Vừa tăng lại giảm, chóng mặt với giá cà phê
Cựu tiền vệ Argentina có buổi giao lưu và ký tặng áo cho người hâm mộ tại Tòa nhà Landmark 81. Sự kiện thu hút hơn 500 người tham dự, bao gồm các nhà phát triển, doanh nhân, nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ, cũng như các KOL và người hâm mộ bóng đá.Ô tô Mitsubishi Xpander chạy ẩu, ‘cướp đường’ bị ép lùi lại: Dân mạng tranh cãi
Chiều tối 20.1, lãnh đạo UBND TP.Quảng Ngãi (tỉnh Quảng Ngãi) thông tin, trên địa bàn xã Tịnh Khê (TP.Quảng Ngãi) vừa xảy ra vụ nổ pháo tự chế, khiến một học sinh tử vong. "Theo xác minh ban đầu của cơ quan chức năng, trong quá trình nạn nhân tự chế pháo tại nhà thì sự cố xảy ra", vị lãnh đạo này cho biết thêm.Theo đó, khoảng 14 giờ 45 cùng ngày, tại nhà ông Đỗ Văn Đường ở xóm Khê Hiệp, thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê xảy ra vụ nổ pháo, người dân địa phương phát hiện em Đ.M.A (18 tuổi) bị thương nên đưa đến cấp cứu tại bệnh viện. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng, A. đã tử vong trên đường đi cấp cứu. Tại hiện trường, pháo nổ khiến các vật dụng phía sau nhà ông Đường văng tứ tung, có một số mảnh vỡ từ chậu, bìa các tông và quần áo.Những ngày gần Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, nhiều vụ tai nạn thương tâm do pháo nổ tự chế xảy ra, gây lo lắng trong dư luận. Nguyên nhân chủ yếu là do các em học sinh tò mò và học theo các video hướng dẫn trên mạng xã hội. Những vụ tai nạn này không chỉ gây thương vong mà còn khiến nhiều người hoang mang, dù đã có cảnh báo từ cơ quan chức năng. Trước tình hình trên, Công an TP.Quảng Ngãi thường xuyên tuyên truyền các quy định của pháp luật và cảnh báo về mức độ nguy hiểm của các loại pháo nổ, đồng thời vận động người dân trong việc giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo.
Vườn hồng cổ thụ ở Nghệ An thu hút du khách
Sáng 16.3, giá vàng miếng được Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC mua vào 94,3 triệu đồng/lượng, bán ra 95,8 triệu đồng, tăng 3,4 triệu đồng ở chiều mua và tăng 2,9 triệu đồng ở chiều bán ra so với cuối tuần trước. Chiều mua vàng miếng tăng cao hơn giúp chênh lệch với giá bán giảm xuống còn 1,5 triệu đồng/lượng thay vì 2 triệu đồng/lượng như cuối tuần trước.Tương tự, vàng nhẫn 4 số 9 tại SJC cũng tăng 3,3 triệu đồng ở chiều mua vào, lên 94,2 triệu đồng và tăng 2,9 triệu đồng ở chiều bán ra, lên 95,8 triệu đồng. Công ty vàng bạc đá quý Phú Nhuận cũng tăng thêm 2,8 triệu đồng khi mua vào lên 94,5 triệu đồng và tăng 3 triệu đồng ở chiều bán ra, lên 96,2 triệu đồng. Hay Công ty Doji mua vàng nhẫn là 94,9 triệu đồng, bán ra 96,3 triệu đồng, tăng 3,1 - 3,2 triệu đồng sau một tuần; Bảo Tín Minh Châu cũng mua vàng nhẫn lên 95 triệu đồng, bán ra 96,6 triệu đồng, tăng từ 3 - 3,3 triệu đồng… Hiện vàng nhẫn ở nhiều công ty vàng bạc đá quý đều được bán ra cao hơn vàng miếng SJC từ 700.000 - 800.000 đồng. Giá vàng thế giới trong tuần tăng vọt và lập kỷ lục mới. Thậm chí có thời điểm trong phiên 14.3, kim loại quý đã chạm ngưỡng 3.000 USD/ounce nhưng quay đầu đi xuống còn 2.985,5 USD/ounce. Tổng cộng trong tuần, giá vàng đã tăng gần 75 USD và đây cũng là mức tăng cao trong nhiều tháng qua. Điều này khiến nhiều nhà phân tích dự báo giá vàng sẽ còn tiếp tục tăng trong tuần tới và vượt 3.000 USD/ounce. Cụ thể, cuộc khảo sát của Kitco News về xu hướng giá vàng tuần tới thu hút 15 nhà phân tích Phố Wall tham gia thì có 9 người, chiếm 60% nhận định vàng sẽ tăng. Dù vậy cũng có 3 người, tương ứng 20% cho rằng giá vàng sẽ giảm và cũng có 3 người dự báo kim loại quý đi ngang. Nhiều nhà đầu tư cá nhân cũng có đánh giá lạc quan về xu hướng của vàng. Cuộc khảo sát Main Street với 262 nhà đầu tư cá nhân thì có 175 người, chiếm 67% dự báo giá vàng sẽ tăng. Trong khi đó có 47 người, tương ứng 18% nghĩ rằng vàng sẽ giảm giá. Còn lại 40 nhà đầu tư nhận định kim loại quý đi ngang.
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
'Hơi thở' của đồ nội thất cổ điển khiến căn hộ của bạn thêm phần cuốn hút
ABF 2025 là một trong những triển lãm thương mại lớn nhất tại miền Bắc nước Đức. Năm nay, với trọng tâm là giao thông bền vững hướng đến tương lai xanh, sự kiện quy tụ hàng loạt giải pháp công nghệ tiên tiến, các sản phẩm và xu hướng mới nhất trong ngành công nghiệp giao thông.Khách tham quan có thể tìm hiểu và trực tiếp trải nghiệm các mẫu xe thuần điện của VinFast tại gian hàng D11, Sảnh 26, Trung tâm Triển lãm Hannover.Bà Lê Thị Thu Trang, Tổng giám đốc VinFast châu Âu, chia sẻ: "ABF 2025 là cơ hội quý giá để VinFast đưa những mẫu xe chất lượng cao, giá tốt tới gần hơn với người tiêu dùng châu Âu và các đối tác trong ngành. Với kinh nghiệm và mạng lưới đang ngày càng mở rộng trên khắp châu Âu, chúng tôi mong muốn mang đến những sản phẩm hiện đại với trải nghiệm lái vượt trội, nêu bật sự kết hợp độc đáo giữa thiết kế châu Âu và tinh thần người Việt".VinFast đem đến 2 phiên bản Eco và Plus cho cả VinFast VF 6 và VF 8. Với mức giá niêm yết tại Đức từ 38.990 euro, VinFast VF 6 Plus thuộc phân khúc B, được trang bị pin 59,6 kWh, động cơ điện công suất 150 kW, mô men xoắn 310 Nm kết hợp với hệ dẫn động cầu trước. Xe cũng sở hữu các tính năng ADAS hiện đại, hệ thống ghế tích hợp sưởi và làm mát, cửa sổ trời toàn cảnh, camera 360 độ, kết nối Apple CarPlay và Android Auto không dây.Trong khi đó, với mức giá từ 34.990 euro, phiên bản VF 6 Eco có khả năng di chuyển lên tới 410 km/lần sạc đầy (theo tiêu chuẩn WLTP). Cả hai phiên bản đều được áp dụng chính sách bảo hành 7 năm hoặc 160.000 km (tùy điều kiện đến trước) hàng đầu phân khúc.Mẫu xe VF 8 thuộc phân khúc D được tối ưu hóa cho khách hàng doanh nghiệp và hộ gia đình, với mức giá niêm yết tại Đức là 48.490 euro (phiên bản Eco) và 54.490 euro (phiên bản Plus). Xe được trang bị pin 87,7 kWh, động cơ điện công suất 300 kW, mô men xoắn 620 Nm kết hợp với hệ dẫn động bốn bánh, có khả năng di chuyển 471 km/lần sạc đầy (theo tiêu chuẩn WLTP). Phiên bản Plus được trang bị màn hình hiển thị trên kính lái (HUD), cửa sổ trời toàn cảnh, ghế sưởi và làm mát. Tất cả các phiên bản đều có hệ thống hỗ trợ lái ADAS và được bảo hành lên đến 10 năm hoặc 200.000 km, đặc biệt pin được bảo hành không giới hạn số km.Tại Đức, VinFast mang đến hệ thống hậu mãi toàn diện với 8 trung tâm kỹ thuật chuyên dụng. Hãng cũng không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua hợp tác với ATU, tận dụng mạng lưới 533 điểm dịch vụ của công ty này. Tất cả điểm dịch vụ của ATU đều có sẵn phụ tùng chính hãng và hướng dẫn kỹ thuật, đảm bảo chất lượng bảo dưỡng đạt tiêu chuẩn của VinFast.Song song đó, VinFast vẫn tiếp tục mở rộng và nâng cao mạng lưới dịch vụ, mang đến sự an tâm tối đa cho các chủ sở hữu xe điện trên khắp nước Đức.
