Húng Láng, hương bay về đâu?
Không kể trời mưa gió, các CĐV của Trường ĐH Nha Trang vẫn đội mưa đến sân bóng để cổ vũ cho các cầu thủ của trường mình, trong lượt thi đấu giữa Trường ĐH Nha Trang và ĐH Khánh Hòa, tại vòng loại khu vực Nam Trung bộ - Tây Nguyên, giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III-2025 cúp THACO. Đặt niềm tin vào các cầu thủ phố biển của Trường ĐH Nha Trang, Lê Thanh Trúc chia sẻ, chuyện nắng mưa không phải là vấn đề, chỉ cần đội chủ nhà giành được chiến thắng thì tất cả công sức mà nữ CĐV cùng nhóm bạn đến cổ vũ là xứng đáng.Đặc biệt, nhóm CĐV còn chuẩn bị thêm trống và kèn để cổ vũ, khiến cho không khí tại SVĐ Trường ĐH Nha Trang trở nên sôi động hơn. Trước đó, Trường ĐH Nha Trang đã giành chiến thắng trước đội Trường ĐH Đà lạt với tỷ số cách biệt 5-0.Trong trận đấu với Trường ĐH Khánh Hòa, đội chủ nhà đã giành chiến thắng với tỷ số 2-0, đồng thời tiến thắng vào vòng bán kết của vòng loại khu vực Nam Trung bộ - Tây Nguyên.Tại sao du khách Trung Quốc ngày càng ít ra nước ngoài?
Một trong những đoạn video ghi lại hình ảnh nghi là tiêm kích thế hệ thứ sáu đã được đăng tải lại trên trang Sina Weibo của Naval & Merchant Ships, tạp chí quân sự phổ biến của Trung Quốc, theo Sputnik News hôm nay 19.3.Lần này, dòng tiêm kích được ghi hình trong tư thế càng đáp được thu gọn, và không có máy bay nào khác hộ tống. Chưa rõ thời gian cũng như địa điểm ghi hình clip mới.Trong lần đầu lộ diện hồi tháng 12 năm ngoái, chiếc tiêm kích được chụp với càng đáp hạ thấp và được một tiêm kích J-20S theo sát.Tờ Hoàn Cầu thời báo hôm 17.3 dẫn lời nhà phân tích quân sự Trung Quốc Song Zhongping cho hay nếu những hình ảnh mới được xác nhận là có thực, điều này có nghĩa dòng máy bay mới đang đạt tiến triển khả quan với các chuyến bay được thực hiện cách quãng trong thời gian ngắn.Việc càng đáp xếp lại có nghĩa chuyến bay vừa thực hiện đã thử nghiệm những hệ thống có liên quan đến bộ phận này, trong khi đồng thời kiểm tra năng lực khí động học của máy bay.Hoàn Cầu thời báo cũng dẫn lời một chuyên gia khác là ông Wang Ya'nan, Tổng biên tập Tạp chí Aerospace Knowledge, nhận định khoảng thời gian ngắn cách quãng giữa các chuyến bay thử và việc thu càng đáp cho thấy phía nhà phát triển tự tin về sự ổn định trong lúc bay của tiêm kích.Theo ông Wang, tiêm kích trên nhiều khả năng trong giai đoạn đầu của các chuyến bay thử nghiệm.Trung Quốc đến nay vẫn chưa công bố việc phát triển các dòng tiêm kích thế hệ kế tiếp, nhưng có một số manh mối cho thấy điều đó đang diễn ra.Ngày 1.1, một video nhạc đăng trên tài khoản Sina Weibo của Chiến khu Đông bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có hình ảnh một chiếc lá bạch quả và một con chim. Điều này làm dấy lên đồn đoán về việc quân đội Trung Quốc đang phát triển dòng tiêm kích mới.
Kế hoạch phá vỡ 'thế độc tôn' của NVIDIA về AI
Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.
Theo Tom'sHardware, khi bị tấn công bởi mã độc (ransomware), nạn nhân thường có hai lựa chọn: trả tiền chuộc để lấy lại dữ liệu hoặc chấp nhận mất toàn bộ. Tuy nhiên, một phương pháp mới cho phép giải mã dữ liệu mà không cần nhượng bộ hacker - chỉ cần đầu tư đủ card đồ họa (GPU). Blogger Tinyhack đã phát hiện cách brute-force khóa mã hóa (thử tất cả khả năng của mã số/mã khóa) của ransomware mang tên Akira - một trong những mã độc phổ biến trên thế giới bằng GPU, nhưng quá trình này tiêu tốn nhiều tài nguyên phần cứng. Nếu sử dụng một card RTX 4090, quá trình giải mã có thể kéo dài đến 7 ngày. Trong khi đó, nếu dùng 16 GPU chạy song song, thời gian có thể giảm xuống còn khoảng 10 giờ.Mã độc Akira sử dụng các thuật toán mã hóa ChaCha8 và KCipher2, tạo khóa dựa trên bốn dấu thời gian chính xác đến từng nanosecond. Vì hệ thống chỉ có thể sinh khóa trong một khoảng hẹp (khoảng 5 triệu nanosecond, tức 0,005 giây), GPU có thể chạy brute-force để thử toàn bộ khả năng trong phạm vi này và tìm ra khóa chính xác.Tuy nhiên, phương pháp này không phải lúc nào cũng hiệu quả. Để bẻ khóa thành công, dữ liệu bị mã hóa phải được giữ nguyên trạng thái, vì nếu tệp bị thay đổi sau khi bị nhiễm, dấu thời gian quan trọng có thể bị mất. Ngoài ra, nếu dữ liệu được lưu trên hệ thống lưu trữ mạng (NFS) thay vì ổ cứng cục bộ, độ trễ của máy chủ có thể khiến việc xác định thời gian chính xác trở nên khó khăn hơn.Với nhu cầu xử lý cực lớn, các tổ chức bị tấn công có thể phải thuê máy chủ GPU từ các dịch vụ như Runpod hoặc Vast.ai để tăng tốc độ giải mã. Một khách hàng của Tinyhack đã mất khoảng 3 tuần để giải mã toàn bộ dữ liệu bị nhiễm bằng phương pháp này.Việc tìm ra cách giải mã ransomware mà không cần trả tiền chuộc là một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực an ninh mạng. Tuy nhiên, cái giá để thực hiện phương pháp này vẫn rất đắt đỏ khi phải đầu tư một hệ thống GPU mạnh, hoặc mất nhiều thời gian. Trong khi đó, những kẻ đứng sau ransomware có thể sẽ sớm tìm cách vá lỗ hổng này, khiến việc giải mã trở nên bất khả thi.Dù có công cụ mạnh mẽ đến đâu, yếu tố bảo mật hiệu quả nhất vẫn nằm ở con người. Việc trang bị kiến thức an ninh mạng, sao lưu dữ liệu thường xuyên và áp dụng các biện pháp phòng ngừa là cách tốt nhất để tránh rơi vào tình thế phải lựa chọn giữa trả tiền chuộc và chi hàng chục nghìn USD vào phần cứng để giải mã dữ liệu.
Nghề làm dâu trăm họ
Tin nhắn của phụ huynh N.T.H như sau: "Kính chào thầy Huy. Đêm 9.1.2025 con tôi (sinh ngày 28.8.2012) đi học võ taekwondo tại CLB Seung Ri (151/1 Hồ Nguyên Trừng, phường Khuê Đông, quận Cẩm Lệ, TP.Đà Nẵng do HLV trưởng Nguyễn Văn Kin phụ trách) về thì cháu nói bị HLV trưởng đánh bằng roi tre (HLV này thường xuyên đánh võ sinh như vậy) nhưng ít đau, nhưng cháu bị trợ lý tên là Quý (2 đẳng) đánh và đạp rất mạnh khi cháu ở tư thế nằm sấp, cả người cháu đầy vết tích (ngực, lưng, mông, 2 bắp đùi). Tôi đã dùng điện thoại chụp ảnh lại và báo đường dây nóng TP.Đà Nẵng về việc xâm phạm thân thể trẻ em, tôi đưa cháu đi khám tại bệnh viện và đưa cháu đến Công an phường Khuê Trung để làm việc. Tôi đã từng góp ý cách dạy võ sinh mà dùng roi là không nên (phản giáo dục và xâm phạm thân thể trẻ em, vì rất nhiều võ sinh học cấp 1 và cấp 2). Sáng nay tôi đưa cháu đến Ủy ban Bảo vệ bà mẹ và trẻ em để báo cáo".Trong tin nhắn gửi đến lãnh đạo VTF, phụ huynh N.T.H cho biết: "Từ đó đến nay cháu bị khủng hoảng tâm lý trầm trọng, luôn lo sợ bị HLV và trợ lý HLV đánh đập khi đi học võ lại, lo sợ đi học trên trường bị các võ sinh học tại CLB này đánh khi ba làm rõ mọi chuyện, lo sợ sẽ bị đánh khi gặp lại HLV và trợ lý HLV tại công an phường Khuê Trung sắp đến. Tôi phải liên tục an ủi và động viên cháu đồng thời đã chuyển cháu đến học tập và rèn luyện tại CLB khác.Trước đây con tôi học võ Teakwon tại CLB An Hải Bắc - Đà Nẵng với thầy Thiên (võ sư, 5 đẳng, Thầy đã mất) và trợ lý HLV Lê Tuấn Vũ, thời gian học khoảng hơn 5 năm (kể cả thời gian dịch bệnh) và đạt đai đen 1 đẳng. Sau đó gia đình chuyển nhà nên tôi đưa cháu đến học tại CLB Seung Ri từ ngày 1.12.2023 đến nay, cháu đạt đai đen 2 đẳng. Cháu là đứa trẻ hiền lành, ngoan, nhỏ con. Tôi rất bức xúc khi cháu bị đánh dã man như vậy chỉ vì cháu thực hiện động tác võ không chuẩn, trợ lý HLV đánh cháu dã man cũng là đai đen 2 đẳng".Được biết, CLB Seung Ri trực thuộc sự quản lý của Liên đoàn Taekwondo Việt Nam (VTF). Nếu sự việc được xác minh đúng như những gì phụ huynh N.T.H tố cáo, CLB này sẽ bị khai trừ khỏi VTF. Những cá nhân liên quan đến vụ việc sẽ bị xử lý thích đáng, ở phương diện pháp luật và nghề nghiệp. Các HLV đã đánh đập võ sinh N.T.N.M có nguy cơ bị tước thẻ hành nghề suốt đời và đối diện với mức phạt khác của cơ quan chức năng. VTF cho biết quan điểm: "Hành vi sử dụng bạo lực trong huấn luyện thể thao, đặc biệt với trẻ em, là hoàn toàn phản giáo dục và vi phạm pháp luật".Cơ quan chức năng sẽ vào cuộc để điểu tra vụ việc dù HLV muốn giải quyết nội bộ với gia đình em N.T.N.M.
