Ô tô sạc điện có thực sự tiết kiệm chi phí hơn đổ xăng?
Sáng 23.1, công nhân Công ty TNHH MTV Công viên cây xanh TP.HCM cùng các đơn vị tham gia đang gấp rút hoàn thiện các hạng mục để Hội hoa xuân sẵn sàng khai mạc vào chiều tối mai. Trong đó, gia đình linh vật rắn ở phía cổng Nguyễn Thị Minh Khai đã trình làng mang ý nghĩa độc đáo. Theo ban tổ chức, hình ảnh gia đình rắn bên trong giỏ hoa hạnh phúc được thiết kế nhằm truyền tải thông điệp về sự đoàn viên, hạnh phúc và đón chào đầy hy vọng cho năm mới.Hội hoa xuân TP.HCM lần thứ 45 Tết Ất Tỵ năm 2025 tại công viên Tao Đàn có chủ đề "Non sông gấm hoa, vui xuân thái hòa" diễn ra trong 10 ngày (từ 24.1 đến hết ngày 2.2.2025). Như mọi năm, Hội hoa xuân là không gian hoa sắc ngập tràn và hương thơm thảo mộc và các tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Hội hoa xuân TP.HCM khai mạc vào lúc 17 giờ 45 phút ngày 24.1 (nhằm ngày 25 tháng chạp) và bế mạc lúc 17 giờ 30 phút ngày 2.2 (tức mùng 5 tết) với các tiết mục văn nghệ hấp dẫn. Năm nay, lần đầu tiên xuất hiện tại Hội hoa xuân một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống, đặc trưng của người Việt là múa rối nước. Chương trình múa rối nước, biểu diễn lân sư rồng sẽ diễn ra vào sáng mùng 1, 2 và 3 tết.
Sao TVB khổ sở vì mối tình ồn ào với bạn gái kém 37 tuổi
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Trang, Phó khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ theo y học cổ truyền, tết là thời gian cuối mùa đông đầu xuân, thời tiết có tính hàn - thấp (lạnh, ẩm), con người thường dễ mắc bệnh hơn, đặc biệt là người già, trẻ em và người có bệnh mạn tính.Lưu ý về các bài thuốc tăng sức đề kháng trong các ngày tết để ứng phó thời tiết, đặc biệt khi miền Bắc đang rét đậm, chuyên gia y học cổ truyền hướng dẫn các chế biến đơn giản các cây gia vị - thảo dược sẵn có để phòng bệnh thông thường mùa đông - xuân.Theo bác sĩ Trang, mật ong, tỏi hoặc trà xanh, quế chi đều các thể giúp cơ thể mạnh hơn, tăng sức chống đỡ với tác nhân gây bệnh. Có thể sử dụng tỏi ngâm mật ong pha với nước ấm uống buổi sáng. Liều lượng nên dùng là 1 nhánh tỏi, 20 ml mật ong và 200 ml nước nóng.Hoặc tăng đề kháng từ các thảo dược sẵn có. Cụ thể: kinh giới, quế chi, bạc hà, trà xanh (mỗi thứ 5 gam, pha với 200 ml nước sôi hãm 5 - 10 phút, uống ấm).Trà xanh và gừng (mỗi thứ 10 gram) sắc hoặc hãm với nước sôi uống trong ngày. Trị cảm lạnh: bạc hà, kinh giới, tía tô, thông bạch (hành củ) tươi (mỗi thứ 30 gram) nấu cháo ăn nóng cho ra mồ hôi hoặc sắc nước uống nóng.Trị viêm đường hô hấp, ngạt mũi chảy nước mũi: tỏi ép lấy nước (1 tép) pha với nước đun sôi để nguội tỷ lệ 1/20, dùng nhỏ mũi. Kinh giới, bạc hà (mỗi thứ 1 nắm) đun lấy nước uống thay trà.Với trường hợp bị nôn, đầy bụng, khó tiêu có thể dùng gừng (5 lát) sắc nước uống ấm. Hoặc tỏi (giã 3 - 5 nhánh) dùng để đắp vùng rối. Tỏi được đặt trên vải mỏng để tránh bỏng da.Hàng ngày, trong nhà có thể xông hơi nhẹ nhàng bằng bồ kết, vỏ bưởi khô hoặc tinh dầu (sả, quế, bạc hà, mùi, tràm…), vừa diệt khuẩn không khí, vừa tạo hương thơm dễ chịu đón khách ngày tết.Bác sĩ Trang cũng lưu ý, để ăn giữ sức khỏe ngày tết, cần ăn nhiều rau màu xanh đậm giúp bổ sung vitamin C, kết hợp luyện tập dưỡng sinh, khí công, thái cực quyền, tập thể dục thể thao thường xuyên, giữ tinh thần lạc quan vui vẻ cũng là cách phòng tránh các bệnh tích cực.Bác sĩ Trang lưu ý thêm, những người đang mắc các bệnh tiểu đường, tim mạch, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp cần duy trì chế độ ăn đều, đủ dinh dưỡng và không bỏ thuốc. Việc ăn uống điều độ và uống thuốc đủ liều là vô cùng quan trọng trong việc kiểm soát bệnh mạn tính."Các món ăn thân thuộc trong dịp tết mà nhà nào cũng có như giò chả, thịt nguội, thịt đông, lạp xưởng, dăm bông… nhìn chung đều quá mặn và nhiều mỡ nên rất không tốt cho người cần chế độ ăn giảm muối, giảm chất béo. Vì vậy, hạn chế ăn những nhóm thực phẩm này cũng là cách ổn định bệnh và phòng ngừa biến chứng", bác sĩ Trang chia sẻ.Một số bệnh có thể mắc khi gặp lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột như: liệt mặt (liệt thần kinh số 7 ngoại biên); vẹo cổ cấp, cảm lạnh, viêm đường hô hấp, tai biến mạch máu não… Vì vậy, khi đi chơi cần mặc đủ ấm, giữ kín cổ, ở nhà tránh gió lùa, tránh tắm gội khi quá khuya, đặc biệt trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có bệnh tim mạch...
Cổ phiếu Thế Giới Di Động, chứng khoán FPT, Vietcap... kéo nhau nằm sàn
Nguyễn Huỳnh Phú Vinh cùng CLB Saigon Heat là chủ nhân của 4 danh hiệu vô địch liên tiếp tại giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam (VBA). Riêng anh được nhiều người biết đến nhờ sở hữu chiều cao vượt trội, là nội binh có chiều cao tốt nhất ở giải VBA. Tay ném được bầu chọn là nội binh xuất sắc nhất VBA 2023 sẽ tham dự đủ 4 chặng của sự kiện ngày hội bóng rổ Hight Hoop diễn ra tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng và TP.Vinh (Nghệ An).
Hãng AFP ngày 5.3 đưa tin thủ đô New Delhi của Ấn Độ vừa cam kết sẽ dọn sạch một trong những bãi rác lớn nhất thành phố vào năm tới, trong kế hoạch xóa bỏ các bãi rác xấu xí rải rác trên đường chân trời của thành phố này.Khoảng 32 triệu người sống ở khu vực Delhi, nơi có nhiều bãi rác cao tới 60 m và có thể nhìn thấy từ xa.Các vụ cháy bãi rác thường xuyên xảy ra trong mùa hè dài và khắc nghiệt của thủ đô khiến các đống rác thải khí độc vào các khu dân cư gần đó.Phát biểu với báo giới hôm 4.3, quan chức lãnh đạo môi trường New Delhi Manjinder Singh Sirsa cho hay lực lượng chức năng đang tiến hành xử lý và tiêu hủy rác thải tại một trong những bãi rác lớn nhất thành phố. Chưa rõ biện pháp cụ thể do ông đề cập.Ông cho biết rác thải tại bãi rác Bhalswa ở ngoại ô phía bắc thành phố "sẽ giảm xuống đến mức không còn nhìn thấy được từ xa" vào cuối năm nay. "Mục tiêu sau cùng của chúng tôi là đảm bảo không có núi rác mới nào được hình thành", ông nói thêm.Các khu dân cư địa phương xung quanh bãi rác Bhalswa là nơi sinh sống của hàng ngàn cư dân nghèo nhất ở New Delhi, chủ yếu là những người di cư từ vùng nông thôn đến để tìm kiếm việc làm.Ông Sirsa cho biết bãi rác Bhalswa sẽ được dọn sạch vào tháng 3 năm sau, sau đó sẽ tiến hành công tác khắc phục tương tự tại 2 bãi rác chính khác của New Delhi.Theo ước tính gần nhất được đưa ra vào năm 2023, New Delhi phải giải quyết hơn 11.000 tấn chất thải rắn hằng ngày. Các quan chức ước tính bãi rác Bhalswa chứa hơn 4 triệu tấn rác. Rác thải sinh hoạt chưa qua xử lý được đốt ở các bãi chôn lấp trong những tháng mùa hè nóng nực và việc thải ra lượng khí mê tan làm gia tăng ô nhiễm tại các trung tâm đô thị vốn đã ngập trong khói bụi của Ấn Độ.
EU phải đồng thuận hay dựa theo đa số?
Ngày 6.2, TS-BS Phạm Ngọc Thạch, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho biết vừa phẫu thuật tạo hình tật hiếm gặp ở dương vật cho bệnh nhi 8 tháng tuổi.Theo TS-BS Phạm Ngọc Thạch, bệnh nhi được phát hiện cong dương vật ngay sau sinh. Theo đó, dương vật bệnh nhi gập cong 120 độ như dấu hỏi, gây khó khăn khi đi tiểu. Khi tiểu thì tia nước có khuynh hướng bắn vào mặt trong đùi và tầng sinh môn thay vì đi thẳng. Việc dương vật có hình dấu hỏi đã gây sang chấn tâm lý cho gia đình của trẻ.Bên cạnh đó, bệnh nhi còn có khối thoát vị bẹn khổng lồ chứa ruột và mạc nối ruột. Điều này gây khó chịu khi bé ho, rặn khi tiểu hoặc đi tiêu và khả năng nghẹt ruột rất cao.Chính vì vậy, bệnh nhi nhập viện vì đau vùng bẹn, khối thoát vị có nguy cơ nghẹt. Bệnh nhi đã được kíp phẫu thuật cùng lúc xử trí thoát vị bẹn và cong dương vật."Sau mổ, bệnh nhi hồi phục tốt, dương vật thẳng và thẩm mỹ, da che phủ đều đẹp; quan trọng nhất là tia tiểu lớn, thẳng, bay xa. Còn tình trạng thoát vị bẹn, sưng phồng to trước đó không còn nữa; bìu xẹp hẳn như trẻ bình thường", TS-BS Phạm Ngọc Thạch chia sẻ và thông tin, bệnh nhi đã được xuất viện chỉ sau 2 ngày phẫu thuật.Theo TS-BS Phạm Ngọc Thạch, hằng năm Bệnh viện Nhi đồng 2 thường tiếp nhận các bé có bệnh lý thoát vị bẹn hay cong dương vật. Tuy nhiên, trường hợp bệnh nhi mang cả 2 thương tổn cùng lúc khá hiếm gặp, đặc biệt tình trạng cong dương vật rất nặng với hình dấu hỏi.TS-BS Phạm Ngọc Thạch cho biết thêm, cong dương vật bẩm sinh là tình trạng dương vật bị cong do sự phát triển không đồng đều của các cấu trúc bên trong từ khi sinh ra. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ và chức năng tình dục sau này. Cong dương vật có thể điều trị triệt để bằng phẫu thuật chỉnh tật cong, tuổi phẫu thuật phù hợp nhất là 6 - 18 tháng tuổi. Nếu được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời sẽ không gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý cho trẻ. Sau phẫu thuật trẻ hoàn toàn khỏe mạnh, có thể phát triển như các bạn bình thường khác.Với bệnh nhi trên là một trường hợp khó, vì dương vật trẻ còn nhỏ phải phẫu tích rất tỉ mỉ, tránh tổn thương niệu đạo, thần kinh, mạch máu vùng dương vật, ngoài ra túi thoát vị ở bẹn rất to, nằm cạnh bó mạch ống dẫn tinh. Phẫu thuật phải thật chính xác tránh tổn thương các cấu trúc lân cận, và phải thực hiện nhanh, gọn tránh kéo dài thời gian gây mê ở trẻ nhỏ.
Dòng tiền vào ồ ạt, VN-Index bứt phá lên 1.270 điểm
Tập Pilates để có thân hình quyến rũ như các cô gái Blackpink, Minh Hằng, Ngọc Trinh…
Trưa 7.1, Tân Hoa xã dẫn thông báo của nhà chức trách Trung Quốc cho biết đã có 32 người thiệt mạng và 38 người bị thương trong trận động đất mạnh 6,8 độ Richter tại huyện Định Nhật, thành phố Xigaze (Shigatse) của Khu tự trị Tây Tạng. Hàng ngàn ngôi nhà trong khu vực bị hư hại.Trung tâm Mạng lưới động đất Trung Quốc thông báo tâm chấn được ghi nhận ở tọa độ 28,5 độ vĩ bắc và 87,45 độ kinh đông, có độ sâu 10 km. Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ nói rằng trận động đất mạnh 7,1 độ Richter.Những đoạn phim do đài CCTV phát sóng cho thấy nhiều ngôi nhà đổ sập. "Huyện Định Nhật và các khu vực xung quanh đã trải qua các dư chấn rất mạnh và nhiều tòa nhà gần tâm chấn đã đổ sập", CCTV đưa tin.Nhà chức trách địa phương đang điều động lực lượng đến các khu vực để đánh giá tác động của trận động đất. Hiện tại, nhiệt độ tại Định Nhật là âm 8 độ C và sẽ giảm xuống âm 18 độ C vào tối nay, theo Cục Khí tượng Trung Quốc.Huyện vùng cao này có khoảng 62.000 dân và nằm bên phía Trung Quốc của núi Everest. Khu vực này thường xuyên có động đất nhưng đây là trận địa chấn mạnh nhất trong bán kính 200 km trong vòng 5 năm qua.Theo AFP, rung lắc do động đất cũng được ghi nhận tại thủ đô Kathmandu của Nepal và bang Bihar của Ấn Độ. Quan chức Jagat Prasad Bhusal tại vùng Namche của Nepal gần Everest cho biết động đất gây rung chuyển khá mạnh, khiến mọi người thức giấc.Nhà chức trách Nepal và Ấn Độ chưa ghi nhận thiệt hại hay thương vong nào. Hồi năm 2015, trận động đất mạnh 7,8 độ Richter tại Nepal làm gần 9.000 người thiệt mạng và hơn 22.000 người bị thương, phá hủy hơn 500.000 ngôi nhà.
Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao: Học như thế nào với môn toán?
Đội Trường ĐH Văn Hiến là một trong những tập thể gây ấn tượng mạnh nhất. Ngày ra quân, họ đánh bại đội Trường ĐH Luật TP.HCM với tỷ số 3-0. Tiếp theo đó, họ tiếp tục giành chiến thắng đội Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, đội Trường ĐH Kinh tế Tài chính TP.HCM với các tỷ số 3-0, 2-0 để khép lại giai đoạn vòng bảng một cách hoàn hảo với 9 điểm tuyệt đối, ghi 8 bàn và không để thủng lưới lần nào. Họ là đội hiếm hoi làm được điều này, đạt sự cân bằng giữa phòng ngự và tấn công. Lúc này, đội Trường ĐH Văn Hiến còn có một nhân tố "gánh đội", đó là cầu thủ Nguyễn Minh Trí, sinh năm 2005. Tiền vệ này đã ghi 2 bàn thắng, 2 kiến tạo, góp công lớn giúp đội nhà giành ngôi đầu nhóm 2 bảng E. Cầu thủ này là mối nguy với mọi hàng thủ ở giải TNSV THACO cup 2025 với lối đá giàu tốc độ, kỹ thuật. Đội Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM cũng cần có những phương án để phong tỏa mũi nhọn này. Ở giải TSNV THACO cup 2025, đội Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM vẫn thể hiện được sức mạnh của một đội bóng giàu truyền thống, có kinh nghiệm thi đấu ở nhiều sân chơi dành cho sinh viên trên địa bàn TP.HCM. Họ thắng các đội Trường ĐH KHTN ĐHQG TP.HCM, Học viện Hàng không Việt Nam và có trận hòa 1-1 trước đội Trường ĐH Kinh tế TP.HCM, những người đã giành vé vào VCK giải TNSV THACO cup 2025. Tuy nhiên, HLV Trần Mạnh Hùng vẫn chưa thực sự yên tâm khi chứng kiến màn trình diễn của các học trò. Ông luôn muốn đội Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM kiểm soát bóng tốt hơn để có thể chơi tốt khi chạm trán các đối thủ mạnh ở play-off. Thất bại đáng tiếc trước đội Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM ở vòng play-off mùa trước rõ ràng là bài học quá lớn đối với thầy trò HLV Trần Mạnh Hùng. Chắc chắn, họ sẽ không muốn phải dừng chân ở "ngưỡng cửa thiên đường" thêm một lần nữa. Liệu đội Trường ĐH Văn Hiến sẽ tiếp tục giữ sạch lưới và giành vé vào VCK, hay đội Trường Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM đứng dậy mạnh mẽ sau cú vấp ngã ở mùa trước? Câu trả lời sẽ có sau trận đấu lúc 17 giờ 30 hôm nay trên sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng.
soi kèo chuẩn nhất hôm nay
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
