Đường đi và chiêu trò bán sâm lậu
Hình ảnh những đứa trẻ thơ chụm đầu lại bên ngọn đèn dầu để tìm ánh sáng tri thức hay nói một cách chân phương là học bài và làm bài vào ban đêm là ký ức không thể nào quên của tôi hay những người bạn cùng thời. Năm tháng tuổi thơ của tôi dần trôi qua với lời dặn dò của người lớn: Cố gắng học bài và làm bài vào ban ngày vì ban đêm đèn dầu không đủ ánh sáng, ảnh hưởng đến thị lực. Cũng may, lúc nhỏ bài học không nhiều nên đa số là giải quyết vào ban ngày, khi nào bận rộn lắm mới học vào ban đêm.Những chiếc đèn dầu có nhiều loại với những công năng khác nhau: Đèn hột vịt thường được đặt trên bàn thờ gia tiên, đèn ABC có kích thước lớn hơn đèn hột vịt và thường được để ở phòng khách hay ở giữa nhà. Cả hai loại đèn thông dụng này đều có núm vặn điều chỉnh tim đèn để có được nguồn sáng như ý muốn. Ngoài hai loại đèn này, nhà nào sang hơn thì sử dụng đèn Hoa Kỳ mà theo nhiều người đây được xem như thành tựu nổi bật nhất của đèn dầu Việt Nam. Hầu như, mỗi nhà trong xóm đều có những chai dầu dự trữ đề phòng đèn hết dầu giữa chừng. Có những lúc hết dầu mà chưa kịp mua, thế là chạy khắp xóm để mượn hay xin một ít chế vào đèn để thắp sáng. Thế mới biết ánh sáng thật có giá trị vào những đêm tối! Hình ảnh những chiếc đèn dầu soi sáng con đường quê len lỏi vào trong tâm thức tôi và càng khắc sâu hơn khi tôi được đọc tác phẩm Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam và mãi mãi là những kỷ niệm đáng nhớ của một thời tuổi thơ.Năm tôi học lớp 9, ba sắm được một chiếc bình ắc quy và một chiếc đèn nhỏ. Thế là gian nhà nhỏ bừng lên ánh sáng trắng của bóng đèn sạc bình. Một chiếc bình nhỏ tương ứng với năng lượng và công suất của bóng đèn thắp sáng được trưng dụng thay thế những chiếc đèn dầu ngày xưa là một kỳ công của người dân nông thôn, dĩ nhiên trong đó có cả gia đình tôi. Nghề sạc bình rất thịnh hành vào thời điểm này. Có những nơi hoạt động hết công suất mà vẫn không đáp ứng được nhu cầu của khách. Thế là hẹn lần, hẹn lượt và có nhiều khi là khách giận hờn vì không có bình để thắp sáng đèn vào ban đêm. Chiếc bình ắc quy không những thắp sáng mà có một công dụng nữa đó là sử dụng để xem TV. Những chiếc TV trắng đen ngày ấy khi gần hết bình là cái khung sẽ dần nhỏ lại cho đến khi không còn thấy hình được nữa. Nhiều khi đang xem phim hấp dẫn mà hết bình thì thật là tức anh ách! Nhưng dù sao đi nữa thì chiếc bình ắc quy vẫn được xem là một bước phát triển so với những chiếc đèn dầu."Dòng điện mê say gọi ngày tương lai. Dòng điện bao la, gọi đời bay xa …" - những ca từ trong bài hát Trị An âm vang mùa xuân của cố nhạc sĩ Tôn Thất Lập mà lúc nhỏ tôi nghe các cô chú hát trong những lần hội thi văn nghệ quần chúng đã trở thành sự thật ở xóm tôi, khi những cây cột điện lần lượt được dựng lên. Cả xóm được hòa chung vào lưới điện quốc gia trong khí thế "dòng điện trong ta gọi đời bay xa". Những chiếc đèn dầu, bình ắc quy từ từ trở thành những vật kỷ niệm của một thời đã qua khi được thay thế bằng những chiếc bóng đèn hiện đại với nhiều chủng loại, màu sắc, kích cỡ theo thị hiếu của khách hàng. Đời sống của người dân được nâng chất theo sự phát triển của mạng lưới điện nông thôn. Nếu trước đây, từ trung tâm huyện đi vào xóm là hình ảnh le lói của những ngọn đèn dầu, đèn pin soi đường thì giờ đây với hệ thống đèn đường những người dân xóm tôi yên tâm hơn khi có việc ra khỏi nhà vào ban đêm. Vào những buổi tối thứ bảy trên ti vi có cải lương, bà con trong xóm không sợ cái cảnh phải về nhà sớm giữa chừng khi chưa hết tuồng vì có ông điện lực đảm bảo rồi! Vui nhất là những lần có World Cup hay Euro Cup, cả xóm tôi thật rộn ràng. Ngay cả những người phụ nữ không biết đến bóng đá cũng nôn nao. Họ chuẩn bị đủ thứ, nào là mì gói, cháo ăn liền, cà phê, sữa… để cho cánh đàn ông có sức mà thức cùng bóng đá. Những tối trực tiếp bóng đá, quán cà phê chú Ba luôn đông nghẹt. Thật thú vị khi hàng chục người chụm đầu vào màn hình la rầm trời rầm đất mỗi khi có bàn thắng hay những pha hỏng ăn của cầu thủ. Khoảng thời gian giữa hai hiệp đấu là vui nhất. Thường là một nồi cháo lòng được chuẩn bị từ lúc đầu hôm để làm ấm lòng những tín đồ túc cầu giáo giữa đêm khuya. Nếu không có nồi cháo thì cũng xôi nếp, khoai lang hay mì gói. Tình làng nghĩa xóm thật ấm lòng làm sao với sự lan tỏa tích cực của mạng lưới điện trên khắp mọi miền. Trong dịp tết vừa rồi, ngồi hàn huyên tâm sự với những người bạn cùng thời tất cả chúng tôi đều có chung một suy nghĩ là từ khi mạng lưới điện được phủ sóng thì đời sống vật chất và tinh thần của mọi người được nâng lên dần, trong đó có cả người dân trong xóm tôi hay nói một cách khác là nhờ có điện mà cuộc sống được cải thiện và xa hơn nữa là kinh tế sẽ phát triển tạo tiền đề để đất nước được giàu mạnh hơn. Cuộc thi viết "50 năm thắp sáng niềm tin" có tổng giải thưởng lên đến 100 triệu đồng. - Nhận bài thi đến hết ngày 30.04.2025. - Email: 50namdienmiennam@thanhnien.vn. Mời quý bạn xem thể lệ cuộc thi trên thanhnien.vn hoặc evnspc.vnNgười đưa những anh hùng về với quê hương
Tối 2.3, 2 trận đấu muộn nhất vòng 15 V-League mùa giải 2024-2025 đã được diễn ra. Trên sân nhà Hàng Đẫy, CLB Hà Nội suýt nhận trái đắng trước Đà Nẵng, đội bóng đang đứng ở cuối bảng xếp hạng. Thầy trò HLV Lê Đức Tuấn có những khoảnh khắc bùng nổ để vươn lên dẫn trước 2-1 đầu hiệp 2. Tuy nhiên, nhà vô địch AFF Cup 2024 là Nguyễn Hai Long đã tỏa sáng đúng lúc để ghi bàn gỡ hòa 2-2. Nhờ đó, CLB Hà Nội chơi khởi sắc hơn để giành chiến thắng chung cuộc 3-2.Nhờ kết quả này, CLB Hà Nội trở lại mạnh mẽ trên bảng xếp hạng. Họ có được 26 điểm, chỉ còn kém đội đầu bảng Nam Định chỉ 4 điểm. Cuộc đua vô địch đang trở nên cực kỳ nóng bỏng khi khoảng cách giữa các đội trong nhóm dẫn đầu là không nhiều. Đứng sau CLB Hà Nội, Nam Định đang là các đội Thanh Hóa, Thể Công Viettel (cùng 25 điểm) và CLB Bình Dương (24 điểm). Trong bối cảnh V-League còn đến 11 vòng đấu nữa mới kết thúc, cơ hội cho các đội bóng này vẫn còn rất nhiều. CLB Đà Nẵng đánh rơi những điểm số cực kỳ đáng tiếc trên sân Hàng Đẫy. Tuy nhiên, thầy trò HLV Lê Đức Tuấn cho thấy những sự chuyển biến tích cực trong lối chơi. Họ vẫn đứng cuối bảng với 9 điểm, kém SLNA và CLB Bình Định 4 điểm. Nếu cứ tiếp tục duy trì đà tiến bộ, đội bóng sông Hàn hoàn toàn có thể vượt lên trên. Trong khi đó, ở trận gặp CLB TP.HCM trên sân Thống Nhất vào tối 2.3, HAGL nhận thất bại 0-1. Họ có chuỗi trận tương đối đáng thất vọng khi chỉ thắng 1 trong 5 trận gần nhất và đang đứng thứ 10 trên bảng xếp hạng với 17 điểm. Khoảng cách giữa HAGL và các đội bóng có nguy cơ xuống hạng cũng là không nhiều. Trong trường hợp đội bóng phố núi không khắc phục sớm tình trạng này, họ hoàn toàn có thể bị đẩy xuống nhóm "cầm đèn đỏ", nhất là khi các đội ngụp lặn dưới đáy từ đầu mùa như CLB Đà Nẵng, Hải Phòng, SLNA đều đang thi đấu cực kỳ tiến bộ. FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
NSND Hồng Vân thích thú trước người vợ xử lý cao tay khi chồng gia trưởng
Trong khi đó, giá cà phê arabica trên sàn New York tiếp tục đà tăng. Kỳ hạn tháng 7 tăng 2,2 USD lên 4.552 USD/tấn, tháng 9 tăng 6,6 USD lên 4.545 USD/tấn và kỳ hạn tháng 12 tăng 5,5 USD lên 4.525 USD/tấn. Khối lượng hàng hóa giao dịch ít.
Ngược lại, giá cà phê arabica trên sàn New York lại giảm mạnh ở tất cả các kỳ hạn. Kỳ hạn tháng 7 giảm tới 92,4 USD xuống còn 5.020 USD/tấn. Kỳ hạn tháng 9 giảm 96,8 USD/tấn.
Món Việt lên bàn ăn thế giới
Ngày 20.3 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn làm ngày Quốc tế hạnh phúc. Đây là ngày đặc biệt - ngày xuân phân, ngày mặt trời gần như chiếu thẳng vào xích đạo nên độ dài ngày và đêm bằng nhau. Từ đó ngày Quốc tế hạnh phúc có thông điệp: Cân bằng và hài lòng là một trong những chìa khóa để hạnh phúc.Thông tin trên website dayofhappiness.net cho biết, chủ đề của ngày Quốc tế hạnh phúc năm nay là Chăm sóc và Chia sẻ, nhắc nhở chúng ta rằng hạnh phúc lâu dài đến từ việc chăm sóc lẫn nhau, cảm thấy được kết nối và trở thành một phần của điều gì đó lớn lao hơn. Nhân dịp này PV Thanh Niên trò chuyện với một số nhân vật xoay quanh từ: Hạnh phúc. Khoảnh khắc con trai Thiên Phước giành huy chương tại giải thể thao người khuyết tật, ông Hồ Tuấn Nghĩa (63 tuổi, Q.Tân Phú) không kìm được giọt nước mắt hạnh phúc. Với ông, đó là minh chứng cho quyết định đúng đắn khi nghỉ hưu sớm, toàn tâm đồng hành cùng con. Thiên Phước mắc hội chứng Down, dù đã 27 tuổi nhưng nhận thức chỉ như đứa trẻ lên 10. Ngày con trai còn nhỏ, hai vợ chồng ông đã đi đến một quyết định rất day dứt là không sinh thêm con để dành hết tình yêu thương cho Phước. Ông Nghĩa sợ, nếu mình sinh thêm một đứa con bình thường, khỏe mạnh, mọi yêu thương và ưu tiên sẽ dành cho đứa trẻ đó thì Phước sẽ chịu thiệt thòi.Với vợ chồng ông Nghĩa, hạnh phúc đơn giản lắm. Đó là những biểu hiện tình cảm của Thiên Phước, thể hiện tình yêu thương bằng lời nói như: "Con thương ba, con thương mẹ". Hay khi thấy ba mẹ bị bệnh, Phước đến bên ôm chặt: "Bệnh hả, đau hả, cố lên nhé! Không sao đâu!".Giờ đây, khi mái đầu hoa râm, đôi vợ chồng già cũng tiếc khi đã không sinh thêm con, để đứa em đó sau này có thể thay mặt ông bà chăm sóc cho anh trai của mình. "Nhưng lựa chọn nào cũng có cái giá của nó, Phước đang sống, trưởng thành bằng tất cả những yêu thương và niềm tin tuyệt đối mà vợ chồng tôi đã dành trao…", ông Nghĩa nói.Còn với y tá Châu Thành Toàn (42 tuổi, ngụ Q.Gò Vấp), trưởng nhóm tình nguyện SV07, trực thuộc Hội chữ thập đỏ tỉnh Sóc Trăng. Người đã tổ chức cả ngàn chương trình thiện nguyện cho người yếu thế trong 27 năm qua quan niệm: "Hạnh phúc riêng của mỗi người sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi giúp cho nhiều người, cho một tập thể cũng được hạnh phúc". Theo anh Toàn, mỗi người có một định nghĩa riêng về hạnh phúc, xuất phát từ những cảm xúc, năng lượng cá nhân nhưng không nằm ngoài quy luật tất yếu của cuộc sống đó là nhân - quả, tức, có gieo mầm mới có thu hoạch. Hạnh phúc là một quá trình thực hành trong mỗi khoảnh khắc cuộc sống, không có hạnh phúc từ trên trời rơi xuống.Anh Toàn cho rằng, đừng đợi đến khi gặp khó khăn, biến cố mới nhận ra giá trị của hạnh phúc. Anh Toàn biết ơn những gì mình đang có và thấy hạnh phúc, từ sức khỏe, gia đình, bạn bè, đến những điều nhỏ bé như một bữa ăn ngon, một lời động viên. "Hạnh phúc của tôi là trân trọng những gì hiện hữu, như: một nụ cười, một đôi mắt sáng, vài ngàn lẻ bỏ ống heo để cuối năm gom được thêm vài triệu đồng làm thiện nguyện. Điều đó khác với khi bạn không thể nhìn thấy ánh sáng và bạn thấy hạnh phúc khi mình lại nhìn thấy ánh sáng. Hay bạn có vài ngàn lẻ để bỏ ống heo làm thiện nguyện nhưng lại than thở rằng ước gì tôi có nhiều tiền để giúp đời", anh Toàn nói.Bác sĩ Nguyễn Phương, hiện là quản lý Y khoa cho 1 đơn vị tiêm chủng VNVC cho rằng: "Hạnh phúc có thể giải thích từ góc độ khoa học. Có một loại hormone tên là endorphin. Hormone này hoạt động và có tác động đến cảm giác hạnh phúc, chúng ta ai cũng cũng có thể thực hành để kích thích nó một cách tự nhiên". Bác sĩ Phương chia sẻ, endorphin là một loại neuropeptide (chất truyền tin hóa học được tạo thành từ các chuỗi axit amin nhỏ được tổng hợp và giải phóng bởi các tế bào thần kinh) do hệ thần kinh trung ương và tuyến yên tiết ra. Nó có chức năng chính là giảm đau và tạo cảm giác dễ chịu. Điều đặc biệt là endorphin được sản sinh trong cả hai tình huống, đó là:Khi vận động thể chất (chạy bộ, tập thể thao, nhảy múa, yoga…): giúp tạo ra cảm giác sảng khoái, vui vẻ, hưng phấn. Người chạy bộ thường gọi là "runner's high" - cảm giác hưng phấn khi chạy. Hoặc khi cơ thể trải qua căng thẳng hoặc đau đớn, ví dụ chấn thương, sinh con, hóa trị…): giúp giảm đau, tạo cảm giác an thần để giúp con người đối phó với tình huống khó khăn. Endorphin không chỉ giúp tạo cảm giác hạnh phúc, mà còn giúp chúng ta chịu đựng nỗi đau, vượt qua nghịch cảnh một cách bền bỉ hơn.Vì thế, hạnh phúc không chỉ là một trạng thái tinh thần, mà còn liên quan đến những phản ứng sinh học trong cơ thể. Khi chúng ta chủ động tập luyện, chăm sóc bản thân và kết nối với người khác, thì đang tạo điều kiện cho cơ thể tiết ra những hormone tích cực, tạo cảm thấy vui vẻ và tràn đầy năng lượng. Đó là lý do tại sao những người gặp khó khăn nhưng bắt đầu tập luyện thể thao lại "cảm thấy tốt hơn", đó không phải là cảm tính mà thực sự có cơ sở khoa học.Nó giống như một "liệu pháp tự nhiên" giúp họ hồi phục từ bên trong. Không những thế, tập luyện còn còn kích thích sản sinh serotonin, dopamine và oxytocin – những chất quan trọng trong việc duy trì tinh thần tích cực và cảm giác hạnh phúc. Bác sĩ Phương từng mắc đa u tủy đầu năm 2021, phải hóa trị và ghép tủy, điều trị trong 2 năm và bắt đầu hành trình phục hồi từ bằng cách tập luyện chạy bộ. Dưới góc nhìn của một bác sĩ, một người từng chiến đấu với bệnh hiểm nghèo, và tập chạy bộ, trải nghiệm của bác sĩ Phương về mối liên hệ giữa nỗi đau và hạnh phúc thông qua chạy bộ có lẽ đặc biệt hơn bất kỳ ai hết.Khi chạy, cơ thể sản sinh endorphin, giúp giảm đau và tạo cảm giác hưng phấn. Nhưng endorphin chỉ xuất hiện khi bạn đã chạy qua vùng khó chịu ban đầu – nghĩa là bạn phải chấp nhận đau đớn trước khi có được hạnh phúc.Nó giống như một cơ chế sinh học, là một quá trình mô phỏng sự sống còn: đau đớn, kiên trì, chịu đựng, rồi sau đó là cảm giác giải thoát. Điều này nó cũng giống như hành trình bác sĩ vượt qua bệnh tật. Sau mỗi lần hóa trị, sau những cơn đau và mệt mỏi là khoảnh khắc bình yên khi cơ thể hồi phục. Chạy bộ giúp bác sĩ Phương trực tiếp trải nghiệm quy luật này mỗi ngày, qua từng buổi chạy. "Những ngày đầu tiên khi tôi tập chạy sau chuỗi tháng ngày nằm viện, mỗi bước chân đều đi kèm đau đớn, cơ thể vẫn yếu, phổi chưa quen với nhịp thở, tim đập gấp gáp khi cố gắng hoàn thành một vòng công viên. Nhưng chính sự đau đớn đó lại là minh chứng rằng tôi còn sống, còn có cơ hội để thay đổi. Tôi nhận ra rằng hạnh phúc không phải là sự vắng mặt của nỗi đau, mà là cách ta đối diện và vượt qua nó, nữ bác sĩ nói.Bác sĩ Nguyễn Phương chia sẻ cách thực hành giúp kích thích endorphin để tạo cảm giác hạnh phúc một cách tự nhiên. - Tập thể dục thường xuyên: Không nhất thiết phải chạy marathon, chỉ cần đi bộ nhanh 20-30 phút mỗi ngày cũng giúp cơ thể sản sinh endorphin. - Tận hưởng thiên nhiên: Đi bộ ngoài trời, tiếp xúc ánh nắng mặt trời giúp tăng serotonin, góp phần tạo cảm giác hạnh phúc. - Thiền và hít thở sâu: Yoga và thiền giúp cơ thể thư giãn, điều hòa hormone, đặc biệt là giảm cortisol (hormone căng thẳng). - Cười nhiều hơn: Khi cười, cơ thể cũng tiết ra endorphin, giúp cho mọi người cảm thấy vui vẻ, thư giãn hơn. - Làm việc tốt, giúp đỡ người khác: Các hoạt động thiện nguyện cũng giúp tăng oxytocin, tạo cảm giác gắn kết và hạnh phúc. Kỷ lục gia về thiện nguyện Châu Thành Toàn bổ sung thêm hạnh phúc còn đến từ việc thực hành sự biết ơn. Không chỉ biết ơn khi được giúp đỡ, mà biết ơn cả những gì hiện hữu.
