bài sắc tê

Đại tá Phạm Đình Triệu giữ chức Bí thư Đảng ủy Bộ đội Biên phòng Tây Ninh

Cách khắc phục một tai nghe AirPod không hoạt động

Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.

Thanh niên lái xe máy lấn làn ‘như tự sát’, suýt bị xe tải tông trúng

Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) vừa công khai kết luận thanh tra đối với Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam. Đây là đợt thanh tra chuyên đề về bán sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và nội dung liên quan.Theo đó, năm 2023, công ty triển khai bán bảo hiểm thông qua một tổ chức tín dụng duy nhất là Ngân hàng TNHH Indovina (IVB). Doanh thu phí bảo hiểm triển khai qua tổ chức tín dụng đạt 22,3 tỉ đồng (tương ứng 0,8% tổng doanh thu phí bảo hiểm).Theo báo cáo của công ty, năm 2023 công ty đã chi trả chi phí cho đại lý bảo hiểm liên quan đến hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm qua tổ chức tín dụng số tiền 635,52 triệu đồng.Thanh tra chọn mẫu các khoản chi cho đại lý bảo hiểm tổ chức tín dụng năm 2023 cho thấy, có khoản chi khác (hỗ trợ đại lý bảo hiểm) số tiền 203,09 triệu đồng chưa phù hợp quy định.Cụ thể, nội dung khoản phí hỗ trợ trên hóa đơn giá trị gia tăng không thống nhất: 10 hóa đơn ghi nội dung "Phí hỗ trợ quản lý và tiếp thị", tổng số tiền 125,79 triệu đồng; 8 hóa đơn ghi nội dung "Phí hỗ trợ quản lý năm nhất", tổng số tiền là 66,22 triệu đồng; 3 hóa đơn ghi nội dung "Phí hỗ trợ hiệu quả kinh doanh", tổng số tiền là 11,07 triệu đồng. Công ty chưa cung cấp được hồ sơ, tài liệu, cơ sở để xác định nội dung dịch vụ hỗ trợ do IVB cung cấp cho công ty để được hưởng các khoản phí dịch vụ nêu trên. Công ty cũng chưa quy định tiêu chí định lượng cụ thể gắn với kết quả, thành tích về khai thác, duy trì hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, chất lượng hoạt động đại lý bảo hiểm để làm căn cứ xác định tỷ lệ hỗ trợ. Khoản chi hỗ trợ nêu trên chưa được quy định trong chính sách khen thưởng, hỗ trợ đại lý, quy chế tài chính của công ty.Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ, qua thanh tra chọn mẫu nội dung cuộc gọi, trong số 33 hợp đồng bảo hiểm khai thác qua kênh tổ chức tín dụng năm 2023 có 12 khách hàng là cá nhân, tổ chức Việt Nam và 8 khách hàng là cá nhân nước ngoài.Đối với 12 khách hàng là cá nhân, tổ chức Việt Nam, khi thực hiện cuộc gọi, nhân viên công ty không giới thiệu cho bên mua bảo hiểm các hình thức đóng phí theo quy định về việc thăm hỏi hợp đồng mới; không có nội dung thăm hỏi về việc tư vấn của đại lý bảo hiểm để đánh giá chất lượng tư vấn, giới thiệu sản phẩm bảo hiểm, xác nhận về việc khách hàng tham gia bảo hiểm trên cơ sở tự nguyện.Đối với 8 khách hàng là cá nhân nước ngoài, sau khi phát hành hợp đồng bảo hiểm, công ty không gọi điện thoại, không gửi email cho các khách hàng này theo quy định về việc thăm hỏi hợp đồng mới. Đoàn thanh tra kiến nghị Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm tiến hành rà soát các hành vi vi phạm hành chính của công ty tại kết luận thanh tra để tiến hành xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm.Tổng cục Thuế (từ 1.3 là Cục Thuế) chỉ đạo cơ quan thuế quản lý trực tiếp Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam đôn đốc, rà soát việc thực hiện kê khai, tuân thủ quy định pháp luật về thuế đối với các khoản chi và hướng dẫn, xử lý các trường hợp tương tự.Với Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam, đoàn thanh tra đề nghị rà soát, điều chỉnh hạch toán các khoản chi phí không phù hợp quy định pháp luật về kinh doanh bảo hiểm; chịu trách nhiệm tuân thủ các quy định pháp luật về thuế đối với khoản chi phí này để kê khai, điều chỉnh thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023 theo quy định.Rà soát, tăng cường việc triển khai giám sát hoạt động đại lý bảo hiểm (như thăm hỏi hợp đồng mới welcome call...), trong đó tăng cường kiểm tra, giám sát việc cung cấp thông tin, tư vấn, giới thiệu chào bán sản phẩm bảo hiểm của nhân viên trong tổ chức tín dụng, bảo đảm khách hàng tham gia sản phẩm bảo hiểm trên cơ sở tự nguyện, được tư vấn, giải thích đầy đủ, rõ ràng về sản phẩm…

Trên sân Pleiku, Công Phượng trải qua trận cầu giàu cảm xúc. Anh không ăn mừng khi sút tung lưới Phan Đình Vũ Hải, gỡ hòa 1-1 cho CLB Bình Phước. Trước đó, HAGL mở tỷ số nhờ cú đệm bóng trong vòng cấm của Dụng Quang Nho. Đến loạt đá luân lưu may rủi, cựu tiền đạo HAGL lãnh nhiệm vụ thực hiện cú đá đầu tiên và tiếp tục dứt điểm tung lưới đội bóng cũ. CLB Bình Phước cũng có lợi thế khi Châu Ngọc Quang thực hiện hỏng ngay sau đó. Nhưng trong ngày nhà vô địch AFF Cup 2024 Trần Trung Kiên thi đấu quá xuất sắc cản được 2 quả luân lưu, thầy trò HLV Nguyễn Anh Đức chấp nhận kết thúc hành trình Cúp quốc gia ở vòng 16 đội.CLB Bình Phước sẽ không vui với kết quả trên, nhưng trận thua HAGL cũng sẽ cho đội bóng này nhiều bài học. Mùa này, Công Phượng đã có 6 bàn thắng, 1 kiến tạo, góp công lớn giúp CLB Bình Phước vẫn đang bám đuổi đội Ninh Bình trên bảng xếp hạng giải hạng nhất. Với tỷ lệ đóng góp bàn thắng lên đến gần 80%, Công Phượng vẫn là một cầu thủ quá quan trọng, xứng đáng trở thành chỗ dựa về chuyên môn lẫn tinh thần cho các cầu thủ CLB Bình Phước.Tuy nhiên, CLB Bình Phước lại đang phụ thuộc quá nhiều vào Công Phượng, có nghĩa là khi ngôi sao sáng nhất bị khóa chặt, đội bóng này không có phương án tấn công nào khác. Điều này được thể hiện rõ rệt trong trận gặp HAGL. Trước một hàng phòng ngự chơi quyết liệt, kỷ luật, với những trung vệ trẻ khỏe như Phạm Lý Đức, Dụng Quang Nho, Công Phượng không thể hiện được nhiều. Bàn thắng của cầu thủ này cũng chỉ đến sau khi thủ thành Vũ Hải mắc sai lầm. Tình trạng CLB Bình Phước bế tắc khi Công Phượng bế tắc cũng đã diễn ra nhiều lần ở mùa giải này.Bài toán phụ thuộc vào Công Phượng cần được HLV Anh Đức sớm giải quyết. Nếu không trong cuộc đua giành vé thăng hạng V-League mùa tới, họ rất có thể bị tụt lại phía sau. Bởi đối thủ cạnh tranh trực tiếp là CLB Ninh Bình đang có rất nhiều ngòi nổ. Ngoài Hoàng Đức, HLV Nguyễn Việt Thắng còn có Mạch Ngọc Hà, Nguyễn Quốc Việt, Đinh Thanh Bình… sở hữu phong độ cao.Chất lượng đội hình CLB Bình Phước không quá thua kém đội Ninh Bình. Trên hàng công, họ vẫn có rất nhiều hảo thủ như Hồ Sỹ Giáp, Hồ Tuấn Tài, Lê Thanh Bình, Nguyễn Kiên Quyết. Đây đều là những cầu thủ đã có kinh nghiệm thi đấu tại V-League. Đáng chú ý, Thanh Bình là một tiền đạo rất có duyên ở giải hạng nhất, từng giúp CLB Bình Định, Khánh Hòa trở lại V-League. Tuy nhiên, đến lúc này HLV Anh Đức vẫn chưa thể chọn ra bộ khung ăn ý nhất để giúp khả năng tấn công của CLB Bình Phước được cải thiện. Ngoài Công Phượng, những cầu thủ kể trên gần như chưa để lại dấu ấn nào.Một đội bóng cạnh tranh chức vô địch cần có ngôi sao biết tỏa sáng đều đặn như Công Phượng. Tuy nhiên, đó mới chỉ là điều kiện cần, điều kiện đủ là có thêm nhiều cầu thủ biết thay ngôi sao đó tỏa sáng để tạo ra sự đa dạng, khiến đối thủ không thể bắt bài. Và CLB Bình Phước đang chưa có điều kiện đủ này. Bà Rịa-Vũng Tàu 1-1 Ninh Bình (luân lưu: 2-4)HAGL 1-1 Bình Phước (luân lưu: 4-3)CLB Hà Nội 0-0 Đồng Tháp (luân lưu: 3-4)

Sợ học ngành công nghệ 'hot' dễ bị đào thải, thí sinh đi tìm câu trả lời

Bên cạnh việc mặc quần áo kín đáo, lịch sự thì Cúc cho biết thêm thường sẽ hẹn bạn đi cùng 1 chuyến xe. “Ở quê mình có nhiều bạn bè cũng học tại TP.HCM nên hẹn đi chung. Đi cùng người quen vẫn hơn, vừa đỡ buồn, nếu gặp chuyện gì cũng có thể giúp đỡ nhau”, Cúc nói.