xổ số miền nam phóng to

Cần 'liều thuốc' mạnh trị xây dựng trái phép

Nhan sắc như búp bê của Jang Won Young (Ive)

Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.

Thực khách boa 10.000 USD với lý do gây sốc và tranh cãi nổ ra

Tài khoản rò rỉ nổi tiếng Digital Chat Station đã cung cấp cái nhìn đầu tiên về mẫu iPhone gập mang tên tạm gọi iPhone Fold mà Apple sắp ra mắt. Sản phẩm này được cho là có màn hình ngoài kích thước 5,49 inch và màn hình trong 7,74 inch. Nếu thông tin này chính xác, đây sẽ là chiếc smartphone không phải iPhone SE nhỏ nhất của Apple kể từ khi iPhone 8 Plus ra mắt vào năm 2017.Để so sánh, iPhone 16 hiện tại có màn hình 6,1 inch, iPhone 16 Pro là 6,3 inch, iPhone 16 Plus là 6,7 inch và iPhone 16 Pro Max có màn hình 6,9 inch. Ngay cả iPhone SE 4, dự kiến ra mắt vào tuần tới cũng sẽ có màn hình 6,1 inch.Kích thước màn hình nhỏ khiến nhiều người đặt ra dấu hỏi về việc liệu chiếc iPhone gập mới của Apple sẽ cạnh tranh như thế nào với các sản phẩm hiện có trên thị trường? Samsung Galaxy Z Fold 6 và Google Pixel 9 Pro Fold đều có màn hình ngoài 6,3 inch, trong khi OnePlus Open có màn hình ngoài 6,31 inch. Để tìm một chiếc điện thoại gập có màn hình ngoài nhỏ hơn, người dùng phải quay lại Pixel Fold với màn hình 5,8 inch.Chưa dừng lại ở đó, chiếc iPhone gập đầu tiên cũng có thể sở hữu một trong những màn hình bên trong nhỏ nhất hiện có, với kích thước 7,74 inch, nhỏ hơn so với màn hình 8 inch trên Pixel 9 Pro Fold.Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thông tin này vẫn chỉ là rò rỉ và có thể chưa chính xác. Ngay cả khi Digital Chat Station đúng, vẫn chưa thể xác định liệu đây có phải là kích thước cuối cùng của sản phẩm hay không. Điều này là vì Apple có thể đang thử nghiệm nhiều mẫu khác nhau cho iPhone Fold.

xsmn t6

Ngày 18.2, ông Trần Minh Chiến, Chủ tịch UBND TP.Nha Trang, cho biết vừa ký quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty TNHH Đại Tâm Phát Nha Trang (38 Nguyễn Thiện Thuật, P.Tân Tiến), do ông Hồ Văn Tâm làm Giám đốc.Như Thanh Niên đã thông tin, chiều 4.2, một tài khoản Facebook phản ánh quán ăn Aroma Beach (đường Nguyễn Thiện Thuật) tính giá cao bất thường đối với nhiều món ăn của nhóm khách nước ngoài sử dụng tối 3.2.Ngày 5.2, Chủ tịch UBND TP.Nha Trang đã chỉ đạo các đơn vị liên quan tham mưu thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành kiểm tra cơ sở trên.Chiều cùng ngày (5.2), Đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố đến quán ăn Aroma Beach để kiểm tra, thu thập chứng cứ, xác minh thông tin việc du khách phản ánh cơ sở có dấu hiệu "chặt chém". Tuy nhiên, khi đoàn kiểm tra đến thì quán ăn đã đóng cửa và bảng hiệu đã tháo xuống.Đến tối 6.2, đoàn kiểm tra đến quán ăn Aroma Beach để tiếp tục làm việc. Tại thời điểm kiểm tra, ông Hồ Văn Tâm (chủ quán ăn) chỉ xuất trình giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty TNHH Đại Phát Tâm Nha Trang do ông làm Giám đốc.Qua làm việc, kiểm tra các tài liệu liên quan, đoàn kiểm tra xác định quán ăn Aroma Beach đã có 5 hành vi vi phạm: Quảng cáo sản phẩm, hàng hóa mà không thể hiện bằng tiếng Việt, trừ những trường hợp nhãn hiệu hàng hóa, khẩu hiệu, thương hiệu, tên riêng bằng tiếng nước ngoài; Kinh doanh dịch vụ ăn uống mà không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; Không gắn tên doanh nghiệp tại trụ sở chính; Không niêm yết giá hàng hóa bằng một trong các hình thức theo quy định của pháp luật; Bán cao hơn giá niêm yết hàng hóa.Theo đó, UBND thành phố quyết định xử phạt tổng số tiền là 96,5 triệu đồng. Đồng thời buộc Công ty TNHH Đại Tâm Phát Nha Trang do ông Hồ Văn Tâm làm giám đốc tháo dỡ 4 hộp đèn quảng cáo sản phẩm, hàng hóa mà không thể hiện bằng tiếng Việt; gắn tên doanh nghiệp tại trụ sở chính; thực hiện niêm yết giá theo đúng quy định.Cùng với đó, Công ty TNHH Đại Tâm Phát Nha Trang phải trả lại cho khách hàng số tiền đã thu cao hơn giá niêm yết (với số tiền là 5.890.000 đồng). Trường hợp không xác định được khách hàng hoặc khách hàng từ chối nhận thì nộp toàn bộ số tiền chênh lệch do bán cao hơn mức giá niêm yết vào ngân sách nhà nước.Thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả từ 10 ngày đến 30 ngày với các hành vi, kể từ ngày nhận được Quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Mọi chi phí tổ chức thi hành biện pháp khắc phục hậu quả do Công ty TNHH Đại Tâm Phát Nha Trang chi trả.Nếu quá thời hạn mà Công ty TNHH Đại Tâm Phát Nha Trang không tự nguyện chấp hành thì sẽ bị cưỡng chế thi hành theo quy định của pháp luật. Đoàn kiểm tra liên ngành của TP và các cơ quan, đơn vị liên quan được giao thực hiện quyết định xử phạt hành chính nêu trên.Trong 5 hành vi vi phạm của Công ty TNHH Đại Tâm Phát Nha Trang do ông Hồ Văn Tâm làm Giám đốc, hành vi bán cao hơn giá niêm yết hàng hóa giúp chủ quán thu được số tiền chênh lệch là 5.890.000 đồng.Cụ thể, tại 7 món ăn ghi trong hóa đơn, chủ quán kê chênh lệch từ 50.000 đồng/món đến 1.701.000 đồng/món. Đáng chú ý, món "Cà tím nướng mỡ hành" được bán với giá 1.890.000 đồng/phần, cao gấp 10 lần so với giá niêm yết (189.000 đồng/phần).Cùng với việc ông Hồ Văn Tâm chỉ xuất trình giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty TNHH Đại Phát Tâm Nha Trang do ông làm giám đốc. UBND TP. Nha Trang đã đề nghị Chi cục thuế TP.Nha Trang tiếp tục làm việc với giám đốc công ty về việc thực hiện nghĩa vụ thuế của công ty theo quy định.

quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư