Bánh chè lam gói trọn niềm thương nhớ
Những năm đầu 80 của thế kỷ trước, ở quê tôi, một vùng thuần nông tại Nghệ An, gần như nhà nào cũng thiếu ăn quanh năm. Những bữa ăn chỉ toàn cơm độn khoai lang, mì hạt kèm với rau má, củ chuối luộc đã ám ảnh đám trẻ lên 6 - 7 tuổi như tôi. Và chúng tôi chỉ mong tết đến. Tết có bánh chưng, có thịt, có cơm trắng, áo mới… dù nó đến và đi rất nhanh. Tết Nguyên đán ở quê tôi bắt đầu từ ngày 23 tháng chạp bằng lễ cúng ông Táo. Ở thời buổi đói kém ấy, nghi thức cúng lễ rất đơn giản, chủ yếu là đồ chay, rất ít nhà cúng mặn và chúng tôi, những đứa trẻ háu ăn cũng chẳng được thụ lộc đáng kể. Tết chỉ thực sự chạm ngõ mọi nhà từ ngày 27 tháng chạp. Buổi sáng hôm đó, tiếng lợn eng éc từ làng trên, xóm dưới rộn lên, nghe thật náo nhiệt. Đây là thời điểm các hợp tác xã nông nghiệp mổ lợn để chia thịt cho các xã viên ăn tết. Những năm 1980, cha tôi còn trong quân ngũ, mẹ tôi, tôi và đứa em được nhận thịt ăn tết. Chúng tôi vây quanh sân kho hợp tác xã xem người lớn mổ lợn. Trong không khí đầy niềm vui và sự háo hức, chúng tôi hồi hộp chờ đợi giây phút được chia thịt mang về. Những mảng thịt được xẻ ra, chia nhỏ, để trên những chiếc nong bằng tre. Một người cầm quyển sổ, đọc danh sách xã viên để 4 - 5 người khác cân thịt. Những phần thịt có cả xương được xâu vào sợi lạt nứa. Mỗi khẩu được 2 lạng thịt (200 gram). Nhà tôi 3 khẩu nên được 6 lạng, kèm theo mấy miếng lòng đã luộc. Nhận khẩu phần của gia đình, tôi háo hức cầm xâu thịt mang về, vừa đi vừa chạy, lòng đầy hân hoan.Mẹ tôi chia mấy miếng lòng cho hai anh em tôi ăn trước. Lòng đã nguội ngắt nhưng vẫn ngon vô cùng. Phần thịt lợn, mẹ tôi tách mỡ, đem vùi vào cái bồ đựng muối ở xó bếp để dành chiên lấy mỡ xào rau. Thịt nạc, mẹ tôi kho mặn. Niêu thịt kho nhỏ bé không đủ ăn trong những ngày tết nhưng vị ngon của nó vẫn theo tôi đến bây giờ.Chợ Vẹo ở xã bên, cách làng tôi vài cây số, họp vào các ngày chẵn. 28 tháng chạp hằng năm, chợ này đông vui nhất vì đó là phiên chính của chợ tết. Mẹ tôi bưng cái mủng đan bằng tre, đội nón, dắt em tôi đi chợ. Tôi nhảy chân sáo theo sau. Mưa xuân lất phất, con đường làng lép nhép bùn đất. Chợ tết nhộn nhịp người mua kẻ bán, rất vui. Mẹ tôi thường mua áo quần cho anh em tôi, rồi mua trầu, cau, một ít cam, cá biển và 1 cân thịt nữa. Mẹ nói có khó đến mấy thì tết cũng phải sắm cho được mấy thứ này. Mẹ tôi đội mủng về, cái tết ùa vào nhà.Sáng mùng 1, mẹ chuẩn bị cau, trầu, cam để chúng tôi đi chúc tết. Mẹ đi trước, tôi và đứa em líu ríu theo sau. Chúng tôi đến nhà người thân trong làng và họ hàng ở làng khác. Với những người lớn tuổi, mẹ tôi mang lễ thường là 3 - 5 quả cau hoặc 1 quả cam làm quà chúc tết. Mẹ đặt lễ ở bàn, lễ phép thưa: "Hôm nay mùng 1 tết, mẹ con chúng con có quả cau đến mừng tuổi ông, bà…". Tôi được mẹ dạy câu chúc tết này và khi lên lớp 1 thì tôi thay mẹ nói lời chúc và được người lớn khen, cho kẹo nên rất sướng. Chúc tết ở quê tôi gọi là mừng tuổi, ý là mừng cho tuổi mới. Đi mừng tuổi, tôi cũng được mừng tuổi, vui nhất khi đó là nhận tiền xu để đánh đáo; được ăn bánh chưng, kẹo bi; những thứ mà khi hết tết, chúng tôi nằm mơ cũng khó thấy. Ở quê tôi, từ xa xưa và đến giờ vẫn thế, trong những ngày tết, mọi người trong làng đều đến nhà nhau mừng năm mới. Ngày trước, quà chỉ là dăm ba quả cau để người lớn ăn trầu hoặc một vài quả cam, nay là một gói bánh. Nhưng việc quà tết nay đã được tinh gọn dần và chủ yếu là đến nhà chơi, chúc tết gia đình, uống nước, trò chuyện. Không ai buộc ai phải đến nhà chúc tết nhưng đã thành phong tục, không đi cứ cảm giác như có lỗi với người khác. Phong tục mừng tuổi giúp mọi người trong làng, trong xã thêm đoàn kết, chia sẻ với nhau. Đến mừng tuổi những người già neo đơn, người có hoàn cảnh khó khăn, ốm đau bệnh tật, trẻ con thường mang bánh còn người lớn thường mang theo ít tiền để thăm hỏi. Quê tôi có ông Thời, hồi đó nhà nghèo nhưng ông sống rất tình nghĩa. Tết nào ông cũng đi mừng tuổi khắp xã, bất kể có quan hệ họ hàng hay không. Ông Thời thường mang theo mấy quả cam, bỏ trong cái túi cước. Vào nhà nào, ông đều mang ra 1 quả, bảo: "Tết không có gì, chỉ có quả cam, tôi đến mừng tuổi cho gia đình năm mới bình an, làm ăn may mắn". Nhà nào cũng vậy, ông Thời chỉ ngồi chừng vài phút, hỏi han chuyện trò ít câu vui vẻ rồi chào đi. Mọi người trong xã đều quý ông, nhận lời chúc, xin trả lại cam cho ông. Ông Thời cười, nói: "Ông bà cho thì tôi xin lại, chúc ông bà năm mới vạn sự như ý". Xưa và nay vẫn thế, cứ sáng sớm mùng 1, ở quê tôi, con cháu kéo đến nhà ông bà, cha mẹ để chúc tết, trước khi đi mừng tuổi những người thân khác. Tiếng cười đùa huyên náo. Các nhà thờ họ rộn ràng tiếng trống tế. Cây nêu dựng khắp ngõ ngách trong làng. Những cô gái xúng xính gánh mâm cỗ đến nhà thờ để cúng tổ tiên. Ngày thường, ở làng chỉ còn phụ nữ và người già, thanh niên và trung niên ra Bắc, vào Nam, xuất ngoại lao động, nhưng cứ đến ngày tết làng lại đông vui, nhộn nhịp. Tết là dịp đoàn tụ khiến những người xa quê đều muốn về với gia đình, người thân. Ở nhà, những người bố, người mẹ già chỉ mong tết đến để con cháu trở về sum họp. Rời làng ngót 30 năm, nhiều người già tôi từng đến nhà mừng tuổi vào ngày tết năm xưa đã thành người thiên cổ, nhưng sự gắn kết từ tục mừng tuổi đã giúp tôi nhớ như in các mối quan hệ họ hàng, dù đã cách nhau nhiều đời. Tết vẫn thế, vẫn mang lại nhiều giá trị tinh thần khiến ai xa quê cũng phải nhớ, phải đau đáu tìm về.APL 2022: SGP tiến thẳng đến trận chung kết với Bacon Time
Thị trường vàng trong nước đang chứng kiến những biến động mạnh khi giá vàng nhẫn vượt cả vàng miếng. Tính đến chiều 19.3.2025, giá vàng nhẫn 4 số 9 đã có nơi chính thức vượt 100 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, giá vàng miếng SJC tiếp tục đà tăng.Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho biết giá vàng tăng cao chủ yếu do động thái thị trường thế giới và tâm lý găm giữ vàng trong nước. "Giá vàng quốc tế đã vượt 3.030 USD/ounce do ảnh hướng của các yếu tố địa chính trị và khủng hoảng kinh tế. Trong nước, nguồn cung vàng hạn chế kèm tâm lý tích trữ đã đẩy giá lên cao", ông Hiếu nhận định.Lý giải về việc giá vàng nhẫn vượt cả vàng miếng, tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu chỉ ra hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, vàng miếng vẫn bị kiểm soát giá bởi Ngân hàng Nhà nước theo chương trình bình ổn. Trong khi đó, vàng nhẫn được giao dịch tự do nên có tính cạnh tranh cao hơn. Thứ hai, nhu cầu mua vàng trang sức và vàng nhẫn tăng mạnh khi giá vàng miếc bị neo cao.Dù vàng mang lại lợi nhuận hấp dẫn so với chứng khoán, bất động sản và tiền gửi ngân hàng, chuyên gia cảnh báo rằng đây cũng là kênh đầu tư rủi ro nhất do biến động liên tục. "Nhà đầu tư cần theo dõi thị trường chặt chẽ, tránh vay tiền để đầu tư vàng vì nguy cơ thua lỗ rất lớn", TS Hiếu khuyên cáo.
Bentley Continental GT Azure V8 đầu tiên về Việt Nam, giá gần 22 tỉ đồng
Trận đấu giữa CLB Bà Rịa-Vũng Tàu và CLB Ninh Bình diễn ra tối 12.1 thu hút nhiều sự quan tâm bởi đây là cặp đấu “derby hạng nhất” duy nhất của vòng 16 đội Cúp quốc gia. Trước khi màn so tài này diễn ra, CLB Ninh Bình đang là đội được đánh giá cao hơn. Ngoài việc sở hữu dàn sao chất lượng, thầy trò HLV Nguyễn Việt Thắng đang trình diễn sức mạnh vượt trội ở giải hạng nhất. Sau 5 vòng đấu, CLB Ninh Bình toàn thắng cả 5 trận, dẫn đầu giải. Ở vòng 3 diễn ra vào ngày 10.11.2024, CLB Ninh Bình cũng vượt qua chính CLB Bà Rịa-Vũng Tàu 2-0.Đáng chú ý, Hoàng Đức, cầu thủ đã góp dấu giày ở trận đấu trên, không có mặt trong danh sách thi đấu của CLB Ninh Bình. Ở AFF Cup 2024 vừa kết thúc, tiền vệ sinh năm 1997 đóng vai trò quan trọng ở tuyến giữa của đội tuyển Việt Nam và cùng “Những chiến binh sao vàng” lên ngôi vô địch. Dù vậy, việc Hoàng Đức ra sân đến 8 trận tại giải có thể ảnh hưởng nhiều đến thể lực của anh. Chính vì thế, HLV Nguyễn Việt Thắng đã cất ngôi sao của mình, chuẩn bị cho những trận đấu quan trọng hơn ở phía trước.Dù vắng Hoàng Đức nhưng với việc tung ra sân những ngôi sao như Văn Lâm, Thanh Thịnh hay Đinh Thanh Bình giúp CLB Ninh Bình dễ dàng kiểm soát thế trận. Trong hiệp 1, đội khách cầm bóng gần 60% và liên tục tạo ra những tình huống tấn công nguy hiểm. Đặc biệt, hai cánh CLB Ninh Bình với sự xuất hiện của Minh Bình và Văn Tùng chơi đầy tốc độ, khiến các hậu vệ của CLB Bà Rịa - Vũng Tàu vất vả theo kèm.Sau rất nhiều sức ép, CLB Ninh Bình cũng có bàn mở tỷ số ở phút 30. Xuất phát từ tình huống tấn công ở cánh trái, bóng bất ngờ đến vị trí của Văn Thành trong tư thế trống trải. Sau một nhịp giữ bóng, tiền vệ của CLB Ninh Bình tung cú cứa lòng chính xác, hạ gục thủ thành Nguyễn Tân của CLB Bà Rịa-Vũng Tàu.Sau bàn thắng của Văn Thành, thế trận diễn ra cởi mở hơn. CLB Ninh Bình có thêm 3 cú sút nguy hiểm nhưng không thể ghi thêm bàn thắng trong hiệp 1.Phía đối diện, đội chủ nhà Bà Rịa-Vũng Tàu gặp nhiều khó khăn ở mặt trận tấn công. Đội bóng của HLV Nguyễn Minh Phương không thể kiểm soát khu vực trung tuyến, chỉ có 3 cú sút trong hiệp 1 và bóng đều đi không trúng đích. Cơ hội nguy hiểm nhất là CLB Bà Rịa-Vũng Tàu tạo ra là cú sút đi vọt xà ở cự ly khoảng 6 m của Vi Văn Dung ở phút 43.Sang hiệp 2, CLB Ninh Bình chủ động chơi chậm, nhường thế trận cho CLB Bà Rịa-Vũng Tàu. HLV Nguyễn Minh Phương cũng bắt đầu thực hiện nhiều sự thay đổi trên hàng công nhằm tìm bàn gỡ hòa. Dù vậy, đội chủ nhà vẫn gặp nhiều khó khăn ở trận tấn công và gần như không thể tiếp cận vòng cấm của CLB Ninh Bình.Tuy nhiên, giữa thế trận bế tắc, CLB Bà Rịa-Vũng Tàu bất ngờ có bàn san bằng tỷ số 1-1 ở phút 72. Sau pha phối hợp nhóm nhỏ ở trung lộ, đội chủ nhà có liên tiếp 3 cú dứt điểm về phía khung thành của CLB Ninh Bình. Dù Văn Lâm đã rất xuất sắc, cản phá 2 cú sút đầu tiên nhưng ở pha dứt điểm cuối cùng của Minh Chiến, bóng đã đập chân một cầu thủ CLB Ninh Bình và đi thẳng vào lưới. Khoảng 10 phút cuối, CLB Ninh Bình đẩy cao nhịp độ trận đấu, nỗ lực tấn công tìm bàn thắng định đoạt trận đấu. Đội bóng của HLV Nguyễn Việt Thắng sử dụng nhiều quả tạt từ hai biên để tận dụng khả năng không chiến của các tiền đạo. Dù vậy, CLB Ninh Bình không thể tận dụng cơ hội, chấp nhận kết thúc trận đấu với tỷ số hòa 1-1.Không thể phân định thắng thua trong thời gian thi đấu chính thức, màn so tài giữa CLB Bà Rịa-Vũng Tàu và Ninh Bình phải bước vào loạt sút luân lưu. Tại đây, sự xuất sắc của Văn Lâm (cản phá thành công lượt sút thứ 3) đã góp phần giúp CLB Ninh Bình đánh bại Bà Rịa-Vũng Tàu 4-2, qua đó góp mặt ở vòng tứ kết Cúp quốc gia."Xem Cúp Quốc gia 2024/25 đỉnh nhất trên FPT Play, tại https://fptplay.vn"
Bộ TN-MT vừa có ý kiến về chủ trương đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp bổ cập nước từ sông Hồng vào sông Tô Lịch.Góp ý về chủ trương, Bộ TN-MT đánh giá việc đầu tư xây dựng trạm bơm trực tiếp từ sông Hồng bằng hệ thống đường ống áp lực với lưu lượng 3 - 5 m3/giây và 3 đập dâng để bổ cập dòng chảy trên sông Tô Lịch, duy trì mực nước trên sông và cột nước tràn qua các đập là hết sức cần thiết, cấp bách.Tuy nhiên, Bộ TN-MT cho rằng, với phương án đầu tư như đề xuất của Hà Nội thì mới chỉ bổ cập bằng lượng nước thải được thu gom đưa về hệ thống xử lý nước thải tập trung, chưa giải quyết được vấn đề phục hồi dòng chảy, làm sống lại dòng sông Tô Lịch, tạo cảnh quan, duy trì dòng chảy.Trong trường hợp Thủ tướng thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng theo phương án nêu trên, Bộ TN-MT cho rằng phương án cần rà soát bổ sung một số nội dung.Cụ thể, bổ sung đánh giá đến nguy cơ gây sạt lở, bồi lắng khu vực sông Hồng, khu vực cửa lấy nước của trạm bơm đầu mối đảm bảo công trình ổn định lâu dài và lấy nước liên tục trong điều kiện mực nước sông Hồng ngày càng hạ thấp.Việc lấy nước trực tiếp từ sông Hồng cần xem xét bổ sung nghiên cứu vấn đề ô nhiễm thứ cấp đến sông Tô Lịch, cũng như các giải pháp xử lý việc lắng đọng phù sa và rác thải tại 3 đập dâng trên sông trong quá trình vận hành.Bên cạnh đó, việc dẫn nước từ sông Hồng về sông Tô Lịch bằng đường ống áp lực D1200 mm dọc theo đường Võ Chí Công với chiều dài khoảng 5,5 km cũng cần phải nghiên cứu, có các giải pháp cụ thể để giải quyết các rủi ro như phá hỏng các công trình ngầm trong quá trình thi công; vỡ, tắc đường ống trong quá trình vận hành.Cũng theo Bộ TN-MT, công trình thuộc trường hợp phải có giấy phép khai thác nước mặt theo quy định. Vì vậy, trước khi thực hiện xây dựng công trình lấy nước, đề nghị Hà Nội lập hồ sơ đề nghị cấp phép trình cấp thẩm quyền xem xét cấp phép.Dù đánh giá phương án của Hà Nội là cần thiết và cấp bách nhưng Bộ TN-MT cho rằng, đây mới chỉ là giải pháp tình thế, trước mắt, chưa giải quyết một cách tổng thể, dài hạn để phục hồi dòng sông, tạo cảnh quan ven sông (duy trì dòng chảy liên tục trên sông, trong khi hiện tại vào mùa khô về cơ bản sông Tô Lịch có chức năng như là kênh thoát nước thải).Theo Bộ TN-MT, Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam đang nghiên cứu phương án phục hồi, kết nối sông Tô Lịch, hồ Tây và sông Hồng thông qua hệ thống trạm bơm và kênh dẫn không áp lực.Theo đó, phương án đề xuất phục hồi sông Tô Lịch cũng bằng cách bổ cập nước từ sông Hồng để tạo dòng chảy, cảnh quan và giao thông thủy nội địa.Bộ TN-MT đánh giá, phương án của Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam cùng khoảng tổng mức đầu tư, vận hành và thời gian thi công như phương án đề xuất của Hà Nội. Tuy nhiên, lượng nước bổ cập có thể tối đa là 18 m3/giây (tương đương khoảng hơn 1,5 triệu m3/ngày), với vận tốc trung bình 0,3 m/giây duy trì mực nước trên sông từ trên 3,3 - 3,8 m. Phương án này có thể đáp ứng mục tiêu phục hồi nguồn nước, tạo cảnh quan, duy trì dòng chảy và đảm bảo phù hợp với các quy định.
Mây chiều - truyện ngắn dự thi của Tô Văn Luân (Bình Dương)
Đặc biệt, trong khuôn khổ chương trình, UNDP và TCCF sẽ triển khai Chương trình Sáng tạo Giảm Thiểu Rác Thải Nhựa 2025 tại Việt Nam. Sáng kiến này sẽ tài trợ lên đến 30.000 USD cho các dự án xuất sắc và 10.000 USD cho các dự án tiềm năng, tạo cơ hội cho phụ nữ, thanh niên, tổ chức phi chính phủ, cộng đồng địa phương và doanh nghiệp nhỏ tham gia giải quyết ô nhiễm nhựa.Bên cạnh đó, ông Carlos Pagoaga, Chủ tịch Quỹ Coca-Cola Foundation, chia sẻ: "Cộng tác là chìa khóa giúp cải thiện hệ thống quản lý chất thải và tăng cường cơ sở hạ tầng tái chế. Thông qua sự hợp tác với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, Quỹ Coca-Cola Foundation hướng đến việc thúc đẩy các giải pháp giảm thiểu rác thải bao bì, hỗ trợ các phương pháp thu gom tốt hơn và nâng cao khả năng xử lý rác thải".Với sự đồng hành của các tổ chức và cộng đồng, chương trình kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động mạnh mẽ, hướng tới một tương lai xanh hơn, sạch hơn cho Việt Nam và toàn khu vực.
