Mbappe - Bellingham sẽ đưa Messi và Ronaldo vào quá khứ?
Tiếng sóng biển, khát khao mối tình yêu trong sáng".VIRESA công bố giải Vũ đạo thể thao giải trí đa môn
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.
Giá cà phê bất ngờ đảo chiều
Tính đến thời điểm hiện tại Ford Explorer với giá bán 1,999 tỉ đồng được xem là mẫu xe SUV "xịn" nhất và có giá bán cao nhất trong danh mục sản phẩm xe Ford tại thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, những năm gần đây, Explorer liên tục dính lỗi dẫn đến việc phải triệu hồi để kiểm tra, sửa chữa.Sau những hàng loạt vấn đề liên quan đến hệ thống treo, hay phần mềm điều khiển camera… Mới đây, Ford Việt Nam tiếp tục thông báo về đợt triệu hồi mới liên quan đến Ford Explorer. Cụ thể, trên trang thông tin của hãng tại Việt Nam, hãng xe Mỹ cho biết công ty đang triển khai chương trình triệu hồi 4.142 xe Explorer. Tất cả được xác định sản xuất trong khoảng thời gian từ ngày 17.5.2010 - 3.3.2019 và đã phân phối đến tay người tiêu dùng tại Việt Nam.Theo Ford Việt Nam, trên các xe Explorer thuộc diện ảnh hưởng, có thể xảy ra tình trạng một số kẹp giữ ốp bên ngoài trụ A lắp không vào đúng vị trí ăn khớp, khiến ốp trụ A có thể bị lỏng, bong ra (một phần) hoặc rơi mất. Nguyên nhân có thể do quá trình lắp ráp hoặc sửa chữa không phù hợp.Ford Việt Nam đã gửi thông báo đến từng khách hàng sở hữu xe thuộc chương trình triệu hồi để thông báo về việc kiểm tra, sửa chữa. Hãng xe Mỹ cũng ủy quyền cho các đại lý thực hiện việc kiểm tra và sửa chữa miễn phí bất kỳ trụ A nào bị lỏng hoặc mất (bao gồm phụ tùng và công lắp đặt). Ước tính thời gian cần thiết cho quá trình này mất khoảng nửa ngày.Exlorer là mẫu xe nhập khẩu nguyên chiếc từ Mỹ, bắt đầu được Ford Việt Nam phân phối chính hãng từ năm 2016. Hiện tại, phiên bản Ford Explorer đang phân phối tại Việt Nam thuộc thế hệ thứ sáu của dòng xe này. Ford Explorer được định vị ở phân khúc xe SUV cỡ lớn cạnh tranh cùng các đối thủ như Toyota Land Cruiser, Volkswagen Teramont... Năm 2024 vừa qua, doanh số bán Ford Explorer tại Việt Nam đạt 689 xe.
Theo ghi nhận của Báo Thanh Niên, vào lúc 10 giờ sáng 4.2, giá vàng miếng SJC đã tăng mạnh thêm 800.000 đồng mỗi lượng, Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC niêm yết mua vào với giá 88,1 triệu đồng, bán ra 90,6 triệu đồng. Tập đoàn Doji tăng giá vàng miếng SJC 800.000 đồng, niêm yết lên 88,1 triệu đồng chiều mua vào, bán ra 90,6 triệu đồng. Công ty Phú Quý điều chỉnh tăng giá 2 lần trong sáng 4.2, thêm 800.000 đồng mỗi lượng, niêm yết mua vào với giá 88,1 triệu đồng, bán ra 90,6 triệu đồng… Giá bán vàng miếng SJC tăng nhanh hơn mua vào khiến chênh lệch giữa giá mua và bán vàng miếng SJC tăng lên 2,5 triệu đồng mỗi lượng thay vì 2 triệu đồng/lượng trước đó.Không thua kém, giá vàng nhẫn cũng đã tăng 800.000 đồng mỗi lượng, Công ty Phú Quý mua vào 88,5 triệu đồng, bán ra 90,5 triệu đồng. Tập đoàn Doji tăng 800.000 đồng chiều mua vào lên 88,9 triệu đồng, bán ra tăng 1 triệu đồng lên 90,5 triệu đồng. Công ty SJC tăng 600.000 đồng mỗi lượng vàng nhẫn, lên 88,1 triệu đồng chiều mua vào, bán ra tăng 500.000 đồng lên 90,1 triệu đồng….Giá vàng thế giới tăng sốc 25 USD/ounce, lên 2.821 USD. Vàng đạt mức cao nhất trong phiên sau khi chỉ số PMI sản xuất của ISM tăng lên 50,9 vào tháng 1. Viện Quản lý Cung ứng (ISM) đã công bố chỉ số nhà quản lý mua hàng sản xuất đã tăng lên 50,9 vào tháng 1 sau khi công bố mức 49,3 vào tháng 12. Con số này cao hơn dự kiến, tăng lên 49,8. Hoạt động sản xuất của Mỹ đã mở rộng vào tháng 1 sau 26 tháng liên tiếp suy giảm. Nhu cầu rõ ràng đã được cải thiện, trong khi sản lượng tăng và đầu vào vẫn ở mức thích ứng.
Bức xúc vì công trình làm đường
Nhiều chủ xe chọn cách độ mâm để giúp tăng tính thẩm mỹ và tạo sự khác biệt cho ngoại hình ô tô. Tuy nhiên, bên cạnh vẻ "đẹp mã" này, việc thay đổi mâm có thể đi kèm với nhiều vấn đề ảnh hưởng đến trải nghiệm lái và độ an toàn.Đa phần, nhiều chủ xe thường lựa chọn độ mâm kích thước lớn hơn so với mâm zin (mâm nguyên bản), khiến thành lốp mỏng hơn, làm giảm khả năng hấp thụ dao động và giảm sự êm ái cho người ngồi trên xe. Một số bộ mâm độ có trọng lượng nặng hơn so với mâm nguyên bản từ nhà sản xuất, dẫn đến xe tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn.Bên cạnh đó, nếu thông số mâm không phù hợp, xe có thể bị mất ổn định khi lái xe vào cua, ảnh hưởng đến hệ thống lái và thậm chí làm sai lệch tốc độ thực tế. Đáng lo ngại hơn, một số loại mâm độ giá rẻ, không đạt tiêu chuẩn có thể bị nứt hoặc gãy khi di chuyển ở tốc độ cao, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng.
