Du khách 'mê mẩn' trước hàng trăm sản phẩm lưu niệm độc lạ của các nghệ nhân Huế
Nguyễn Xuân Son bị chấn thương rất nặng ở phút 30 trận chung kết lượt về AFF Cup 2024 vào ngày 6.1, anh đã được giáo sư, bác sĩ Trần Trung Dũng cùng ê kíp tiến hành phẫu thuật. Ca mổ kéo dài gần 1 tiếng rưỡi đồng hồ và đã thành công tốt đẹp. Tiền đạo số 12 của chúng ta đã tỉnh táo, không đau, và bắt đầu vận động nhẹ bàn ngón chân ngay sau ca phẫu thuật. Mặc dù vẫn cần theo dõi sát sao toàn trạng và các tổn thương phần mềm, đây là tín hiệu đáng mừng cho hành trình hồi phục đầy hy vọng phía trước.Xuân Son sẽ bước vào giai đoạn vật lý trị liệu và phục hồi chức năng với sự hỗ trợ tối ưu từ các chuyên gia tại Vinmec. Dự kiến ngay ngày hôm nay 7.1, anh có thể bắt đầu tập luyện nhẹ nhàng và di chuyển bằng nạng - từng bước tiến gần hơn đến ngày trở lại sân cỏ.Trong cuộc gặp ngày 7.1, Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn cũng đã chuyển lời thăm hỏi và động viên của Thủ tướng Phạm Minh Chính, người luôn quan tâm đến tình hình sức khỏe của các cựu tuyển thủ và các cá nhân có đóng góp cho thể thao nước nhà. Thủ tướng gửi lời chúc Xuân Son sớm hồi phục để quay lại sân cỏ. Tại AFF Cup 2024, Xuân Son ghi 7 bàn thắng, kiến tạo 3 bàn và được cú đúp danh hiệu Vua phá lưới, Cầu thủ xuất sắc nhất.Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn đã bày tỏ sự quan tâm sâu sắc và chúc mừng Nguyễn Xuân Son đã được phẫu thuật thành công. Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh rằng sự cống hiến và tinh thần chiến đấu của Xuân Son là nguồn cảm hứng lớn cho đội tuyển và người hâm mộ bóng đá Việt Nam. Ông cũng khẳng định VFF sẽ luôn đồng hành và hỗ trợ Nguyễn Xuân Son trong quá trình hồi phục. Thay mặt VFF, Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn đã gửi lời cảm ơn tới bác sĩ Trần Trung Dũng, Giám đốc Chuyên ngành Chấn thương chỉnh hình và Cơ xương khớp, Hệ thống Y tế Vinmec và ê kíp bác sĩ phẫu thuật đã tận tâm điều trị cho Nguyễn Xuân Son, đồng thời tin tưởng với sự chăm sóc y tế tốt nhất, Xuân Son sẽ sớm hồi phục và trở lại sân cỏ.Xuân Son cũng vinh dự được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng ba vì những đóng góp của anh cho đội tuyển Việt Nam. Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn, tại cuộc thăm hỏi Xuân Son, cũng nhấn mạnh, VFF cùng CLB Nam Định và Vinmec sẽ phối hợp để Xuân Son có được điều kiện điều trị tốt nhất, giúp anh nhanh chóng hồi phục. Trong cuộc gặp mặt với đội tuyển Việt Nam ngày 6.1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đặc biệt đánh giá cao tình cảm của Nguyễn Xuân Son với đất nước Việt Nam và tin rằng với ý chí kiên cường, các cầu thủ sẽ sớm phục hồi sức khỏe, trở lại mạnh mẽ hơn, tiếp tục cống hiến và cùng đội tuyển quốc gia khẳng định vị thế của bóng đá Việt Nam trên đấu trường khu vực và quốc tế.Dự án Thành phố Thông minh thi tuyển phương án kiến trúc công trình Tháp 108 tầng
Ngày 10.1, Cơ quan CSĐT Công an H.Bố Trạch (Quảng Bình) tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Trương Văn Bắt (37 tuổi, trú xã Tạ An Khương Đông, H.Đầm Dơi, Cà Mau; tạm trú tại P.8, Q.Gò Vấp, TP.HCM) về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.Theo kết quả điều tra ban đầu, Trương Văn Bắt tự xưng có mối quan hệ quen biết với cán bộ thụ lý các vụ án. Từ khoảng tháng 12.2023 đến tháng 4.2024, lợi dụng nhu cầu muốn xin giảm án hoặc xem xét được tại ngoại cho người thân (đang bị tạm giam và thi hành án tại phía nam) của một số bị hại, Bắt đưa thông tin có quan hệ, quen biết với một số người có chức vụ để tạo vỏ bọc tin tưởng rồi yêu cầu chuyển tiền.Đến thời hạn đã hứa hẹn, Bắt tìm lý do trì hoãn, yêu cầu bị hại tiếp tục chuyển tiền để lo “chạy án”. Khi các bị hại đòi lại tiền, Bắt không trả và chặn liên lạc. Tổng số tiền Bắt nhận từ các bị hại là 645 triệu đồng. Bước đầu, cơ quan điều tra xác định có 4 bị hại tại H.Bố Trạch (Quảng Bình). Lực lượng công an đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án.
Những loại mắm nổi tiếng ở Đông Nam Á
Giải bóng đá Thanh Niên Sinh viên Việt Nam lần 3 - 2025 là giải đấu được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh,Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam giao cho Báo Thanh Niên phối hợp với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) tổ chức thường niên trong khoảng thời gian từ kỷ niệm Ngày Truyền thống Học sinh - Sinh viên Việt Nam 9.1 đến chào mừng Ngày Thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 26.3 và Ngày Thể thao Việt Nam 27.3.Tại vòng chung kết, 12 đại diện xuất sắc nhất đến từ 6 khu vực đã cùng nhau thi đấu để quyết định ngôi vương. Với khả năng nổi trội, cùng sự tự tin, bản lĩnh trên sân cỏ, các cầu thủ Trường ĐH VH TT và DL Thanh Hóa đã xuất sắc trở thành nhà vô địch khi đánh bại Trường ĐH TDTT Đà Nẵng với tỉ số 2-1. Trong mùa giải năm nay, Bảo hiểm AAA tiếp tục đóng vai trò là nhà tài trợ bảo hiểm tai nạn cho toàn bộ 12 đội bóng. Cụ thể, toàn bộ cầu thủ, ban huấn luyện và đội ngũ hỗ trợ sẽ được bảo vệ trước các rủi ro liên quan đến tổn thương thân thể có thể xảy ra trong suốt quá trình từ tập luyện, di chuyển đến thi đấu ở vòng chung kết. Ông Đoàn Trọng Thắng - Phó tổng giám đốc Điều hành Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm AAA chia sẻ: "Đây là năm thứ hai Bảo hiểm AAA tham gia tài trợ cho Giải bóng đá Thanh Niên Sinh viên Việt Nam. Trong thời gian qua, Bảo hiểm AAA đã rất tích cực đồng hành cùng các hoạt động thể thao cộng đồng dành cho thế hệ trẻ với mong muốn thúc đẩy lối sống lành mạnh, cống hiến, nuôi dưỡng những khát vọng lớn. Trong tương lai, bên cạnh việc theo đuổi chiến lược kinh doanh bền vững, hiệu quả, Tổng Công ty sẽ tiếp tục phát triển thêm các sản phẩm phù hợp với giới trẻ, đẩy mạnh phát triển công nghệ số để các bạn học sinh - sinh viên có thể dễ dàng tiếp cận các sản phẩm bảo hiểm chất lượng. Từ đó, yên tâm cống hiến hết mình cho những ước mơ, góp phần tích cực vào sự phát triển chung của đất nước". Sau khi Vòng Chung kết Giải bóng đá Thanh Niên Sinh viên Việt Nam lần 3 - 2025 khép lại, Bảo hiểm AAA sẽ tiếp tục đồng hành cùng Giải bóng đá Thanh Niên Sinh viên Quốc tế 2025 sẽ diễn ra từ ngày 22.3 đến 30.3 với vai trò nhà tài trợ sản phẩm bảo hiểm độc quyền cho toàn bộ cầu thủ, tổ trọng tài, ban huấn luyện và đội ngũ hỗ trợ. Trải qua 3 mùa thi đấu, Giải bóng đá Thanh Niên Sinh viên Việt Nam đã trở thành một món ăn tinh thần không thể thiếu của những bạn sinh viên có niềm đam mê với quả bóng tròn. Thông qua giải đấu này, Bảo hiểm AAA hy vọng sẽ tạo ra một môi trường để các bạn sinh viên rèn luyện thể chất, nâng cao tinh thần đoàn kết và sự cống hiến vì cộng đồng. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để các bạn trẻ có thể kết nối với nhau, cùng nhau chia sẻ những kinh nghiệm, xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp. Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm AAA là thương hiệu bảo hiểm phi nhân thọ với hơn 20 năm hình thành và phát triển. Với mục tiêu trở thành thương hiệu Bảo hiểm phi nhân thọ hiện đại, Bảo hiểm AAA đã liên tục xây dựng sản phẩm, cải tiến quy trình, chuyển đổi số mạnh mẽ, theo phương châm "NHANH - ĐÚNG - ĐỦ", phù hợp với xu thế thị trường.
Trong bối cảnh đó, mô hình hệ sinh thái được xem không chỉ là cơ hội, mà còn là hướng đi tất yếu để họ có thể bứt phá, nâng tầm vị thế trong kỷ nguyên số.Hệ thống ngân hàng Việt Nam đã tăng trưởng rất nhanh trong thập kỷ qua dù không mở mới thêm nhà băng nào. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, tổng tài sản của hệ thống ngân hàng đến cuối tháng 9.2024 đã đạt hơn 21,4 triệu tỉ đồng, tương đương với khoảng 839 tỉ USD. Trong vòng 10 năm qua, tổng tài sản của toàn hệ thống tăng hơn 3 lần, đặc biệt có những ngân hàng tư nhân tăng trưởng 5-6 lần như Techcombank, VPBank…Theo The AsianBanker, năm 2024, có 7 ngân hàng Việt vào Top 500 ngân hàng lớn nhất thế giới. Ngoài nhóm ngân hàng có vốn chi phối bởi Nhà nước, 2 ngân hàng tư nhân vào top cũng là Techcombank (thứ hạng 468) và VPBank (thứ hạng 481). Nhiều ngân hàng Việt cũng đã nhen nhóm tham vọng vươn ra biển lớn, vào top đầu khu vực, thế giới. Chẳng hạn như Vietcombank đề ra đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030 là một trong 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á. Techcombank đặt mục tiêu vốn hóa 20 tỉ USD, nằm trong Top 10 ngân hàng tại Đông Nam Á. Trong khi đó, VPBank xác định chiến lược phát triển 5 năm (2022-2026) trở thành ngân hàng có vị trí vững chắc trong Top 3 ngân hàng lớn nhất Việt Nam và đạt quy mô thuộc Top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á. Tuy nhiên, xét riêng trong khu vực Đông Nam Á, chưa có ngân hàng Việt nào vào Top 10 trong bảng xếp hạng tổng tài sản, lợi nhuận và còn cách vị trí khá xa so với các ngân hàng Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan. Dù điểm đáng mừng là tỷ lệ sinh lời như ROA, ROE của nhiều ngân hàng Việt thuộc nhóm cao vượt trội. Trở lại với bảng xếp hạng của The Asian Banker, những ngân hàng lớn nhất khu vực Đông Nam Á có thể kể đến như DBS (Singapore), UOB (Singapore), CIMB Group (Malaysia), Maybank (Malaysia)… Điểm chung của họ là sự hiện diện rộng lớn tại nhiều thị trường trọng điểm trên toàn cầu, đặc biệt nhiều ngân hàng đẩy mạnh mô hình hệ sinh thái, hợp tác phát triển với các doanh nghiệp lớn trên nhiều lĩnh vực. Ngân hàng Việt đã có sự trở mình ấn tượng trong thập kỷ qua nhờ vào việc tập trung mảng "ngân hàng thương mại", đặc biệt là hoạt động cho vay. Các sản phẩm tín dụng, từ vay tiêu dùng, vay mua nhà, đến vay sản xuất kinh doanh, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh thu của các ngân hàng. Mô hình này giúp các ngân hàng mở rộng nền tảng khách hàng và duy trì nguồn thu ổn định từ lãi suất. Tuy nhiên trong tương lai, khi hướng đến quy mô lớn hơn, đặc biệt là xứng tầm khu vực và thế giới thì mô hình kinh doanh của các ngân hàng Việt phải có sự thay đổi. Đó có thể là đa dạng hóa nguồn thu, thúc đẩy mảng "ngân hàng đầu tư", phát triển mô hình hệ sinh thái có sự hợp tác hiệu quả với những tập đoàn lớn khác. Mảng "ngân hàng đầu tư" có vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, cũng là cơ hội cho các ngân hàng Việt trong kỷ nguyên mới với các dịch vụ như bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn mua bán và sáp nhập (M&A), quản lý gia sản, tư vấn trái phiếu, bảo hiểm…Ví dụ, Công ty cổ phần quản lý quỹ đầu tư MB (MBS) của ngân hàng MB hay công ty quản lý quỹ Techcom (TCC) của ngân hàng Techcombank đều được biết đến là những công ty quản lý gia sản đã đóng góp lớn vào sự tăng trưởng và phát triển của các ngân hàng "mẹ". Techcom Capital hiện đang quản lý 10 quỹ đầu tư đa dạng, tính đến ngày 31.10.2024, tổng giá trị tài sản quản lý của Techcom Capital đạt hơn 14.000 tỉ đồng. Ngay cả với hoạt động cho vay, các ngân hàng cũng có thể chuyển đổi mô hình, khai phá những ý tưởng kinh doanh mới để tăng trưởng nhanh và bền vững hơn. Chẳng hạn với cho vay bất động sản, việc hợp tác với các công ty BĐS uy tín để cung cấp giải pháp vay mua nhà tích hợp, đồng thời hỗ trợ khách hàng tìm kiếm BĐS phù hợp. Tương tự cũng có thể áp dụng với các sản phẩm cho vay mua xe, cho vay tiêu dùng... Có thể thấy ở mô hình hợp tác giữa Techcombank với Masterise và One Mount, khách hàng mua nhà tại các dự án của Masterise sẽ được sử dụng dịch vụ tài chính trọn gói kèm nhiều ưu đãi từ Techcombank, bao gồm vay lãi suất thấp, đóng phí bảo hiểm tài sản và nhiều dịch vụ tài chính khác từ khi mua nhà cho đến lúc ở, sinh hoạt hằng ngày. Cùng với One Mount, việc kết hợp công nghệ số và dữ liệu để tích hợp các sản phẩm tài chính như vay mua nhà, gói tài chính cá nhân vào một nền tảng duy nhất OneHousing đã giúp trải nghiệm giao dịch bất động sản trở nên nhanh chóng, thuận tiện.Trên thực tế, các ngân hàng top đầu khu vực, hoặc trên toàn cầu hiện nay đều có dáng dấp tập đoàn tài chính với mô hình hệ sinh thái. Ví dụ gần gũi có thể kể đến DBS - một trong những ngân hàng đi đầu tại châu Á trong việc xây dựng mô hình hệ sinh thái toàn diện, kết hợp các lĩnh vực tài chính và phi tài chính. DBS hợp tác với các công ty bất động sản lớn như PropNex và ERA Singapore để cung cấp giải pháp tài chính cho khách hàng mua nhà. Trong lĩnh vực tiêu dùng, DBS hợp tác với Shopify để cung cấp dịch vụ tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ bán hàng trực tuyến. Trong mảng "ngân hàng đầu tư", hoạt động quản lý tài sản, DBS Wealth Management quản lý tới hơn 275 tỉ USD (năm 2023) tài sản khách hàng, với các dịch vụ đẳng cấp cho phân khúc giàu có. Tại Việt Nam, mô hình hệ sinh thái cũng đã hiện diện với những tên tuổi dẫn dắt như Vingroup, Techcombank, Sovico, Viettel, Doji, Thế giới di động…Những hệ sinh thái này được kỳ vọng sẽ góp phần thay đổi bức tranh tài chính ngân hàng ở Việt Nam - ngành được xem là huyết mạch của nền kinh tế. Chưa bao giờ người dùng có yêu cầu về trải nghiệm liền mạch trên hàng loạt dịch vụ tài chính và phi tài chính như hiện nay. Với sự hỗ trợ của công nghệ và AI, các ngân hàng sẽ không phải mất nhiều thời gian và chi phí như trước, trong khi khách hàng sẽ được hưởng lợi rõ rệt về giá cả nhờ sự hợp tác của các bên cung cấp. Đối với ngân hàng, mô hình này mở ra cơ hội tăng trưởng doanh thu và thị trường nhanh hơn nhiều so với tự mình phát triển tất cả các dịch vụ, tiện ích cho khách hàng. Và hơn hết, sự tích hợp dữ liệu khách hàng trong hệ sinh thái cũng giúp ngân hàng hiểu sâu hơn về hành vi và nhu cầu của khách hàng, từ đó cải thiện trải nghiệm, nâng cao lòng trung thành và cá nhân hóa sản phẩm.
Nhận định bóng đá Liverpool vs Chelsea (23 giờ 30 ngày 28.8): Cuộc sát hạch căng thẳng
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
