'Kingdom of the Planet of the Apes': Sức hấp dẫn của thương hiệu 'Hành tinh khỉ'
Ngày 28.1 (29 tháng chạp), Công an tỉnh Bình Phước phối hợp Công an TP.Đồng Xoài tiến hành điều tra vụ phát hiện thi thể một cô gái trẻ nổi trên bờ hồ Suối Cam (KP.Phú Lộc, P.Tân Phú, TP.Đồng Xoài) vào trưa cùng ngày.Trước đó, khoảng 10 giờ 30 cùng ngày, người dân đi chơi ở khu vực bờ hồ Suối Cam (thuộc KP.Phú Lộc, P.Tân Phú) bất ngờ phát hiện dưới mép bờ hồ một thi thể nữ trong tư thế nằm sấp, úp mặt xuống nước, trên người mặc áo đen, quần jean, nên trình báo cơ quan công an. Nhận được tin báo, lực lượng công an đến hiện trường điều tra, làm rõ. Qua xác minh, danh tính nạn nhân được xác định là P.T.G (25 tuổi, ngụ TP.Đồng Xoài). Hiện vụ việc phát hiện thi thể cô gái trẻ dưới hồ Suối Cam được cơ quan công an điều tra, làm rõ.Tàu du hành ‘già’ nhất của NASA mừng sinh nhật 45 tuổi ở rìa hệ mặt trời
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Bày bán hàng ngay trên cầu
Với vai diễn Baek Sa Eon trong Khi điện thoại đổ chuông (When The Phone Rings), Yoo Yeon Seok thu hút thêm lượng người hâm mộ đông đảo. Anh và màn thể hiện đầy cảm xúc trong tác phẩm trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi trong vòng một tháng trở lại đây.Theo thống kê, Yoo Yeon Seok liên tiếp chiếm ngôi vương trong bảng xếp hạng diễn viên truyền hình gây tiếng vang nhất tuần của Good Data Corporation. Đáng chú ý, trong tuần cuối cùng của tháng 12 năm nay, anh vẫn giữ được vị trí đứng đầu bất chấp sự trở lại hoành tráng của nhiều ngôi sao Hàn đình đám trên màn ảnh nhỏ. Trong khi đó, bạn diễn của Yoo Yeon Seok trong Khi điện thoại đổ chuông là Chae Soo Bin "hạ cánh" ở hạng 4 danh sách diễn viên truyền hình gây tiếng vang nhất tuần của Good Data Corporation. Còn phim Khi điện thoại đổ chuông về nhì trong bảng xếp hạng những bộ phim truyền hình gây tiếng vang nhất tuần của Good Data Corporation.Đặc biệt, cũng nhờ diễn xuất nổi bật ở Khi điện thoại đổ chuông, Yoo Yeon Seok được có tên trong bảng đề cử hạng mục Daesang (giải thưởng lớn) danh giá của MBC Drama Awards, lễ trao giải phim ảnh cuối năm của nhà đài MBC (Hàn Quốc). Anh sẽ phải cạnh tranh với nhiều ứng cử viên nặng ký gồm Honey Lee (Lee Ha Nee), Kim Nam Joo, Lee Je Hoon, Kim Hee Sun, Byun Yo Han và Han Suk Kyu. When The Phone Rings dựa trên tiểu thuyết mạng The Number You Have Dialed của tác giả Geon Eomul Nyeo. Phim xoay quanh cuộc hôn nhân vì lợi ích giữa Baek Sa Eon và Hong Hee Joo (Chae Soo Bin đóng). Trong 3 năm chung sống, họ lạnh nhạt với nhau nhưng giả vờ rằng là một cặp vợ chồng hạnh phúc. Một ngày nọ, Hong Hee Joo bị một kẻ không rõ danh tính bắt cóc. Điều này đã thay đổi quan hệ của cô và Baek Sa Eon…Ở các tập phim gần đây, Baek Sa Eon và Hong Hee Joo sau khi trải qua nhiều hiểu lầm lẫn sóng gió, đã chính thức xác nhận tình cảm dành cho nhau. Tuy nhiên, họ hạnh phúc chưa được bao lâu thì liên tiếp gặp nguy hiểm, Baek Sa Eon đối mặt với rắc rối gia đình còn Hong Hee Joo lại mất tích.Diễn xuất của Yoo Yeon Seok khi bộc lộ trạng thái tuyệt vọng của Baek Sa Eon gây ấn tượng mạnh. Vì thế, nhiều người xem dự đoán anh sẽ được xướng tên ở nhiều giải thưởng vào cuối năm nay và thời gian tới. Ngoài ra, "phản ứng hóa học" trên màn ảnh và ngoài đời giữa Yoo Yeon Seok với Chae Soo Bin cũng khiến khán giả thích thú. Những hình ảnh, video lãng mạn mà cả hai chia sẻ trên mạng xã hội đều nhận lượt tương tác khủng. Dân mạng mong họ hợp tác thêm lần nữa trên màn ảnh.Khi điện thoại đổ chuông do Park Sang Woo làm đạo diễn, quy tụ dàn sao Hàn Yoo Yeon Seok, Chae Soo Bin, Huh Nam Jun, Jang Gyu Ri, Oh Hyun Kyung, Han Jae Yi… Tác phẩm phát sóng tối thứ sáu và thứ bảy hằng tuần trên đài MBC. Hai tập phim mới nhất (tập 9 và 10) lần lượt đạt rating 6,4% và 7,5% trên toàn Hàn Quốc. Tập cuối Khi điện thoại đổ chuông dự kiến lên sóng vào ngày 4.1.2025, fan kỳ vọng hai nhân vật chính sẽ đi đến cái kết có hậu.
Ngày 24.2, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tổ chức hội nghị công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Thọ, Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã trao quyết định phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch UBND H.Châu Đức nhiệm kỳ 2021 - 2026 cho ông Lê Thanh Liêm, Phó bí thư Huyện ủy Châu Đức nhiệm kỳ 2020 - 2025.Ông Lê Thanh Liêm (48 tuổi, quê Nam Định) có trình độ chuyên môn là thạc sĩ Kinh tế nông nghiệp, cao cấp lý luận chính trị.Trước khi được bầu chức vụ Chủ tịch UBND H.Châu Đức, ông Liêm từng trải qua các chức vụ là Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phó chủ tịch UBND huyện, Phó bí thư Thường trực Huyện ủy Châu Đức.Ông Lê Thanh Liêm làm Chủ tịch UBND H.Châu Đức, thay ông Nguyễn Tấn Ban được điều động về giữ chức vụ Giám đốc Sở y tế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.Cùng ngày, UBND TP.Vũng Tàu đã công bố quyết định về việc hợp nhất Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và Trung tâm Phát triển quỹ đất thành Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất TP.Vũng Tàu.Trong đó, ông Đoàn Hải Linh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng TP.Vũng Tàu, được giao quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển quỹ đất. Ngoài ra, bổ nhiệm 6 phó giám đốc gồm các ông Trương Ngọc Long, Quách Thành Long, Quách Tiến Đạo, Nguyễn Tiến Khoa, Lê Mạnh Dương, Vũ Văn Quang.
Chính sách đối ngoại trong nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Macron
Sống là câu chuyện về một người mẹ kể cho con gái về những ký ức ly kì xuyên suốt khoảng thời gian bà sống và làm việc trong chiến khu. Với 2 tuyến thời gian quá khứ - hiện tại cùng các nhân vật đan cài, cuốn sách khắc họa song song hình ảnh của hai người phụ nữ: Một là cô thiếu nữ trong ký ức người mẹ, cố gắng thích nghi và hòa mình vào cuộc sống tại chiến khu. Hai là thiếu nữ trẻ hiện đại đang cố gắng kết nối với mẹ và quá khứ, để hiểu thêm về mẹ mình và về cội nguồn.
