Thảo Nhi Lê hóa thân thành nàng tiên cá trong mái tóc đỏ cực ‘slay’
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.Nga cảnh báo Ukraine dùng vệ tinh thương mại trong quân sự
Cơ quan quản lý bay của UAE thông báo: "Một máy bay nhỏ vận hành bởi Hãng hàng không Jazirah đã rơi xuống biển, khiến cả cơ trưởng và cơ phó tử nạn".Theo Royal News dẫn tuyên bố của cơ quan quản lý bay của UAE, vụ tai nạn xảy ra ngay sau khi máy bay cất cánh từ khu vực gần một khách sạn cao cấp dọc bờ biển. Các nạn nhân mang quốc tịch Ấn Độ và Pakistan."Báo cáo ban đầu cho thấy máy bay mất liên lạc qua sóng radio và đã thử hạ cánh khẩn cấp. Bất chấp những nỗ lực cấp cứu, cả 2 nạn nhân đều qua đời do bị thương nặng", cơ quan này khẳng định.Tổng cục hàng không dân dụng UAE (GCAA) tuyên bố rằng Ban điều tra tai nạn hàng không trực thuộc cơ quan này đã nhận được báo cáo về vụ tai nạn. Các nhóm và cơ quan có liên quan đang tiếp tục điều tra để xác định nguyên nhân của vụ việc. GCAA xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình và người thân của các nạn nhân.Trong một diễn biến khác, ít nhất 71 người đã thiệt mạng trong một vụ tai nạn giao thông ở quận Bona thuộc vùng Sidama (Ethiopia), theo AFP ngày 29.12. Phát ngôn viên khu vực Sidama Wosenyeleh Simion cho biết thêm: "Năm người đang trong tình trạng nguy kịch và đang được điều trị tại Bệnh viện đa khoa Bona". Ông Wosenyeleh cho hay chiếc xe tải đã trượt khỏi cầu và rơi xuống sông, đồng thời con đường có nhiều khúc cua. Đài phát thanh nhà nước Ethiopia (EBC) cũng đưa tin rằng các hành khách đang trên đường đến dự một đám cưới và gặp tai nạn.
Ô tô điện có thể chiếm tới 86% doanh số bán xe mới vào năm 2030
Cô gái này chia sẻ: "Bố mẹ rồi các dì, cậu cũng mai mối đủ người có hai năm sinh ấy (tức 1993 và 1990), dù tôi chẳng thích. Khi nghe tôi nói có tình cảm và đang hẹn hò với người cùng tuổi là lập tức bị la: "trời ơi, nhất gái hơn 2, nhì trai hơn 1, yêu người cùng tuổi làm gì?".
Các cầu thủ của Trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP.HCM đã có những pha ghi bàn ấn tượng, tạo nên chiến thắng với tỷ số cách biệt 7-0 trước đội Trường ĐH Quản lý và Công nghệ TP.HCM, tại giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO.Chia sẻ về niềm vui chiến thắng này, cựu cầu thủ CLB Cảng Sài Gòn, HLV Nguyễn Văn Tuấn dẫn đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM từ mùa 2024 đến nay cho biết, đội bóng luôn giữ vững tinh thần và coi mỗi trận đấu đều là trận chung kết. Ở trận đấu thuộc nhóm 6, bảng E (vòng loại khu vực TP.HCM), đội Trường ĐH Bách khoa sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với đội Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM.Đội Trường ĐH Nông Lâm luôn là cái tên đáng gờm trong màn tranh đấu giành vé vào vòng play-off.
Trải nghiệm nhanh VinFast Lux A2.0 và SA2.0, hay dở thế nào?
“Tuy nhiên, việc công khai danh sách sinh viên nợ học phí chỉ là hình thức để nhắc nhở người học. Thực tế, trong quy chế đào tạo của nhiều trường, việc công khai danh sách là bước cuối cùng. Trong quá trình thu học phí, các trường sẽ có giai đoạn thông báo, nhắc nhở qua nhiều phương thức để sinh viên chuẩn bị”, luật sư Tín nói.
