Bạn đọc viết: Loạn xe khách dừng, đậu trên đường cấm
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.5 bí quyết ‘chậm lão hóa’ của Son Tae Young
Kết thúc AFF Cup 2024, HLV Kim Sang-sik về Hàn Quốc nghỉ phép vào ngày 10.1. Trước khi trở lại quê nhà, ông Kim tiết lộ với Thanh Niên trong cuộc trả lời trực tuyến: "Tôi rất nhớ gia đình. Lần này khi quay lại Việt Nam, tôi sẽ mang theo cả vợ và con gái. Gia đình chúng tôi sẽ đón Tết Nguyên đán ở Hà Nội".Phát biểu tại cuộc họp báo sau chiến thắng chung cuộc trước Thái Lan và đăng quang ngôi vô địch AFF Cup 2024, HLV Kim Sang-sik rất tự hào về màn trình diễn của các học trò. Ông khẳng định: “Trận đấu này là trận đấu lịch sử. Chúng tôi phải thi đấu trên một SVĐ khó nhằn, trải qua một trận đấu khó khăn. Nhờ sự ủng hộ của tất cả người hâm mộ Việt Nam, đội tuyển mới có thể giành chiến thắng. Cảm ơn các cầu thủ đã không từ bỏ, đã chiến đấu đến cùng. Tôi từng vô địch K-League. Nhưng đấy là cấp CLB. Với đội tuyển quốc gia, đây là chức vô địch đầu tiên của tôi. Nó có ý nghĩa rất lớn”.Còn khi trở về quê hương Hàn Quốc để nghỉ phép hôm 10.1, trả lời báo chí Hàn Quốc, ông Kim một lần nữa nhấn mạnh: "Tôi rất hạnh phúc khi cùng đội tuyển Việt Nam giành được chức vô địch giải đấu lớn nhất Đông Nam Á với thành tích bất bại. Trận chung kết lượt về giống như một bộ phim kịch tính, vô cùng ấn tượng. Đã có những tình huống chưa từng trải qua khiến tôi bất ngờ, nhưng tôi và toàn đội đã đoàn kết, đồng tâm hiệp lực để xử lý một cách khéo léo. Đặc biệt, bàn thua thứ hai do lỗi chơi phi thể thao của cầu thủ Thái Lan là khoảnh khắc nguy hiểm nhất, nhưng chính tình huống đó lại trở thành động lực giúp Việt Nam giành chiến thắng. Tôi rất tự hào vì để đi đến chiến thắng cuối cùng, chúng tôi đã trải qua một hành trình khó khăn. Việc làm sao để đảm bảo thể lực, thể trạng cho các cầu thủ là thách thức lớn nhất mà chúng tôi đã vượt qua một cách ngoạn mục. Trong vòng chưa đầy một tháng, chúng tôi đã phải chơi 8 trận và 4 lần phải di chuyển bằng máy bay. Tôi và các cầu thủ đều rất mệt mỏi. Chúng tôi đã phải chăm sóc từng chi tiết, từ thể lực đến chấn thương và dinh dưỡng. Các cầu thủ Việt Nam thực sự mạnh mẽ và kiên nhẫn vượt qua mọi khó khăn mà không phàn nàn, không kêu ca".Ông Kim Sang-sik cũng nhấn mạnh: "Công việc của tôi còn rất bộn bề. Tôi muốn tìm kiếm những tài năng mới để giúp bóng đá Việt Nam cạnh tranh mạnh mẽ hơn ở đấu trường châu Á. Vòng loại Asian Cup 2027 là thử thách trước mắt còn cuối năm nay là SEA Games. Tất cả đang chờ phía trước, vì vậy đây chỉ là khởi đầu".Ông Kim sẽ tái khởi động công việc bằng việc lại tiếp tục dự khán các trận đấu tại V-League và giải hạng nhất. Dự kiến ông Kim Sang-sik sẽ đến sân Hàng Đẫy xem trận đội Công an Hà Nội gặp SLNA vào ngày 18.1. Chuỗi ngày nghỉ phép của ông từ ngày 10.1, trở lại Hà Nội ngày 17.1.
5 điều nên làm để kéo dài tuổi thọ pin laptop
Cuộc đua giảm giá, ưu đãi gay gắt ở phân khúc gia đình cỡ nhỏ tại Việt Nam trong tháng 2.2025 đã ít nhiều cho thấy tác dụng; khi hầu hết mẫu mã ô tô đều đã tìm lại đà tăng trưởng doanh số.Cụ thể, số liệu bán hàng mới nhất từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và TC Motor (đơn vị nhập khẩu, lắp ráp và phân phối các dòng xe Hyundai tại Việt Nam) cho thấy, khép lại tháng vừa qua, nhóm xe này bán ra tổng cộng 2.978 xe. Doanh số này tăng hơn 400 xe, tương đương gần 17% so với tháng liền trước.Đáng chú ý, ngoại trừ bộ đôi xe Nhật có giá bán cao hơn mặt bằng chung là Honda BR-V và Toyota Innova, tất cả những mẫu xe còn lại ở nhóm xe gia đình 7 chỗ cỡ nhỏ đều đạt kết quả tích cực.Trong đó, Mitsubishi Xpander tiếp tục là tâm điểm. Mặc dù vậy, trái với "cú lao dốc" bất ngờ ở tháng mở màn năm 2025; bước sang tháng 2, mẫu xe Nhật đã nhanh chóng tìm lại nhịp tăng trưởng. Theo số liệu từ báo cáo của VAMA, Xpander kết thúc tháng vừa qua với doanh số 1.053 xe, tăng 245 xe; tương đương khoảng 30% so với tháng trước đó.Với kết quả này, Xpander không những duy trì vị trí dẫn đầu phân khúc, mà còn tái thiết lập vị thế áp đảo về doanh số trước các đối thủ cạnh tranh, khi lại bỏ xa mẫu xe bám đuổi gần nhất Toyota Innova. Bởi tháng vừa qua, mẫu xe này chỉ bán ra 414 xe, giảm gần 100 xe, tương đương khoảng 25% so với tháng 1.2025. Nếu so với Xpander, lượng xe bàn giao của Innova thậm chí chưa bằng một nửa.Trong khi đó, "đàn em" của Innova và Toyota Veloz cũng không khá hơn. Kết thúc tháng 2, mẫu xe này dù được Toyota áp dụng chương trình ưu đãi, hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ cũng chỉ bán ra tổng cộng 364 xe, xếp sau Mitsubishi Xpander và Toyota Innova.Ở nhóm còn lại, Hyundai Stargazer là mẫu xe nổi bật hơn cả khi ghi nhận doanh số 304 xe, tăng gần gấp đôi so với tháng liền trước. Kết quả tích cực của mẫu xe Hàn chủ yếu đến từ chính sách ưu đãi, giảm giá mạnh tay được Hyundai Thành Công (HTV) và hệ thống đại lý mạnh tay áp dụng từ đầu năm; đưa giá bán thực tế của Stargazer chỉ còn khoảng 450 triệu đồng, rẻ nhất phân khúc.Những cái tên khác như Toyota Avanza, Suzuki XL7, Hyundai Custin hay KIA Carens cũng đạt kết quả tăng trưởng, tuy nhiên mức tăng không đáng kể.Riêng Honda BR-V lại là trường hợp cá biệt. Trái ngược với hầu hết đối thủ cạnh tranh, mẫu xe của Honda trong tháng 2 bất ngờ sa sút khi chỉ bàn giao đến tay khách hàng 221 xe, giảm gần một nửa so với tháng 1. Kết quả này khiến BR-V cùng với Toyota Innova trở thành một trong hai mẫu xe gia đình cỡ nhỏ ghi nhận doanh số giảm sút.Cộng dồn hai tháng đầu năm, Mitsubishi Xpander như thường lệ tiếp tục xác lập vị thế dẫn đầu với gần 1.900 xe đến tay người dùng. Toyota Innova xếp ngay sau nhưng doanh số chỉ bằng một nửa. Theo nhiều chuyên gia trong ngành ô tô, hiện tại Xpander vẫn đang cho thấy sự áp đảo ở phân khúc xe gia đình cỡ nhỏ. Tuy nhiên năm 2025, nhóm xe này dự kiến sẽ cạnh tranh gắt gao hơn nữa bởi sự xuất hiện của nhiều mẫu mã mới, nhất là những mẫu xe đến từ Trung Quốc.
Trong năm 2024, Tùng Dương gây chú ý với ca khúc Tái sinh. Không chỉ "công phá" thị trường nhạc Việt, ca khúc này còn "làm mưa làm gió" ở Trung Quốc. Tuy nhiên, bên cạnh những lời khen ngợi về giai điệu hay đánh giá cao cách hát nội lực của Tùng Dương, cũng có ý kiến cho rằng ca khúc đang cổ súy cho việc ngoại tình.Trong chương trình HOT THÌ HỎI của Báo Thanh Niên (phát trên kênh YouTube, TikTok iHay và YouTube, TikTok, Fanpage Báo Thanh Niên), Tùng Dương thẳng thắn lên tiếng về những ý kiến trái chiều này. Anh cũng không ngại chia sẻ quan điểm về việc "say nắng" một ai đó trong cuộc sống.Bản hit Tái sinh và ca sĩ Tùng Dương sẽ là chủ đề chính cho chương trình số 1 HOT THÌ HỎI - talkshow giải trí hoàn toàn mới bám sát những vấn đề nóng hổi của các nghệ sĩ nổi tiếng đang được quan tâm do Báo Thanh Niên sản xuất, phát trên kênh YouTube, TikTok iHay TV và YouTube, Fanpage Báo Thanh Niên.Khán giả sẽ có cơ hội khám phá những góc khuất đằng sau bản hit Tái sinh và hiểu rõ hơn về quá trình sáng tạo cũng như ý nghĩa sâu sắc của ca khúc này trong chương trình HOT THÌ HỎI số đầu tiên.Chương trình số 1 HOT THÌ HỎI - talkshow giải trí hoàn toàn mới bám sát những vấn đề nóng hổi của các nghệ sĩ nổi tiếng đang được quan tâm do Báo Thanh Niên sản xuất, phát trên kênh YouTube, TikTok iHay TV và YouTube, Fanpage Báo Thanh Niên.
Loạt ô tô mới mở bán tại Việt Nam bất chấp thị trường ì ạch
Đây là một trong những chương trình Trách nhiệm Xã hội (CSR) thường niên, được INSEE phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức, nhằm thể hiện tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và cam kết lâu dài trong hành trình "Vững Xây Cuộc Sống".Những phần quà thiết thực đã được trao tận tay các hộ gia đình, không chỉ mang đến sự hỗ trợ về vật chất mà còn là lời động viên tinh thần, giúp bà con đón một mùa xuân ấm áp và trọn vẹn hơn. Chương trình không chỉ lan tỏa những giá trị nhân văn mà còn thắt chặt thêm mối quan hệ giữa INSEE với cộng đồng địa phương, khẳng định vai trò của doanh nghiệp trong việc đồng hành và phát triển bền vững cùng xã hội.Hoạt động này nằm trong chuỗi chương trình trách nhiệm xã hội của INSEE, nhằm hỗ trợ những người dân có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt trong dịp Tết cổ truyền - thời điểm mà mọi gia đình đều mong muốn được sum vầy, đón một năm mới trọn vẹn và đủ đầy. Với tinh thần sẻ chia, INSEE hy vọng rằng những món quà Tết không chỉ mang đến sự ấm áp mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, yêu thương trong cộng đồng.Chương trình được triển khai tại nhiều khu vực xung quanh nhà máy INSEE bao gồm phường Thạnh Mỹ Lợi (TP.Thủ Đức), xã Long Thới (TP.HCM), thị xã Phú Mỹ (Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) và huyện Kiên Lương (tỉnh Kiên Giang), với sự tham gia của cán bộ nhân viên công ty. Đây không chỉ là cơ hội để nhân viên INSEE trực tiếp đóng góp cho xã hội mà còn giúp tăng cường sự gắn kết với người dân địa phương. Hình ảnh những nụ cười, những lời cảm ơn chân thành từ các hộ gia đình chính là nguồn động viên to lớn để INSEE tiếp tục hành trình đóng góp cho xã hội.Bà Huỳnh Thị Thanh Hoa - Bí thư Đoàn Thanh Niên Xã Long Thới chia sẻ: "Tết là thời điểm để mọi người đoàn tụ, cùng nhau hướng đến những điều tốt đẹp. Thấu hiểu hoàn cảnh của nhiều gia đình còn gặp khó khăn, chân thành cảm ơn Công ty INSEE đã phối hợp cùng địa phương mang đến một mùa Tết ấm no cho người dân, một phần nào đó mang đến niềm vui và sự hạnh phúc cho người dân tại địa phương".Với tuyên ngôn thương hiệu Vững Xây Cuộc Sống, INSEE không ngừng đổi mới và mở rộng các hoạt động trách nhiệm xã hội, từ việc hỗ trợ nhà ở, cải thiện cơ sở hạ tầng đến các chương trình giáo dục và bảo vệ môi trường. Thông qua những hoạt động ý nghĩa này, Công ty đã tạo nên dấu ấn là một doanh nghiệp vì cộng đồng đối với địa phương.Không chỉ dừng lại ở hoạt động tặng quà Tết, INSEE sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền các cấp và đối tác để triển khai thêm nhiều chương trình hỗ trợ cộng đồng trong tương lai, chung tay phát triển một xã hội bền vững.
