Bất ngờ nắng nóng gần 40 độ C ở miền Trung
Sáng 2.2, tại thôn Nhật Lệ (xã Cam Thủy, H.Cam Lộ), Tỉnh đoàn Quảng Trị đã tổ chức lễ ra quân Tết trồng cây "Đời đời nhớ ơn Bác Hồ" xuân Ất Tỵ 2025. 200 cây sao đã được trồng và chăm sóc. Phát biểu tại buổi lễ, anh Nguyễn Quốc Toản, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Trị nhấn mạnh ý nghĩa lời dạy Tết trồng cây của Bác Hồ, đồng thời kêu gọi các cấp bộ Đoàn triển khai tốt chỉ tiêu mỗi đoàn viên, thanh niên trồng và chăm sóc ít nhất 1 cây xanh hàng năm."Lực lượng đoàn viên, thanh niên phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện tham gia hưởng ứng ngày hội Tết trồng cây với ý thức trách nhiệm cao nhất. Triển khai trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh ngay tại cơ quan, trường học, nơi công tác và sinh sống, tham gia trồng rừng, bảo vệ, phát triển rừng tại địa phương, đơn vị", anh Toản nói.Tại buổi lễ, hơn 100 đoàn viên, thanh niên cùng ban tổ chức triển khai ra quân trồng mới 200 cây bóng mát tại thôn Nhật Lệ. Đây là hoạt động thường niên của tuổi trẻ Quảng Trị, hướng tới chào mừng Kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3.2.1930 - 3.2.2025) và chào mừng Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ 18, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng.Người đàn ông đi khám rối loạn cương được bác sĩ phát hiện mắc bệnh tim mạch
Theo thông tin ban đầu, khoảng gần 14 giờ ngày 6.3.2025, xe tải chạy trên đường Đặng Công Bỉnh (hướng từ cầu An Hạ về Cầu Lớn, huyện Hóc Môn, TP.HCM) thì bất ngờ thùng xe phát hỏa, cháy ngùn ngụt. Do khu vực này đường vắng, ít nhà dân nên tài xế tiếp tục lái xe chạy đến khu vực có nhà dân để nhờ hỗ trợ dập lửa.Khi đến khu vực gần cơ sở cai nghiện ma túy Nhị Xuân (xã Xuân Thới Sơn, huyện Hóc Môn) tài xế thấy có nhà dân nên cho xe vòng lại nhờ chữa cháy. Lúc này, một người dân đang tưới cây, thấy xe tải cháy chạy đến, nhiều người hô hào chạy đi lấy xôm chậu đựng nước cứu hỏa để lửa không cháy lan vào cabin.Nhận tin báo, lực lượng chức năng xã Xuân Thới Sơn huy động người xuống hiện trường. Xe chữa cháy chuyên nghiệp cũng được điều đến nhưng lửa đã được khống chế và dập tắt.Tại hiện trường, xe tải hư hỏng, hàng hóa chở theo trên xe bị lửa cháy đen. Cũng theo người dân, chiếc xe tải chở giấy vụn. Thời điểm xảy ra cháy, trên xe có hai người gồm tài xế, phụ xe và cả hai đều thoát nạn.Vụ việc cháy xe tải đang được cơ quan chức năng làm rõ.
Tiếp tục xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025) có đến 67 đội bóng tham dự. Trong đó, 66 đội tranh tài ở vòng loại và đội chủ nhà Trường ĐH Tôn Đức Thắng được đặc cách vào thẳng vòng chung kết. Đây là số lượng đội nhiều nhất, kể từ khi giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam ra đời vào năm 2023.Qua vòng loại hấp dẫn ở nhiều khu vực, vòng chung kết sẽ chính thức khởi tranh từ ngày 1.3 trên sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng. Vòng chung kết giải bóng đá TNSV THACO Cup 2025 hứa hẹn sẽ rất gay cấn, khi quy tụ những đại diện mạnh nhất của bóng đá sinh viên cả nước. Để nâng sự chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu về mặt chuyên môn và đồng thời đảm bảo tính công bằng, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã phân công nhiều giám sát, trọng tài có kinh nghiệm tham gia điều hành các trận đấu tại giải TNSV THACO Cup 2025.Đáng chú ý, đội ngũ giám sát trọng tài có sự xuất hiện của cựu trọng tài FIFA Nguyễn Hiền Triết và trọng tài Nguyễn Đình Thái (giành danh hiệu còi vàng năm 2022). Bên cạnh đó, ông Hồ Huy Hồng cũng là giám sát trọng tài giàu kinh nghiệm ở giải V-League.Đội ngũ giám sát trận đấu có các ông: Nguyễn Vũ Hải Phi, Lê Khắc Thành, Đào Duy Khoa, Lê Phước Cảm. Những trọng tài sẽ “cầm cân nảy mực” trong các trận đấu gồm: Trần Ngọc Nhớ, Nguyễn Ngọc Tưởng, Vũ Mạnh Hà, Nguyễn Khắc Tuyên, Phạm Anh Đại, Nguyễn Nhựt Quang, Trần Huy Hoàng, Trần Quang Hoàng. Trong số này có nhiều trọng tài đã tham gia điều hành tại V-League.Các trợ lý trọng tài gồm: Bảo Đức Ý, Đặng Đức King, Lê Chí Hiếu, Huỳnh Vũ Luân, Nguyễn Bảo Duy, Lê Tấn Hải, Dương Cao Anh Tuấn, Lâm Trọng Nhất.Vòng chung kết giải bóng đá TNSV THACO cup 2025 diễn ra từ 1.3 đến 16.3 tại sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng, với 12 đội bóng tham gia tranh tài. 12 đội được chia đều vào 3 bảng, thi đấu vòng tròn 1 lượt để tính điểm và xếp hạng. Hai đội đứng đầu mỗi bảng cùng 2 đội đứng ba có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền vào tứ kết.Các đội dự vòng chung kết gồm: Trường ĐH Tôn Đức Thắng (chủ nhà), Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa, Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội, ĐH Huế, Trường ĐH TDTT Đà Nẵng, Trường ĐH Quy Nhơn, Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai, Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trường ĐH Văn Hiến, Trường ĐH Trà Vinh.
Đà Nẵng: Linh thiêng lễ dâng hương tưởng niệm Huyền Trân công chúa
Trước hết về xuất xứ, Wuling Hongguang Mini EV là mẫu xe điện thuộc liên doanh SAIC-GM-Wulling (SGMW) có trụ sở tại Liễu Châu, Trung Quốc. Tuy nhiên, tại Việt Nam, mẫu xe điện cỡ nhỏ này được TMT Motors lắp ráp trong nước. Trong khi đó, VinFast VF 3 là mẫu xe mới hoàn toàn, vừa được thương hiệu xe Việt bổ sung vào danh sách sản phẩm. Mẫu xe này được VinFast lắp ráp tại nhà máy ở Hải Phòng.
