Suối Cầu Quan bị 'bức tử' !
Báo cáo tại cuộc họp của Ban chỉ đạo dự án điện hạt nhân sáng 4.2, Bộ Công thương cho biết đang thực hiện việc rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII. Trong đó, bổ sung dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và nghiên cứu, quy hoạch phát triển các nhà máy điện hạt nhân mới. Bộ KH-CN đang đề xuất sửa luật Năng lượng nguyên tử; xây dựng chương trình nghiên cứu khoa học công nghệ đặc biệt cấp quốc gia về công nghệ và an toàn hạt nhân; xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân.Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ KH-CN chủ trì khẩn trương hoàn thiện sửa đổi, bổ sung luật Năng lượng nguyên tử để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 9.Về cơ chế, chính sách đặc thù như về mặt bằng, tái định cư, sinh kế cho người dân, tổng diện tích đất sử dụng, chỉ định thầu, rút ngắn thời gian…, các bộ, ngành đề xuất trước ngày 15.2. Bộ Công thương tổng hợp, báo cáo Chính phủ để đề xuất cấp có thẩm quyền, trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 9.Về tiến độ, Thủ tướng nêu rõ, phải rút ngắn thời gian hoàn thành dự án so với dự kiến trước đây, chậm nhất tới 31.12.2031 phải hoàn thành và phấn đấu hoàn thành trước 31.12.2030 vào dịp kỷ niệm 85 năm thành lập nước, 100 năm thành lập Đảng. Các bộ, ngành, địa phương, cơ quan phải xây dựng tiến độ theo mục tiêu này.Thủ tướng giao EVN làm chủ đầu tư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Petrovietnam làm chủ đầu tư dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. EVN, Petrovietnam và các cơ quan ngay trong tháng 2 cử đoàn công tác đàm phán với các đối tác nước ngoài, chú ý phải có đối tác dự phòng để sẵn sàng trong mọi tình huống.Người đứng đầu Chính phủ cũng lưu ý, việc xác định quy mô, công suất, tổng mức đầu tư các nhà máy được xác định trên cơ sở đàm phán với các đối tác và cập nhật phù hợp với tình hình mới, từ đó cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.Các bộ, ngành khẩn trương rà soát, tập hợp những người đã được đào tạo trong lĩnh vực điện hạt nhân và các lĩnh vực liên quan, đào tạo bổ sung và có cơ chế, chính sách để thu hút nguồn nhân lực, trong đó cần chú ý người tổng chỉ huy, tổng công trình sư của dự án. Thủ tướng yêu cầu tỉnh Ninh Thuận triển khai ngay công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư. Bộ Tài chính cấp đủ ngân sách để trong năm 2025 phải hoàn thành việc di dời và ổn định nơi ở, sinh kế cho người dân, bảo đảm nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ. Đồng thời, kêu gọi hợp tác công tư, thu hút đầu tư… để khai thác dân dụng sân bay Thành Sơn.Bộ Công thương khẩn trương trình dự thảo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh liên quan điện hạt nhân trước ngày 28.2. Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận gồm 2 nhà máy, mỗi nhà máy gồm 2 tổ máy. Nhà máy Ninh Thuận 1 đặt tại xã Phước Dinh, H.Thuận Nam. Nhà máy Ninh Thuận 2 đặt tại xã Vĩnh Hải, H.Ninh Hải.Mẹ trẻ với bộ sưu tập 400 bình sữa, chia sẻ kinh nghiệm chọn bình cho chị em
Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.
Bình bát quê nhà
Trịnh Thị Thanh Trúc (27 tuổi), làm việc tại 747 Trần Hưng Đạo, P.1, Q.5, TP.HCM, cũng không đồng tình với việc có “nụ hôn tình bạn” trong mối quan hệ bạn bè với người khác giới. Theo Trúc, để mối quan hệ bạn bè được trong sáng, văn minh thì tuyệt đối không nên có những cử chỉ quá thân mật, gần gũi. Trúc cho biết việc giữ khoảng cách để tránh ảnh hưởng đến danh tiếng bản thân và dành sự tôn trọng với người yêu hay vợ của bạn nam.
Được phát hiện lần đầu vào năm 2014, thiên thạch S2 lao vào trái đất cách đây khoảng 3,26 tỉ năm và ước tính lớn hơn gấp 200 lần so với thiên thạch "đàn em" sau này tiêu diệt loài khủng long.Phát hiện mới, được công bố trên chuyên san Proceedings of the National Academy of Sciences, cho rằng vụ va chạm khủng khiếp cách đây nhiều tỉ năm không những mang đến sự hủy diệt cho trái đất, mà còn giúp các sự sống trỗi dậy trên bề mặt hành tinh của chúng ta."Chúng tôi biết những đợt va chạm của các thiên thạch khổng lồ từng diễn ra thường xuyên trong giai đoạn trái đất còn sơ khai, và những sự kiện này ắt hẳn tạo nên tác động cho sự tiến hóa của sự sống trên trái đất trong giai đoạn đầu. Thế nhưng chúng tôi không nắm nhiều thông tin, cho đến mới đây", Đài NBC News dẫn lời nhà địa chất học Nadja Drabon, tác giả báo cáo đến từ Đại học Harvard.Đội ngũ chuyên gia đã trải qua 3 mùa nghiên cứu thực địa ở Vành đai Barberton Greenstone thuộc Nam Phi để thu thập các mẫu vật tại chỗ.Dựa trên kinh nghiệm nhiều năm ở phòng thí nghiệm, họ xác định thiên thạch lao vào trái đất vào thời điểm hành tinh mới khai sinh và trong trạng thái của một thế giới nước với một vài lục địa nổi lên khỏi mặt biển.Trong các chuyến đi thực địa, nhà địa chất học Drabon và các đồng nghiệp muốn tìm kiếm những hạt hình cầu hoặc những mảnh vụn đá còn sót lại sau sự kiện thiên thạch va chạm mặt đất.Họ thu thập tổng cộng 100 kg đá và mang về phòng thí nghiệm để phân tích.Đội ngũ chuyên gia tìm được bằng chứng cho thấy hiện tượng sóng thần đã khuấy động các chất dinh dưỡng như sắt và phốt pho.Giáo sư Jon Wade trong lĩnh vực vật liệu hành tinh của Đại học Oxford (Anh), cho biết sự phân bổ của lớp nước giàu chất sắt đóng vai trò quan trọng cho sự sống bắt đầu.Theo chuyên gia Wade, sắt là nguyên tố phổ biến nhất tính theo khối lượng trên Trái Đất, nhưng đa số bị khóa chặt trong lõi trái đất, ở độ sâu khoảng 2.900 km.Bất chấp thực tế này, các hình thái sự sống phải dựa vào sắt để sống sót. Kết quả là trái đất trải qua giai đoạn bùng phát tạm thời các vi sinh vật nhờ sắt, tạo điều kiện cho sự sống xuất hiện.
Trao tiền bạn đọc giúp đỡ em Diệu Linh
Thiếu tá, thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thành Luân, khoa Xạ trị, Viện Ung bướu và Y học hạt nhân, Bệnh viện Quân y 175 cho biết, từ năm 2019, Bệnh viện Quân y 175 triển khai thường quy kỹ thuật sinh thiết xương dưới hướng dẫn của máy CLVT.Tuy nhiên, kỹ thuật này áp dụng khá hạn chế, nhiều tình huống tiên lượng khả năng tai biến cao (chảy máu, tổn thương thần kinh, tủy sống, gãy xương) do bác sĩ không thể thực hiện hoặc bệnh nhân cũng không đồng ý thực hiện.Ngoài ra, kỹ thuật kinh điển cũng có nhiều nhược điểm khác, như: bệnh nhân đau nhiều, thời gian sinh thiết thường kéo dài khoảng 45 - 60 phút, kim đi sai hướng dẫn đến phải rút kim và chọc lại chụp CLVT kiểm tra nhiều lần (trung bình 5 - 7 lần) gây tăng liều chiếu xạ lên người bệnh và nhân viên y tế.Từ năm 2022, Bệnh viện Quân y 175 được trang bị Robot MaxiO hỗ trợ định vị dẫn đường, ứng dụng trong sinh thiết các khối u tạng đặc (phổi, gan, thận…), dẫn hướng cho việc điều trị u bằng sóng cao tần… Kỹ thuật này đã chứng minh hiệu quả vượt trội, tính an toàn cao so với trước đây. Nhưng, nếu dùng Robot để thực hiện toàn bộ quy trình sinh thiết xương lại không khả thi, do kim sinh thiết xương (kim lớn và có cán rộng hơn nhiều lần kim sinh thiết mô mềm) không phù hợp với cánh tay hẹp của Robot khi thực hiện thao tác khoan cắt cơ quan có độ cứng cao như xương. Hơn nữa Robot sẽ cảnh báo mất an toàn và dừng hoạt động khi có xoay lắc mạnh qua cánh tay của hệ thống (trong khi muốn khoan được mảnh xương thì thường phải khoan tịnh tiến và xoay lắc mạnh)."Chúng tôi nhận thấy Robot MaxiO có ưu điểm vượt trội nếu áp dụng vào sinh thiết xương. Đặc biệt là sinh thiết ở các vị trí khó tiếp cận, tổn thương nhỏ, sâu nhờ khả năng định vị - dẫn đường rất chính xác. Chúng tôi đã cải tiến và thông qua hội đồng chuyên môn quy trình sinh thiết xương bằng cách kết hợp quy trình kinh điển với việc dùng Robot và một số cải tiến khác", bác sĩ Phạm Thành Luân chia sẻ.Theo bác sĩ Phạm Thành Luân, việc kết hợp quy trình kinh điển với việc dùng Robot và một số cải tiến khác đã chứng minh những ưu điểm hơn trước.Thứ nhất, dùng Robot hỗ trợ ở những bước đầu quan trọng nhất, tức hỗ trợ dẫn đường để đi đến vỏ xương đúng hướng vào tổn thương. Sau đó ngưng sử dụng Robot và tiếp tục quy trình khoan cắt bằng tay như cũ. Khi đã được Robot dẫn đường chính xác thì việc khoan cắt này rất an toàn và chính xác so với cách làm cũ chỉ chọc kim theo kinh nghiệm của bác sĩ. Thứ hai, dùng túi hút chân không định hình cố định bệnh nhân chắc chắn. Điều này giúp trong quá trình sinh thiết hầu như bệnh nhân không di lệch.Thứ ba, gây tê hiệu quả bằng cách tiêm thuốc tê qua cánh tay dẫn đường của Robot, đúng đường đi của kim sinh thiết đến tận vỏ xương, vị trí phân bố nhiều thần kinh cảm giác đau nhất của xương."Kỹ thuật sinh thiết xương sau khi cải tiến đã áp dụng tại Bệnh viện Quân y 175 đã sinh thiết được các vị trí xương khó và rất khó, ít xâm lấn mang lại hiệu quả không thua kém so với phẫu thuật mổ mở mang tính tàn phá (trước đây không có Robot hỗ trợ không thể sinh thiết). Hơn 1 năm triển khai, chúng tôi đã sinh thiết được 95 bệnh nhân, trong đó có những ca rất khó như 8 vị trí xương sọ - nền sọ, 12 cột sống cổ, 24 cột sống ngực và 30 ca cột sống lưng ở vị trí khó (tổng 74 ca)", bác sĩ Phạm Thành Luân thông tin.Cũng theo bác sĩ Phạm Thành Luân, kỹ thuật sinh thiết xương này có thể chuyển giao dễ dàng để áp dụng nhân rộng cho các cơ sở y tế có trang bị Robot MaxiO mà không cần mua thêm trang thiết bị nào. Với các cơ sở chưa có Robot có thể gửi bệnh nhân tới các cơ sở y tế có trang bị để thực hiện nhằm mang lại lợi ích khai thác hiệu quả trang thiết bị cho bệnh nhân. Mặt khác, kỹ thuật sinh thiết xương này không chỉ áp dụng phục vụ cho chuyên ngành ung thư mà còn được áp dụng sinh thiết - lấy bệnh phẩm làm xét nghiệm vi sinh cho các chuyên ngành nội thần kinh, ngoại thần kinh cột sống, hàm mặt, xương khớp, lao... ở nhiều cơ sở y tế.Bác sĩ Nguyễn Thành Công, Trưởng khoa Xạ trị, Viện Ung bướu và Y học hạt nhân, Bệnh viện Quân y 175 chia sẻ thêm, phương pháp mới trong sinh thiết xương tại Bệnh viện Quân y 175 mang lại hiệu quả về kinh tế - xã hội.Theo đó, giảm được gánh nặng, chi phí y tế. Giảm tải bệnh nhân chờ mổ vốn đang quá tải tại nhiều bệnh viện. Chăm sóc sau mổ đơn giản, chỉ có sẹo rạch da 5 mm."Nếu chỉ tính riêng chi phí về giá kỹ thuật, 1 ca sinh thiết theo quy trình của kỹ thuật này này so với mổ mở đã giảm được 75% chi phí", bác sĩ Nguyễn Thành Công nói.Kỹ thuật sinh thiết xương với sự hỗ trợ của Robot MaxiO là sáng kiến cải tiến, được bình chọn là 1 trong 27 công trình tham dự vòng cuối của giải thưởng Thành tựu Y khoa Việt Nam lần thứ V do Sở Y tế TP.HCM tổ chức. Bệnh viện Quân y 175 cũng đề xuất tham dự giải thưởng tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội lần thứ 25 năm 2025.
