Việt Nam sẽ có 10 tỉ phú USD và 2 triệu doanh nghiệp
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.Nhân sự được trang bị kiến thức công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp phát triển
Về phía nhà tài trợ có Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Vị Trí Vàng Trần Văn Quỳnh và Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Cafe Măng Đen, nhà tài trợ chính Nguyễn Ngọc Khánh.
Lợi ích từ nho khô
Tập 3 series Thư giãn hay than dzữ của ca sĩ Mỹ Linh tiếp tục đón vị khách mời mới là Hoa hậu Kỳ Duyên. Nữ ca sĩ lần này có phần “lép vế” với sự xuất hiện của nàng hậu. Không để Mỹ Linh có cơ hội chăm sóc mình, Kỳ Duyên hăng hái làm huấn luyện viên để hướng dẫn "bà chủ spa" catwalk, hô tên, tập thể dục tới toát mồ hôi.Hoa hậu Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014 năm 18 tuổi. Năm 28 tuổi, cô đăng quang Miss Universe Vietnam và đại diện Việt Nam chinh chiến tại Miss Universe. 10 năm hoạt động trong ngành thời trang, nàng hậu cố gắng, nỗ lực rất nhiều để mọi người thấy được tính cách, năng lực, sự cống hiến của mình. Ở chương trình Thư giãn hay than dzữ, Kỳ Duyên mở lòng chia sẻ nhiều hơn về những điều cô tự hào, tự tin và cả những áp lực, đúc kết khi có thành công sớm. Mỹ Linh cảm thán rằng tuổi 18 của Kỳ Duyên là đang tuổi ăn tuổi chơi, tuổi được quyền mắc sai lầm thì phải luôn hoàn hảo, phải có trách nhiệm với chiếc vương miện. Nữ ca sĩ chia sẻ: "Tôi nghĩ ở tuổi 18 mà Kỳ Duyên phải mang "chiếc áo" quá rộng, trách nhiệm quá lớn, đó là điều rất khó. Tôi cũng là một người có thành công tương đối sớm. Khi đó, mọi người là gia đình, bạn bè, khán giả yêu quý mình thì cũng sẽ đòi hỏi mình có những điều xứng đáng. Nhưng mình là con người, đương nhiên cũng sẽ có những sai lầm". Nhận được sự đồng cảm từ giọng ca Khúc giao mùa, Kỳ Duyên thoải mái trải lòng: "Năm 2014, tôi đăng quang Hoa hậu Việt Nam. Trong khoảng thời gian 2 năm đương nhiệm, như cô Mỹ Linh nói, tôi mặc "chiếc áo" quá rộng về trách nhiệm phải mang trên vai. Thời điểm đó, tôi còn nhỏ quá đã chịu sức ép của dư luận. Tư duy tôi lúc đó nhan sắc mình thế nào không phải lỗi của mình. Vừa đăng quang là ngay đêm đó mọi người bắt đầu chỉ trích về nhan sắc, sau đó gặp scandal đầu tiên. Năm 2024, lần thứ hai đi thi hoa hậu là lần khó khăn hơn rất nhiều. Tôi chấp nhận việc bước vào cuộc chơi này, trường hợp xấu nhất không đạt được kết quả như mong đợi thì sẽ mất những điều gì. Thành công mà tôi cảm nhận được trong năm 2024, là học cách tha thứ cho bản thân mình".Bên cạnh chuyện nghề, Mỹ Linh và Kỳ Duyên tâm sự nhiều về những góc khác trong cuộc sống. Mỹ Linh còn tâm tình “bí quyết” chọn người bạn đồng hành, đó có thể là bạn đời, là cộng sự, là bất cứ ai sẽ cùng đồng hành trong hành trình phát triển tích cực của mình. Cô nói: “Đầu tiên người đó phải là người mình tin là rất giỏi, là người ham học hỏi và làm mình muốn học hỏi và là người nói được làm được". Với giọng ca Hương ngọc lan, người cộng sự lâu năm nhất, ăn ý nhất 27 năm qua chắc chắn là ông xã Anh Quân.
Theo Reuters, việc duy trì an toàn là một thách thức lớn tại lễ hội. Chính quyền địa phương hiện tăng cường lực lượng cảnh sát và chuẩn bị sẵn sàng các máy bay cứu thương tại thành phố Prayagraj thuộc tiểu bang Uttar Pradesh (Ấn Độ) vào một trong những ngày linh thiêng nhất của lễ hội Kumbh Mela. Đây được coi là cuộc tụ họp lớn nhất trên thế giới.Ông Prashant Kumar, cảnh sát trưởng của tiểu bang Uttar Pradesh, nói với Reuters rằng: "Số người đổ về thành phố này trong một ngày còn nhiều hơn dân số của nhiều quốc gia và con số này đang tăng lên từng phút". Vị cảnh sát cho biết số lượng người ùn ùn đổ về đã gây ùn tắc giao thông và sức ép lên cơ sở hạ tầng khu vực.Theo các quan chức, lễ hội Kumbh Mela bắt đầu từ ngày 13.1, kéo dài 6 tuần và dự kiến sẽ thu hút khoảng 400 triệu người. Trước đó, các quan chức cho biết hơn 30 người đã thiệt mạng trong vụ giẫm đạp tại lễ hội Kumbh Mela ở miền bắc Ấn Độ vào hôm 9.1 khi hơn 76 triệu người đổ xô đến con sông để "tắm mình theo nghi lễ hoàng gia". Song, điều đó cũng không ngăn cản được dòng người đến đây, bao gồm cả quan chức cấp cao, ngôi sao điện ảnh và những người giàu có.Kumbh Mela là sự kiện quan trọng của cộng đồng theo đạo Hindu, trong tiếng Hindi có nghĩa là "lễ hội bình nước thiêng", được tổ chức tại ngã 3 của sông Hằng, Yamuna và Sarasvati huyền thoại. Người theo đạo Hindu tin rằng việc tắm tại nơi hợp lưu của 3 con sông linh thiêng trên sẽ giải thoát mọi người khỏi tội lỗi. Theo Reuters, các tín đồ Hindu coi lễ hội Kumbh Mela năm nay còn quan trọng hơn vì có sức mạnh giải thoát họ khỏi vòng luân hồi.
Nhan sắc như búp bê của Jang Won Young (Ive)
Đã có những đội bóng đặt quyết tâm lấy bằng được tấm vé vào chung kết, họ phải vượt hàng ngàn km đi thi đấu tại nhiều giải khu vực khác nhau nhưng cuối cùng vẫn chưa thể chạm tới may mắn.
