Hồng Hạnh: Từng bị ‘bắt lỗi’ khi hát ‘Diễm xưa’ trên đất Nhật
Để trả lời cho câu hỏi về năm Ất Tỵ 2025 này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về âm lịch - đóng vai trò quan trọng với đời sống văn hóa và tinh thần của người phương Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng.Theo nhà nghiên cứu Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam, nếu dương lịch được đặt ra dựa trên chu kỳ chuyển động của trái đất quanh mặt trời, thì âm lịch dựa trên chu kỳ chuyển động của mặt trăng quanh trái đất. Mặt trăng chuyển động quanh trái đất mỗi vòng hết 27,32 ngày.Trên thực tế, vì bản thân trái đất còn có chuyển động quanh mặt trời nên mặt trăng cần thêm một chút thời gian nữa để trở về vị trí cũ trên bầu trời khi nhìn từ trái đất. Do vậy chu kỳ mà chúng ta quan sát thực tế của mặt trăng là 29,53 ngày. Chu kỳ này được gọi là một "tuần trăng".Từ xa xưa, người phương Đông đã nhận thấy khoảng 12 tuần trăng tương đương với một chu kỳ thời tiết. Để thuận tiện cho việc quan sát, dự đoán thời tiết phục vụ sản xuất nông nghiệp, người ta chọn một chu kỳ này là 1 năm, mỗi tuần trăng gọi là một tháng. "Tuy vậy, cứ 3 năm thì lại bị chậm so với chu kì thời tiết khoảng 1 tháng nên cần có thêm một tháng bù vào. Những năm có tháng bù vào này được gọi là năm nhuận. Người phương Đông cổ đặt ra hai yếu tố nữa là can và chi, hay gọi đầy đủ là thiên can và địa chi, đều có cơ sở từ quan sát thiên văn", chuyên gia phân tích.Trước kia, người ta chưa biết rằng các ngôi sao trên bầu trời đều là các thiên thể như mặt trời, chỉ có riêng các hành tinh là chuyển động quanh mặt trời. Tuy vậy, người thời đó đã nhận thấy có năm đốm sáng không đứng im so với nền trời sao mà vị trí thay đổi mỗi ngày, họ gọi chúng là các hành tinh.5 hành tinh này gồm: sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa, sao Mộc và sao Thổ, được gọi là ngũ hành. Sở dĩ không có sao Thiên Vương và sao Hải Vương chỉ có thể quan sát qua kính thiên văn nên người thời xưa không nhìn thấy.Khi quan sát 5 hành tinh này, người phương Đông cổ nhận thấy mỗi hành tinh đều có một chu kỳ nhất định để chúng trở về vị trí cũ so với nền trời sao. Cụ thể như sau: sao Thủy: khoảng 0,25 năm; sao Kim: khoảng 0,6 năm; sao Hỏa: khoảng 2 năm; sao Mộc: khoảng 12 năm; sao Thổ: khoảng 30 năm.Sao Hỏa cứ 2 năm lại về vị trí cũ, nên mỗi chu kỳ của nó được coi tương ứng với một hành trong ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), mỗi hành 2 năm như vậy nên có 1 năm mang tính dương và một năm mang tính âm. Tổng cộng mỗi chu kỳ như vậy là 10 năm, vậy nên người ta đặt ra 10 can tương ứng với âm và dương của mỗi hành.10 can gồm: Giáp, Ất tương ứng với Mộc; Bính, Đinh tương ứng với Hỏa; Mậu, Kỷ tương ứng với Thổ; Canh, Tân tương ứng với Kim; Nhâm, Quý tương ứng với Thủy. Trong khi đó sao Mộc hết khoảng 12 năm trở về vị trí cũ. Con số 12 này cũng trùng với số tuần trăng trung bình của một năm. Vậy nên 12 chi được đặt ra, mỗi chi gắn vào một năm theo chu kỳ này và vào một tháng trong năm. Sao Mộc có chu kỳ trùng khớp như vậy nên còn được gọi là Tuế Tinh. 12 chi gồm có: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Mỗi năm âm lịch được gọi tên bằng một can đi với một chi. Vì bội số chung nhỏ nhất của 10 và 12 là 60 nên có thể thấy ngay rằng cứ 60 năm thì chu kỳ mới kết thúc. Chẳng hạn chúng ta đón tết Ất Tỵ bây giờ thì phải đúng 60 năm sau mới lại được thấy tết Ất Tỵ. Con số 60 này cũng chính là bội số chung nhỏ nhất của 2, 12 và 30 (chu kỳ của các hành tinh như nêu trên), nên 60 năm cũng chính là khoảng thời gian tương đối chính xác để tất cả 5 hành tinh quay trở lại vị trí tương đối như cũ. Chu kỳ này còn thường được gọi là "lục thập hoa giáp".Theo như phân tích trên, nếu như năm 2024 là năm Giáp Thìn thì năm 2025 theo can và chi sẽ là Ất Tỵ. Tương ứng, năm 2026 sẽ là năm Bính Ngọ.Goldman Sachs dự báo kịch bản giá vàng tăng 6% trong 12 tháng
"Tuy nhiên, bởi vì là thành ngữ, nên tính chất của nó gồm một tập hợp từ cố định đã quen dùng. Có nghĩa là thành ngữ không tạo thành câu hoàn chỉnh về mặt ngữ pháp, cũng chẳng thể thay thế và sửa đổi về mặt ngôn từ. Do vậy, nghĩa thường không thể giải thích đơn giản bằng nghĩa của các từ cấu tạo nên nó. Vì lẽ đó, "nhất gái hơn 2, nhì trai hơn 1" có thể hiểu theo một cách khác, hợp lý hơn. Đó là, người xưa muốn đề cập về độ tuổi mới lớn của trai gái và có thể thành hôn theo "công thức" này", thạc sĩ Tín cho hay.
Trò cưng của Nguyễn Trần Duy Nhất tranh tài tại sự kiện MMA quốc tế AFC 31
Timeanddate.com cho biết sự kiện ít khi xảy ra này chỉ có thể nhìn thấy được do sự bất thường trong quỹ đạo của sao Kim xung quanh mặt trời.Theo các nhà nghiên cứu, sao Kim có quỹ đạo gần mặt trời hơn trái đất. Ở hầu hết mọi địa điểm, người ta có thể nhìn thấy hiện tượng này vào buổi tối sau khi mặt trời lặn hoặc vào buổi sáng trước khi mặt trời mọc, nhưng hiếm khi có cả hai hiện tượng này trong cùng một đêm. Thời gian có thể nhìn thấy nó dao động từ vài phút đến vài giờ, tùy thuộc vào vị trí của nó so với mặt trời khi nhìn từ trái đất. Tuy nhiên lần này, mặt trời và sao Kim không thẳng hàng một cách bất thường, tạo ra cơ hội hiếm có để bạn nhìn thấy sao Kim vừa là sao lúc rạng sáng vừa là sao buổi tối trong một khoảng thời gian nhất định, tùy thuộc vào vị trí của bạn. Sao Kim chuyển từ bầu trời buổi tối sang buổi sáng vào khoảng thời gian hành tinh này đi qua giữa trái đất và mặt trời. Quá trình này được gọi là "sự hợp nhất dưới" của nó. Thông thường, vào thời điểm sao Kim "giao hội dưới", chúng ta sẽ không nhìn thấy hành tinh này trong một khoảng thời gian ngắn vì nó ở quá gần ánh sáng rực rỡ của mặt trời trên bầu trời. Trong quá trình đó nếu sao Kim, mặt trời và trái đất thẳng hàng, chúng ta sẽ chứng kiến sao Kim xuất hiện như một chấm đen nhỏ bay qua trước mặt trời. Tuy nhiên, lần này, sao Kim và mặt trời đặc biệt không thẳng hàng, khiến hành tinh này xuất hiện đủ xa về phía bắc của mặt trời để có thể nhìn thấy trên bầu trời buổi tối và buổi sáng từ một số địa điểm nhất định. Lý do trên đã tạo ra sự "xuất hiện kép" hiếm hoi của sao Kim trước khi "hợp nhất dưới", xảy ra vào ngày 23.3 năm nay. "Hiện tượng này tương đối hiếm. Sau mỗi 8 năm, sao Kim và trái đất quay trở lại gần như cùng một điểm trên quỹ đạo của chúng. Trên thực tế, lần cuối cùng sao Kim xuất hiện kép là vào năm 2017", Timeanddate.com thông tin.Để tìm sao Kim vào buổi tối, hãy nhìn về phía tây không lâu sau khi mặt trời lặn, thấp trên bầu trời. Nếu bạn là người dậy sớm, bạn sẽ có thể phát hiện ra sao Kim ngay trước khi mặt trời mọc, gần đường chân trời ở bầu trời phía đông. Sự kiện diễn ra vào ngày 20 - 21.3 ở một số nơi.Tin tốt là bạn sẽ không cần bất kỳ thiết bị đặc biệt nào để quan sát nó, vì sao Kim là vật thể sáng thứ ba trên bầu trời của chúng ta sau mặt trời và mặt trăng. Tìm kiếm những địa điểm có tầm nhìn thông thoáng ra đường chân trời và nhớ kiểm tra thời tiết với điều kiện trời quang mây. Toàn bộ chu kỳ của sao Kim, từ sao Mai đến sao Hôm và ngược lại mất khoảng 584 ngày để hoàn thành. Các nhà thiên văn học gọi đây là chu kỳ giao hội của sao Kim. Do vị trí thay đổi trên bầu trời, sao Kim từng được cho là 2 ngôi sao riêng biệt, một ngôi sao xuất hiện vào lúc bình minh, ngôi sao kia xuất hiện vào lúc hoàng hôn. Nhiều nhà thiên văn học đầu tiên không biết rằng sao mai và sao hôm thực ra là cùng một vật thể. Hiện tượng thoáng qua này mang đến cho những người đam mê thiên văn một niềm vui đặc biệt. Mặc dù chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, nhưng đây là một cảnh tượng đáng để chứng kiến.
Cụ thể với HPG, tập đoàn này dự báo sản lượng thép tiêu thụ năm nay tăng 11%, lợi nhuận phục hồi 80%; giá cổ phiếu HPG từ 27.950 đồng (cuối năm 2023) tăng lên 30.000 đồng/cổ phiếu.
CLB Bình Dương và HLV Lê Huỳnh Đức thua vì Nam Định quá hay, mộng vô địch xa dần
Tiêu biểu trong đội hình là đội trưởng Tấn Đạt, sinh viên năm 4 ngành Điện - Điện tử, tham gia đội bóng từ năm thứ nhất đại học tới nay. “Tiêu chí của chúng tôi là đá bóng cũng là một cách giáo dục nhân cách, kỷ luật, lối sống cho sinh viên. Bóng đá sinh viên trước tiên phải là "bóng đá xanh, sạch, đẹp", chuyên nghiệp, không chiêu trò và bạo lực”, HLV Trần Mạnh Hùng của đội Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM nói.
