Ăn cá rô đồng, nhớ mưa…
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.Bão số 10: Cứu sống 10 ngư dân gặp nạn trên phá Tam Giang
Tham gia đại hội có tiến sĩ Đoàn Thanh Nô, Phó bí thư thường trực Đảng ủy, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật (VHNT) Việt Nam; ông Lê Song Tùng, Trưởng cơ quan đại diện khu vực phía nam, Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam cùng các lãnh đạo tỉnh nhà, các hội viên của 7 ban chuyên ngành.Đại hội đã công bố kết quả bầu cử BCH khóa VII (2025-2030): NSND Giang Mạnh Hà là Chủ tịch Hội VHNT, Phó chủ tịch thường trực: ông Phạm Văn Hoàng - Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Long Khánh, Phó chủ tịch: nhà văn Nguyễn Thị Oanh (bút danh Trâm Oanh).Đánh giá về đại hội, NSND Giang Mạnh Hà cho biết: "Tất cả các chương trình đề ra đều được giải quyết một cách suôn sẻ, chính xác, chặt chẽ, khoa học. Các báo cáo, góp ý và đề án nhân sự đều được đại hội nhất trí 100%. Điều đó chứng tỏ đại hội khóa VII hết sức tập trung, dân chủ, đoàn kết và đồng thuận cao".Ông Đoàn Thanh Nô, Phó bí thư thường trực Đảng ủy, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT nhìn nhận: "Hơn 17.000 tác phẩm mà Hội VHNT Đồng Nai đã gặt hái trong nhiệm kỳ trước - đều hướng tới giá trị chân thiện mỹ - chứng tỏ đây là thành quả của sự tham gia tích cực, hiệu quả vào công cuộc xây dựng, phát triển văn học nghệ thuật tỉnh nhà".Với việc những gương mặt trẻ tham gia vào BCH Hội VHNT Đồng Nai, nhiều hội viên bày tỏ sự tin tưởng và tín nhiệm về một nhiệm kỳ mới cùng những kết quả sáng tác đáng mong đợi.
Bamboo Airways chính thức đóng đường bay thẳng Hà Nội - Côn Đảo duy nhất
Ngày 9.3, Ban quản lý dự án (QLDA) 85 - Bộ Xây dựng cho biết, trên công trường cầu Đại Ngãi 2 và đường dẫn có tổng số 25 mũi thi công (14 mũi thi công cầu, 10 mũi thi công đường và 1 mũi thi công kè).Sản lượng thi công đến nay đạt 977,66/5.070 tỉ đồng (60,98% hợp đồng), tiến độ dự án chậm khoảng 2,05%; Trong đó: gói 11 (cầu Đại Ngãi 2 và phần tuyến) đạt 977,66/1.543,19 tỉ đồng (đạt 63,35,% hợp đồng), chậm 5,60%; Gói 15 (cầu Đại Ngãi 1) được khởi công từ tháng 1.2025 và đang trong giai đoạn chuẩn bị.Ông Nguyễn Ngọc Long, chuyên viên QLDA, Phòng QLDA2, Ban QLDA 85 cho biết, công trường đang được thi công 3 ca và nhiều máy móc thiết bị bù vào khoảng chậm tiến độ do thiếu nguồn vật liệu trước đó."Trưa nắng kinh khủng lắm nên mấy anh em tranh thủ làm từ 5 giờ 30 đến 10 giờ là nghỉ, chiều bắt đầu làm từ 14 giờ đến 18 giờ và thêm 1 ca đêm để kịp tiến độ hoàn thành vào đúng ngày 30.4 tới đây", ông Long nói.Theo Ban QLDA 85, hiện nay các khó khăn về nguồn vật liệu đã cơ bản được tháo gỡ. Đơn vị đang chỉ đạo các nhà thầu tăng cường công tác tập kết vật liệu, huy động thêm máy móc thiết bị, tăng ca tăng kíp thi công.Cầu Đại Ngãi 2 và đường dẫn sẽ hoàn thành nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước.Dự án cầu Đại Ngãi có tổng mức đầu tư gần 8.000 tỉ đồng. Trong đó, chi phí giải phóng mặt bằng hơn 446 tỉ đồng; chi phí xây dựng và thiết bị hơn 5.446 tỉ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn, chi phí khác hơn 629 tỉ đồng; chi phí dự phòng hơn 1.439 tỉ đồng.Dự án có tổng chiều dài tuyến khoảng 15,14 km. Điểm đầu giao với QL54, thuộc xã Hùng Hòa, H.Tiểu Cần, Trà Vinh. Điểm cuối giao với quốc lộ Nam Sông Hậu, thuộc xã Long Đức, H.Long Phú, Sóc Trăng. Dự án gồm 2 công trình cầu chính là cầu Đại Ngãi 1 và Đại Ngãi 2.Dự án do BQLDA 85 làm chủ đầu tư. Đây là cầu dây văng thứ 3 bắc qua sông Hậu, sau cầu Cần Thơ và cầu Vàm Cống.
Theo đó, trung bình mỗi ngày dòng sản phẩm này ghi nhận 5.000 đơn hàng bán ra tại các hệ thống bán lẻ, đồng nghĩa với việc cứ mỗi phút, có trên 3 khách hàng chọn sở hữu Redmi Note 14 Series cho dịp năm mới. Ông Patrick Chou, Tổng Giám đốc Xiaomi Việt Nam, bày tỏ niềm tự hào về thành công rực rỡ của dòng sản phẩm: “Với mỗi sản phẩm ra mắt trên thị trường, chúng tôi đều bắt đầu từ việc lắng nghe câu chuyện và mong muốn của người dùng. Redmi Note 14 Series là lời khẳng định cho cam kết không ngừng sáng tạo, nâng tầm trải nghiệm ở mọi phân khúc của Xiaomi. Sự đón nhận của khách hàng chính là nguồn động lực để chúng tôi tiếp tục đổi mới, bứt phá giới hạn và mang đến những giá trị vượt xa kỳ vọng cho người dùng".Là thế hệ sản phẩm bền nhất từ trước đến nay của dòng Redmi Note, Redmi Note 14 Series mang đến chuẩn mực mới về độ bền, với khả năng chống rơi vỡ, kháng nước và hạn chế trầy xước đáng kinh ngạc nhờ trang bị cấu trúc All-Star Armor Structure đặc biệt, kết hợp cùng kính cường lực Corning Gorilla Glass Victus 2, cùng chuẩn kháng bụi, kháng nước IP68. Với cấu trúc bền bỉ toàn năng, sản phẩm giúp người dùng an tâm sử dụng trong mọi điều kiện thời tiết. Công nghệ Wet Touch 2.0 hỗ trợ thao tác dễ dàng ngay cả khi tay ướt hay nhờn, mang lại sự thuận tiện tối đa trong mọi tình huống.Redmi Note 14 Series không chỉ theo kịp xu hướng mà còn tạo ra những chuẩn mực mới với camera AI 200 MP dẫn đầu phân khúc tầm trung. Đây là bước tiến vượt bậc, đáp ứng nhu cầu quay chụp chuyên nghiệp với tính năng ổn định hình ảnh quang học (OIS) và khả năng thu phóng từ 2x đến 30x, mang lại khung hình sắc nét tuyệt đối, giữ nguyên mọi chi tiết. Không chỉ sở hữu cấu trúc bền bỉ cùng thông số camera ấn tượng, Redmi Note 14 Series nổi bật với hiệu năng mạnh mẽ, pin bền bỉ và màn hình AMOLED 120 Hz, đáp ứng mọi nhu cầu hằng ngày. Các phiên bản từ Redmi Note 14 Pro+ 5G đến Redmi Note 14 được trang bị chip xử lý hiện đại, cùng dung lượng pin lớn từ 5.110 mAh đến 5.500 mAh, hỗ trợ sạc nhanh.
Giải golf từ thiện ‘tiếp sức’ cho các em học sinh, sinh viên năm 2022
Buổi hợp luyện có sự tham gia của hơn 5.400 cán bộ, chiến sĩ diễn ra tại 4 cụm trên khắp cả nước.Theo ghi nhận của Thanh Niên tại cụm 1 ở Trung tâm Huấn luyện quân sự quốc gia 4 (xã Đồng Tâm, H.Mỹ Đức, Hà Nội) hơn 1.900 cán bộ, chiến sĩ, sĩ quan, dân quân tự vệ trong 2 khối đứng (sĩ quan hải quân và phòng không - không quân) và 14 khối đi (khối cờ Đảng - cờ Tổ quốc, khối nữ quân nhạc, khối sĩ quan lục quân, khối sĩ quan hải quân, khối sĩ quan phòng không không quân, khối sĩ quan cảnh sát biển, khối nữ sĩ quan thông tin, khối nữ sĩ quan quân y, khối nữ gìn giữ hòa bình Việt Nam, khối chiến sĩ lục quân, khối chiến sĩ tăng thiết giáp, khối chiến sĩ đặc công, khối nữ dân quân miền Bắc, khối hồng kỳ) đã tham gia hợp luyện.Tại đây, cán bộ, chiến sĩ thuộc nhiều khối quân, binh chủng đã tập luyện rất nghiêm túc với quyết tâm góp phần hướng tới thành công trong ngày lễ kỷ niệm trọng đại của đất nước.Kiểm tra tại buổi hợp luyện, đại tướng Nguyễn Tân Cương biểu dương tinh thần luyện tập của cán bộ chiến sĩ. Đồng thời, cũng chỉ ra những điểm cần lưu ý trong quá trình tập luyện của các khối; yêu cầu tiếp tục chỉnh đốn hàng lối, động tác đúng, đều, đẹp.Theo đại tướng Nguyễn Tân Cương, để chuẩn bị cho lễ diễu binh, diễu hành, Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo các đơn vị thành lập các khối và luyện tập tại đơn vị từ tháng 12.2024."Từ hôm nay đến 30.4 chỉ còn 56 ngày, chúng ta còn cơ động từ Bắc vào Nam, thời gian không còn dài, tôi yêu cầu tất cả các lực lượng tham gia cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ. Trong đó, các lực lượng phải tiếp tục khắc phục mọi khó khăn, tận dụng mọi thời gian để tổ chức luyện tập. Trong từng ngày phải có kế hoạch huấn luyện hết sức cụ thể", đại tướng Nguyễn Tân Cương nhấn mạnh.
