Cơ hội cho học sinh, sinh viên ở Vĩnh Long du học Canada
Ở mùa giải trước, đội Trường ĐH Trà Vinh thắng thuyết phục 7-1 trước đội Trường ĐH FPT Cần Thơ, qua đó vào đá trận play-off và giành được tấm vé duy nhất vào vòng chung kết giải.Năm nay, tại vòng loại khu vực Tây Nam bộ, lá thăm tiếp tục đưa 2 đội chung nhóm B. Trước lượt trận thứ 2, Trường ĐH Trà Vinh thể hiện được sức mạnh của mình. Ở trận mở màn, đại diện từ Trà Vinh đã có chiến thắng đậm đà 4-0 trước Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long, qua đó đang đứng nhất nhóm B với 3 điểm (hiệu số 4/0). Trường ĐH Trà Vinh tiếp tục được xem là ứng cử viên sáng giá nhất cho tấm vé vào VCK cho dù trước giải, đội đã chia tay một số cầu thủ chủ chốt. Lúc này, trong tay HLV Trầm Quốc Nam vẫn còn đó các quân bài quan trọng như Huỳnh Đăng Khoa, Võ Phạm Nhật Duy, Cao Lữ Minh Thuận, cùng chiều sâu đội hình rất đáng gờm. Ở trận đầu tiên, chính Cao Lữ Minh Thuận đã ghi cú hattrick vào lưới Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long, qua đó mang về chiến thắng cũng như lợi thế lớn cho đại diện Trà Vinh.Phía đội Trường ĐH FPT Cần Thơ, qua lần thứ 3 dự giải, đội đã cho thấy sự tiến bộ đáng kể. Ở trận đấu mở màn nhóm B, Trường ĐH FPT Cần Thơ và Trường ĐH Tây Đô đã có màn rượt đuổi tỷ số rất kịch tính. Phải rất khó khăn, Trường ĐH Tây Đô mới có thể giành thắng lợi 3-2. Khá đáng tiếc cho Trường ĐH FPT Cần Thơ khi về cuối trận, thủ môn của đội bị truất quyền thi đấu sau pha phạm lỗi nguy hiểm sát vòng cấm với tiền đạo đội bạn. Thi đấu thiếu người đã khiến Trường ĐH FPT Cần Thơ không thể san bằng cách biệt dù đã rất cố gắng. Với trận thua 2-3, đội Trường ĐH FPT Cần Thơ đang tạm xếp cuối nhóm B.Trường ĐH Trà Vinh cần một chiến thắng để củng cố ngôi đầu nhóm B, còn Trường ĐH FPT Cần Thơ cũng cần thể hiện nhiều hơn để tiếp tục nuôi hy vọng. Mặc dù, xét về thực lực, Trường ĐH Trà Vinh được đánh giá cao hơn nhưng với lợi thế khán giả nhà, đội Trường ĐH FPT Cần Thơ sẽ không dễ dàng để đội khách áp đảo.Những tấm lòng vàng 15.6.2023
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Giá heo hơi hôm nay 23.4.2024: Tăng trên diện rộng, cao nhất 64.000 đồng/kg
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm ngày 7.2 tuyên bố cương quyết phản đối điều mà họ gọi là "sự bôi nhọ và phá hoại của Mỹ" đối với Sáng kiến Vành đai, Con đường (BRI), theo Reuters. Ông Lâm cáo buộc Mỹ đã sử dụng các biện pháp gây áp lực và cưỡng ép khiến Panama quyết định rút khỏi BRI.Hôm 6.2, Tổng thống Panama Jose Raul Mulino xác nhận Panama đã chính thức rút khỏi BRI, chương trình mà nước này tham gia từ năm 2017. Panama là nước Mỹ Latinh đầu tiên tham gia và rút khỏi sáng kiến hạ tầng của Trung Quốc.Người phát ngôn nói rằng Trung Quốc cực kỳ lấy làm tiếc về quyết định của Panama và hy vọng nước này suy nghĩ kỹ, lưu tâm về tổng thể mối quan hệ song phương và lợi ích lâu dài của nhân dân hai nước, loại bỏ sự can thiệp từ bên ngoài.Quyết định của Panama được công bố sau khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio có chuyến công du đầu tiên từ khi nhậm chức đến Trung Mỹ, gồm Panama. Ông Rubio đã đe dọa sẽ có hành động đối với Panama nếu nước này không thay đổi ngay lập tức nhằm giảm sự ảnh hưởng của Trung Quốc đối với kênh đào Panama.Sau đó, ông Rubio ca ngợi quyết định rút khỏi BRI của Tổng thống Mulino là bước tiến lớn cho quan hệ Mỹ-Panama. Ông Mulino nói Panama đã gửi tài liệu chính thức cho Trung Quốc để rút khỏi sáng kiến nhưng bác bỏ thông tin cho rằng quyết định được đưa ra theo yêu cầu của Mỹ.Ngoài ra, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa đòi lại quyền kiểm soát kênh đào Panama, Tổng thống Mulino cũng đã ra lệnh thanh tra công ty Hutchison Holdings (trụ sở Hồng Kông) vận hành các cảng ở hai đầu kênh đào. "Nếu họ vi phạm điều khoản nhượng bộ hoặc gây tổn hại kinh tế trực tiếp cho đất nước, chúng tôi sẽ hành động phù hợp nhưng tính đến lúc này, cuộc thanh tra đang diễn ra", ông Mulino nói hôm 6.2.
FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Tử vi hằng ngày - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 7.3.2024
Toyota Yaris Cross có chiều dài 4,3 m, rộng 1,7 m, cao 1,6 m và chiều dài cơ sở 2,6 m. Yaris Cross cũng có khoảng sáng gầm xe cao hơn, ở mức 0,2 m so với Honda HR-V. Ngoại hình nhỏ gọn, gầm thoáng giúp Yaris Cross dễ dàng di chuyển linh hoạt trong điều kiện vận hành đô thị.
