m.lichthidau c1

Ngã rẽ bất ngờ của Champions League

Nở rộ quảng cáo chương trình 'tiền tiểu học'

Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.

Chiến sự Ukraine ngày 790: Ukraine dự đoán khó khăn trước chiến dịch mùa hè của Nga

Trong cuộc phỏng vấn, ông Zelensky cho rằng Ukraine khó tồn tại trước các cuộc tấn công của Nga nếu không được Mỹ giúp đỡ về quân sự.Bên cạnh đó, tổng thống Ukraine nhấn mạnh ông không muốn nghĩ đến việc phải chiến đấu với Nga mà không được Mỹ hỗ trợ và viễn cảnh không còn là đối tác chiến lược của Washington nữa.Cuộc phỏng vấn diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ thể hiện ý muốn chấm dứt sớm chiến sự và châu Âu phải đóng vai trò chính trong việc hỗ trợ Ukraine.Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance đã gặp Tổng thống Zelensky tại Munich trong ngày 14.2. Tuy nhiên, Reuters đưa tin cuộc gặp kết thúc mà không có công bố nào về thỏa thuận khoáng sản giữa hai nước.Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa ra dự thảo thỏa thuận trong chuyến thăm Kyiv mới đây nhưng phía Ukraine được cho là đã bày tỏ lo ngại về thỏa thuận mang tính một chiều này.Thông báo trên mạng xã hội X, Tổng thống Zelensky cho hay “Các nhóm của chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc về thỏa thuận”, nhấn mạnh đã có cuộc gặp tốt đẹp với Phó tổng thống Vance. Ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng tiến nhanh hết sức có thể đến nền hòa bình thật sự và được đảm bảo.

Trưa 17.3, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bạc Liêu phối hợp cơ quan chức năng khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để điều tra làm rõ nguyên nhân người đàn ông tử vong dưới gốc cây, cạnh sông Bạc Liêu - Cà Mau, đoạn thuộc P.1, TP.Bạc Liêu. Theo thông tin ban đầu, sáng cùng ngày, một số người dân đi làm tại khu nghĩa địa thuộc khóm 10, P.1, TP.Bạc Liêu thì phát hiện thi thể một người đàn ông dưới một gốc cây, cạnh sông Bạc Liêu - Cà Mau. Tại khu vực hiện trường có một sợi dây treo trên cây đã bị đứt.Nhận được tin báo, lực lượng Công an tỉnh Bạc Liêu nhanh chóng phối hợp các cơ quan chức năng phong tỏa hiện trường, lấy lời khai nhân chứng để điều tra làm rõ. Qua xác minh, người đàn ông tử vong là T.C.T (32 tuổi, ngụ P.3, TP.Bạc Liêu). Sau khi khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, thi thể nạn nhân được cơ quan chức năng bàn giao cho gia đình lo hậu sự.

Thú vị góc nhìn khoa học về âm lịch: Vì sao 2024 là năm Giáp Thìn?

Làm khách trên sân Vinh của SLNA, CLB Công an Hà Nội (CAHN) được đánh giá nhỉnh hơn. Trong 4 lần đụng độ trực tiếp gần nhất, CLB CAHN bất bại, thắng đến 3 trận. Ngoài đội hình chất lượng, sở hữu nhiều ngôi sao có phong độ cao, tinh thần của đội bóng do HLV Polking dẫn dắt lúc này đang rất hưng phấn khi vừa cắt được mạch bất bại của CLB Thể Công Viettel. Bất lợi duy nhất mà CLB CAHN phải chịu trước trận đấu này là những cầu thủ quan trọng trong đội hình như thủ môn Nguyễn Filip và Hugo Gomes bị treo giò vì nhận đủ 3 thẻ vàng. Bên kia chiến tuyến, CLB SLNA đang có phong độ không tốt khi thua 2 trong 3 trận đấu gần nhất. Những thất bại trước CLB Hà Nội và Bình Dương khiến đội bóng của HLV Như Thuật gặp khó trong cuộc chiến trụ hạng. Trước việc CLB Đà Nẵng đang dần chơi tốt hơn, SLNA cần tích lũy tối đa điểm số từ nay đến cuối mùa mới có thể hy vọng trụ lại V-League. Do đó, mỗi trận đấu của SLNA ở V-League 2024 - 2025 lúc này không khác gì một trận chung kết.Bị đánh giá thấp hơn, CLB SLNA chủ động chọn lối đá phòng ngự phản công, lùi sâu đội hình kể từ đầu trận. Đội bóng của HLV Phan Như Thuật chơi chậm, chỉ cầm bóng khoảng 40%. Dù vậy, xét về số cơ hội, CLB SLNA mới là đội sở hữu nhiều pha bóng nguy hiểm hơn trong nửa đầu hiệp 1.Phút 16, CLB SLNA dàn xếp đẹp mắt ở cánh phải và bóng được đưa đến vị trí của Văn Lương trong vòng cấm của CLB CAHN. Sau một nhịp giữ bóng, Văn Lương loại bỏ hậu vệ đội khách rồi tung ra cú đá căng. Đáng tiếc, trong ngày chơi thay vị trí của Nguyễn Filip, thủ thành Sỹ Huy phản xạ xuất sắc, ngăn cản cơ hội của đội chủ nhà. Đến phút 24, người gác đền của CLB CAHN tiếp tục từ chối cơ hội ghi bàn của CLB SLNA khi chọn vị trí và ôm gọn cú đá của Kuku.Ở chiều ngược lại, CLB CAHN tỏ ra thiếu gắn kết ở mặt trận tấn công. Các học trò của HLV Polking cầm bóng nhiều hơn nhưng gặp khó trong việc tiếp cận vòng cấm của CLB SLNA. Trong khoảng 20 phút đầu, đội bóng ngành công an không thể tạo ra cơ hội nguy hiểm nào. Dù vậy, kể từ phút 30, CLB CAHN bắt đầu đẩy cao tốc độ trận đấu và những cơ hội ăn bàn đến nhiều hơn. Sau một vài cơ hội bị bỏ lỡ, CLB CAHN tìm được bàn mở tỷ số ở phút 39. Xuất phát từ pha treo bóng khó chịu từ Artur, Văn Thanh băng vào đệm bóng ở khoảng cách gần. Dù Văn Thanh không thể chạm được chân vào bóng nhưng tình huống di chuyển của anh khiến thủ Văn Việt bất ngờ và bóng đi thẳng vào lưới. Nhận bàn thua, CLB SLNA chơi đầy nỗ lực ở những phút cuối hiệp 1. Đội trưởng Olaha dù chưa bình phục hẳn chấn thương vẫn thi đấu cố gắng và gây ra nhiều khó khăn cho hàng thủ CLB CAHN. Trong khi đó, Kuku cũng di chuyển rộng, tích cực xâm nhập vòng cấm của đối thủ. Ở phút cuối cùng của hiệp 1, Kuku có tình huống di chuyển và đánh đầu chính xác, cân bằng tỷ số 1-1 cho CLB SLNA.Khoảng 10 phút cuối, CLB CAHN đẩy cao đội hình, liên tục “bắn phá” khung thành của SLNA. Theo thống kê của Sofascore, CLB CAHN sút đến 8 lần trong hiệp 2 (gấp đôi SLNA). Dù vậy, các chân sút của đội khách đều tỏ ra vô duyên và tỷ số 1-1 được giữ đến hết trận. Hòa thất vọng 1-1 với CLB SLNA, CLB CAHN có 21 điểm sau 15 trận, tiếp tục đứng vị trí thứ 6. Trong khi đó, CLB SLNA có 13 điểm, đứng vị trí thứ 13 trên bảng xếp hạng. FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn