'Ông Tây' mê bóng rổ Việt
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.Cửa Boeing lại tự mở ở trên không trong lúc phải đối mặt vụ kiện 1 tỉ USD
Với chiến thắng này, CLB GS Caltex Seoul Kixx có cơ hội thoát khỏi vị trí cuối trên bảng xếp hạng. Trước khi chiêu mộ tay đập của đội Hóa chất Đức Giang, đội GS Caltex Seoul Kixx chìm sâu ở đáy bảng xếp hạng với vỏn vẹn 1 trận thắng. Đội bóng này đã thắng 8 trong tổng số 14 trận mà Bích Thủy góp mặt. Cô được HLV đánh giá cao về tinh thần cầu tiến, hòa nhập tốt và phát huy hiệu quả khả năng hỗ trợ phòng ngự cũng như tấn công với những cú đánh nhanh gây bất ngờ cho đối thủ.Sau khi Trần Thị Thanh Thúy chia tay CLB bóng chuyền Indonesia trở về khoác áo CLB VTV Bình Điền Long An, Bích Thủy là VĐV duy nhất của bóng chuyền VN đang thi đấu ở nước ngoài. Sức hút của Bích Thủy ngày càng lớn nên vừa qua một đơn vị truyền thông có uy tín tại VN đã mua bản quyền phát sóng các trận đấu giải bóng chuyền Hàn Quốc, giúp người hâm mộ được xem trực tiếp các trận đấu có sự góp mặt của cô. Với màn thể hiện ấn tượng ở Hàn Quốc, Bích Thủy nhiều khả năng được HLV Nguyễn Tuấn Kiệt gọi trở lại đội tuyển bóng chuyền nữ VN chuẩn bị cho 2 giải quốc tế lớn trong năm nay là giải vô địch thế giới (tháng 8) và SEA Games 33 (tháng 12) đều diễn ra ở Thái Lan.
QT - Tìm xe gian, lòi ra xe tăng
Sáng 21.2, giá vàng trong nước duy trì ở mức đỉnh. Cụ thể, vàng miếng được Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC mua vào ở mức 90 triệu đồng, bán ra 92,3 triệu đồng như cuối ngày hôm qua. Các công ty kinh doanh khác như PNJ, Doji... hiện có giá bán vàng miếng ngang với Công ty SJC. Tổng cộng sau một ngày, mỗi lượng vàng miếng đã tăng 400.000 đồng và đây là mức cao nhất từ trước đến nay. Tương tự, vàng nhẫn cũng lên cao và vượt mặt cả vàng miếng. Chẳng hạn, vàng nhẫn 4 số 9 tại SJC tiếp tục được mua vào với giá 90 triệu đồng, bán ra 92,33 triệu đồng, tăng 400.000 đồng ở chiều mua và tăng gần 600.000 đồng ở chiều bán ra sau một ngày. Giá bán ra vàng nhẫn ngay tại SJC đã cao hơn cả vàng miếng - đây là điều hiếm khi xảy ra trên thị trường. Ngược lại, một số công ty khác lại bán vàng nhẫn thấp hơn vàng miếng như Tập đoàn Doji mua vào 90,6 triệu đồng, bán ra 91,4 triệu đồng; Công ty vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) mua vào 90,4 triệu đồng, bán ra 92,2 triệu đồng...Giá vàng thế giới sau khi tăng lên kỷ lục xoay quanh 2.955 USD/ounce trong chiều qua nhưng sau đó giảm xuống còn 2.944,4 USD/ounce. Tuy nhiên, tính trong vòng 24 giờ qua, vàng thế giới cũng tăng thêm 4 USD/ounce. Nỗi lo về cuộc chiến thương mại toàn cầu gây ra bởi các mối đe dọa thuế quan của Tổng thống Donald Trump vẫn là nguyên nhân chính thúc đẩy dòng tiền chảy vào tài sản an toàn như vàng. Kể từ khi nhậm chức vào 20.1, ông Trump đã áp thuế 10% đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc và áp thuế 25% đối với thép và nhôm nhập khẩu vào nước này. Ông cũng công bố áp thuế liên quan đến gỗ, ô tô, chất bán dẫn và dược phẩm trong tháng tới hoặc sớm hơn.Phát biểu trên CNBC, ông Peter Grant, Phó chủ tịch kiêm chiến lược gia kim loại cấp cao tại Zaner Metals, cho biết: “Căng thẳng thương mại đang diễn ra tiếp tục làm gia tăng lo ngại về lạm phát và tăng trưởng, do đó làm tăng nhu cầu trú ẩn an toàn đối với vàng”...
Thậm chí sau khi đi khám nhiều lần, các kết quả xét nghiệm đã chỉ rõ là bệnh nhân không còn bị bệnh. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn cho rằng mình bị bệnh và tiếp tục nài nỉ xin được làm xét nghiệm, nên bác sĩ đã chủ động hội chẩn và giới thiệu sang thăm khám với bác sĩ chuyên khoa tâm thần.
Vì sao Hyundai Tucson 2022 hút khách Việt?
Trang Axios ngày 30.1 đưa tin rằng quan chức lãnh đạo hành chính Hạ viện Mỹ đã gửi thông báo đến các văn phòng nghị sĩ, yêu cầu không sử dụng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) DeepSeek của Trung Quốc trong lúc ứng dụng này đang bị điều tra.DeepSeek là ứng dụng trả lời tự động (chatbot) dựa trên công nghệ AI, đã làm mưa làm gió thị trường công nghệ toàn cầu những ngày gần đây khi được cho là có năng lực tương đương những ứng dụng hàng đầu như ChatGPT hay Gemini nhưng có chi phí phát triển ít hơn nhiều và được xây dựng trên chip đời cũ.Tuy vậy, ứng dụng này cũng đang vấp phải sự dè dặt từ giới chức một số nước phương Tây về quyền riêng tư và quản lý dữ liệu.Cơ quan Bảo vệ dữ liệu Garante của Ý ngày 30.1 đã chặn quyền truy cập DeepSeek nhằm bảo vệ dữ liệu người dùng và mở cuộc điều tra đối với các công ty đứng sau chatbot này, theo AP.Hai hạ nghị sĩ Mỹ John Moolenaar (đảng Cộng hòa) và Raja Krishnamoorthi (đảng Dân chủ) lãnh đạo ủy ban về cạnh tranh với Trung Quốc đang kêu gọi Tổng thống Donald Trump cân nhắc cấm xuất khẩu chip AI H20 do công ty Nvidia sản xuất mà DeepSeek đang sử dụng, cũng như các loại chip có công nghệ tương tự.Bộ Thương mại và Bộ Ngoại giao Mỹ đang rà soát các lệnh hạn chế xuất khẩu của Mỹ theo lệnh của Tổng thống Trump giữa những diễn biến mới liên quan các đối thủ chiến lược. Đề nghị của hai nghị sĩ là một phần của cuộc rà soát nói trên.Nvidia đã ra thông báo nói rằng các sản phẩm của công ty tuân thủ toàn bộ quy định của chính phủ và công ty sẵn sàng làm việc với nhà chức trách liên quan vấn đề AI. Tổng thống Trump được cho là đang cân nhắc cấm xuất khẩu chip H20, loại chip được Nvidia sản xuất để xuất khẩu nhằm tránh các lệnh cấm đối với các loại chip tiên tiến khác.
