước ngoài trượt băng nghệ thuật rất đẹp nên muốn thử sức. Lúc mới tập luyện bộ môn này, mình bị đau chân và khó giữ thăng bằng nên có hơi nản. Tuy nhiên, sau đó các bạn cùng tập đã tạo động lực để mình duy trì đến bây giờ”, Khoa nói.
Tỉnh đoàn Bình Phước tuyên dương nhà giáo trẻ tiêu biểu
Thủ tướng Cộng hòa Czech Petr Fiala đón Thủ tướng Phạm Minh Chính, mời Thủ tướng Phạm Minh Chính di chuyển tới vị trí danh dự. Quân nhạc cử Quốc thiều hai nước. Thủ tướng Petr Fiala mời Thủ tướng Phạm Minh Chính duyệt đội danh dự, sau đó hai Thủ tướng giới thiệu thành phần đoàn của hai bên tham dự lễ đón. Sau lễ đón, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Petr Fiala có cuộc gặp hẹp và dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao hai nước tiến hành hội đàm. Chuyến thăm Cộng hòa Czech của Thủ tướng Phạm Minh Chính diễn ra trong bối cảnh quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Czech sau 75 năm tiếp tục phát triển tốt đẹp. Đây là sự kiện khởi động năm 2025 kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước và hai bên cũng dự kiến sẽ nâng cấp quan hệ trong chuyến thăm này. Czech luôn ủng hộ Việt Nam trong suốt công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước trước đây cũng như trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc ngày nay. Việt Nam luôn coi trọng phát triển quan hệ truyền thống với Cộng hòa Czech. Czech luôn quan tâm thực hiện chính sách phát triển quan hệ hợp tác với Việt Nam trên mọi lĩnh vực. Hai bên thường xuyên trao đổi đoàn cấp cao và các cấp; duy trì các cơ chế hợp tác; luôn ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế. Thời gian qua, quan hệ kinh tế, thương mại song phương phát triển vượt bậc. Czech là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam tại Trung Đông Âu, trong khi Việt Nam là đối tác quan trọng nhất của Czech trong ASEAN. Kim ngạch thương mại giữa hai nước gần đây có tăng trưởng mạnh, năm 2024 đạt khoảng 2 tỉ USD. Hiện, Cộng hòa Czech có 41 dự án đầu tư với tổng vốn đầu tư là 91 triệu USD tại Việt Nam. Ngoài hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, hai nước cũng hợp tác tích cực trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, khoa học, công nghệ, văn hóa, thể thao…
Cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy hôm 6.1 đã ra tòa trong phiên xét xử liên quan cáo buộc ông nhận hàng triệu euro tài trợ bất hợp pháp từ cố lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi.Vấn đề đang được xét xử là một vụ việc mờ ám được cho là có liên quan đến các điệp viên Libya, một kẻ khủng bố bị kết án và những kẻ buôn bán vũ khí, cũng như các cáo buộc rằng ông Gaddafi đã chuyển tới Paris hàng triệu euro tiền mặt đựng trong va li cho chiến dịch tranh cử của ông Nicolas Sarkozy. Ông Nicolas Sarkozy đắc cử năm 2007 và giữ chức vụ này đến năm 2012.Văn phòng công tố tài chính cho biết ông Nicolas Sarkozy phải đối mặt với cáo buộc "che giấu tham ô công quỹ, tham nhũng thụ động, tài trợ cho chiến dịch tranh cử bất hợp pháp và âm mưu nhằm mục đích phạm tội".Nếu bị kết tội, cựu lãnh đạo phe bảo thủ Pháp có thể phải đối mặt với án tù 10 năm và tiền phạt 375.000 euro.Ông Nicolas Sarkozy đã phải đối mặt với hàng loạt cuộc chiến pháp lý trong những năm gần đây.Vào tháng 12 năm ngoái, tòa án cao nhất của Pháp đã giữ nguyên bản án của ông Sarkozy về tội tham nhũng và lạm quyền để nhận được sự ưu ái từ một thẩm phán.Ông Nicolas Sarkozy đã được lệnh đeo vòng tay điện tử trong một năm thay vì phải ngồi tù, hình phạt đầu tiên đối với cựu nguyên thủ quốc gia Pháp.Bên cạnh đó, ông Nicolas Sarkozy bị kết tội che giấu chi tiêu bất hợp pháp cho chiến dịch tranh cử và đang chờ thụ lý.
Nam bộ nắng nóng vượt lịch sử
Thế nên chị Ngân đã tranh thủ sau giờ làm (17 giờ), rủ bạn bè đồng nghiệp cùng công ty ra công viên Gia Định tập luyện thể dục thể thao.
