Nguyễn Thu Trang vào Top 50 Nữ lãnh đạo xuất sắc Châu Á Thái Bình Dương
Cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, đoạn qua Bình Dương có tổng chiều dài 52 km (đoạn qua Bình Phước dài khoảng 6,6 km) vừa được khởi công xây dựng, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Cao tốc có điểm xuất phát từ đường Vành đai 3 TP.HCM (đoạn qua P.An Phú, TP.Thuận An, Bình Dương) và kết thúc tại TX.Chơn Thành (Bình Phước).Theo thiết kế, cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành có các nút giao với đường Vành đai 3 TP.HCM (khu vực ngã sáu An Phú, TP.Thuận An), đường Vành đai 4 TP.HCM và đường ĐT.741 (đoạn qua TT.Tân Bình, H.Bắc Tân Uyên); nút giao cầu Khánh Vân (TP.Tân Uyên), đường tạo lực Bắc Tân Uyên – Phú Giáo – Bàu Bàng…Theo đó, người dân ở TP.Thủ Dầu Một muốn đi TX.Chơn Thành có thể nhập làn vào tuyến cao tốc này ở các nút giao cầu Khánh Vân (P.Khánh Bình, TP.Tân Uyên) hoặc nút giao ĐT.741 (TT.Tân Bình, H.Bắc Tân Uyên).Theo ước tính, từ nút giao cầu Khánh Vân (Km 7) đến điểm cuối cao tốc (Km 52) giáp ranh H.Bàu Bàng (Bình Dương) và TX.Chơn Thành (Bình Phước) có chiều dài khoảng 45 km; thời gian đi theo vận tốc thiết kế (100 km/gờ) mất khoảng 30 phút.Nếu đi từ nút giao ĐT.741 (Km 32) đến điểm cuối của cao tốc (Km 52, trên địa phận Bình Dương) có chiều dài khoảng 20 km, thời gian di chuyển theo vận tốc thiết kế hết khoảng trên 12 phút.Người dân đi từ ngã sáu (P.Phú Cường, TP.Thủ Dầu Một) đến nút giao cầu Khánh Vân (dài khoảng 14 km), trong điều kiện thời tiết và giao thông bình thường mất khoảng 28 phút; đến nút giao ĐT.741 (dài khoảng 26 km), đi trong điều kiện bình thường hết khoảng 45 phút.Theo tình hình giao thông thực tế tại Bình Dương, người dân ở các phường Phú Mỹ, Phú Tân, Hòa Phú, Tân An, Hiệp An, Tương Bình Hiệp và Chánh Mỹ (TP.Thủ Dầu Một) đều có thể đi TX.Chơn Thành từ 2 nút giao kể trên là tiện nhất.Còn lại nếu ở các phường như: Phú Cường, Phú Thọ, Phú Hòa, Phú Lợi (TP.Thủ Dầu Một) thì đi nút giao cầu Khánh Vân tiện lợi nhất.
Đông y trị liệu chứng âm lãnh ở nam giới
Hãng tin Reuters dẫn lời Tổng thống Donald Trump hôm 25.2 cho biết sẽ gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào cuối tuần này để hoàn tất thỏa thuận, có thể mở ra cơ hội cho Mỹ tiếp cận nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ của Ukraine.
Ô tô điện Trung Quốc chạy hơn 1.000 km sau mỗi lần sạc, giá 57.300 USD
Điển hình như trong tác phẩm Phiên chợ vùng cao, Trần Nguyên Thế đã mô phỏng lại một phiên chợ cuối năm của bà con Mèo Vạc, với hình ảnh các cô gái Mông trong trang phục sặc sỡ, những chàng trai khỏe mạnh xuống chợ ăn thắng cố hay góc các mặt hàng nông sản được bà con lấy từ các xóm làng - nơi trao đổi hàng hóa giữa miền xuôi với miền ngược.
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số (KQXS), kết quả xổ số miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT), kết quả xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay chủ nhật ngày 26.1.2025.KQXS Tiền Giang, Kiên Giang, Đà Lạt, Khánh Hòa...Mời bạn đọc xem kết quả xổ số (KQXS) miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT) được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
Nhiều quận ở TP.HCM bị cúp nước từ tối nay đến 25.12
Mạng xã hội chia sẻ câu chuyện bạn bè của chú rể tự tay chuẩn bị cổng cưới tặng bạn thân trong ngày trọng đại. Người đi kiếm cây chuối, người chặt tre, người cắm hoa trong không khí vui vẻ, rộn ràng. Cổng cưới hoàn thiện chỉ trong một ngày, ai nấy đều hài lòng với món quà đặc biệt của nhóm bạn dành tặng chú rể. Nhiều người để lại bình luận tích cực về tình nghĩa bạn bè và gửi lời chúc hạnh phúc đến cặp vợ chồng trẻ.Tài khoản Nguyễn Ngọc viết: "Cổng đẹp nhưng hơn hết là sự đoàn kết, tình cảm gia đình hàng xóm láng giềng. Đó mới là ngày vui, chứ đám cưới lộng lẫy xa hoa, khách tới chỉ ngồi ăn cũng không vui lắm". Bạn Việt Linh bày tỏ: "Thích đám cưới như này nè, hồi xưa làm gì có cổng rạp như bây giờ. Toàn thanh niên trai tráng trong xóm tụ tập lại làm, ăn uống với nhau vui hết nấc". Một trong những người làm cổng cưới tặng chú rể là anh Phan Vũ (ở H.Vị Thanh, Hậu Giang), bạn của chú rể Lê Thiện Văn (32 tuổi). Anh Vũ cho biết, trước đám cưới một ngày mọi người sắp xếp thời gian, công việc đến phụ giúp gia đình. Nhóm bạn chỉ mua hoa hồng tươi còn chuối, tre, dừa nước… thì tìm trong xóm. Chú rể là người tổ chức đám cưới cuối cùng trong nhóm bạn chơi chung với nhau nên mọi người muốn phụ giúp để đám cưới trở nên ý nghĩa. "Công đoạn khó khăn nhất là lá chuối và lá tre hay bị khô nên tụi mình phải thay liên tục. Mọi người cùng đoàn kết, chung sức nên việc thực hiện diễn ra nhanh gọn. Cổng cưới tự làm tiết kiệm được khoảng 3 triệu nhưng điều quan trọng là thể hiện tình cảm với người bạn thân", anh Vũ nói. Nhóm bạn chơi chung với nhau từ hồi cấp 3, đến nay đã 12 năm. Hàng xóm, khách mời đến dự ai cũng khen cổng cưới, chụp hình kỷ niệm. Chú rể Thiện Văn cho hay, bản thân rất vui và hạnh phúc khi được bạn bè phụ giúp trong ngày trọng đại. "Ai cũng nhiệt tình đóng góp công sức vào ngày vui của mình. Cây nhà lá vườn có gì mọi người làm đó nhưng kết quả thành công ngoài sức kỳ vọng. Các bạn tự lên ý tưởng, kiếm vật liệu để hoàn thiện. Tôi mua thêm ít hoa tươi về cắm để không gian thêm lãng mạn", anh Văn cho hay. Anh Văn bày tỏ sự trân quý trước tình cảm của bạn bè, khách mời dành cho mình. Ai cũng dành thời gian chụp hình kỷ niệm và lưu lại khoảnh khắc đáng nhớ. Ở chỗ anh, đa phần đều thuê dịch vụ tiệc cưới tổ chức, ít ai tự làm. Anh Văn và cô dâu yêu nhau hơn một năm trước khi nên duyên vợ chồng. "Nhà cô dâu cách nhà mình khoảng 30 km, nhà gái cũng khen cổng cưới. Tôi vô tình gặp vợ trong một lần đi dự tiệc, hai người nói chuyện, tìm hiểu và nhận thấy có nhiều điểm tương đồng. Tụi mình yêu nhau và giờ đồng hành với nhau trong cuộc sống", chú rể chia sẻ.

Hoàn cảnh thương tâm của người mẹ đơn thân
MC Hải Anh khoe thời trang sân golf ấn tượng
Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) chính thức có hiệu lực từ ngày 1.1.2025, gây ra nhiều ý kiến trái chiều, nhất là những người thường xuyên điều khiển phương tiện giao thông. Với mức xử phạt tăng cao so với Nghị định 100/2019/NĐ-CP (Nghị định 100), vi phạm giao thông trở thành mối lo ngại lớn. Mặc dù mức xử phạt đã tăng cao, vẫn có rất nhiều người thường xuyên mắc phải những lỗi vi phạm giao thông khiến bản thân phải trả giá đắt. Một trong những lỗi vi phạm giao thông phổ biến, dễ gặp trong dịp Tết là lỗi nồng độ cồn với mức phạt lên đến 40 triệu đồng đối với người điều khiển ô tô, 10 triệu đồng đối với người điều khiển mô-tô, xe máy.Ngoài ra, vẫn có một số lỗi vi phạm giao thông khác như sử dụng mô-tô, xe máy chở hàng hoá quá khổ, sử dụng xe máy leo vỉa hè và vượt đèn đỏ,... Đây đều là những lỗi dễ mắc phải nếu bất cẩn và chủ quan trọng quá trình tham gia giao thông. Để đảm bảo an toàn trong dịp Tết này, người điều khiển phương tiện cần tuân thủ quy định luật An toàn giao thông.
Một gia đình nghèo gặp cảnh tai ương khốn cùng
Đấy là Phạm Tuấn Hải, tiền đạo số 10 nhưng ngồi dự bị cả giải trước khi bất ngờ được đá chính ngay trận chung kết lượt về. Đấy là Hai Long, người chỉ ghi 2 bàn trong toàn bộ chiến dịch. Bàn đầu tiên mở tài khoản của tuyển Việt Nam tại ASEAN Cup 2024, bàn cuối cùng làm im lặng toàn bộ Rajamangala. Tất cả đều là người của CLB Hà Nội, đội bóng của bầu Hiển - Chủ tịch HĐQT SHB.Viễn cảnh Tuấn Hải và Hai Long ghi bàn có lẽ không nằm trong trí tưởng tượng của những CĐV lạc quan nhất từ trước khi trận chung kết lượt về bắt đầu. Cả hai đã dự bị nhiều hơn ra sân, chỉ là phương án B thậm chí C của HLV Kim Sang-sik. Ngay cả khi bộ đôi này xuất hiện, CĐV lẫn giới quan sát cũng kỳ vọng nhiều hơn vào những cái tên nổi bật như Xuân Son, Hoàng Đức, Quang Hải hay cả Doãn Ngọc Tân.Song sự thầm lặng về nhân dạng không tỷ lệ thuận với tiếng vang cả hai tạo ra tại Rajamangala tối 5.1. Tuấn Hải chỉ mất 8 phút để mở điểm cho tuyển Việt Nam bằng tình huống thoát xuống trước khi dứt điểm cực khéo để mở tỷ số. Ở bàn thắng gỡ hòa 2-2, chính tiền đạo từ đội bóng bầu Hiển là người tung cú đá đập chân Pansa Hemviboon của tuyển Thái Lan.Bàn thắng của Hai Long thì đơn giản dập tắt toàn bộ hy vọng của người Thái, và đưa tuyển Việt Nam tới với chiến tích tuyệt diệu nhất trong lịch sử tham dự giải vô địch Đông Nam Á khi vô địch ngay trên đất Thái Lan.Hai Long có thể vẫn được coi là cầu thủ trẻ tại tuyển Việt Nam lúc này. Nhưng trường hợp của Tuấn Hải xứng đáng để đem ra suy ngẫm. Gần một năm trước, Tuấn Hải được giành Quả bóng Bạc Việt Nam. Phong độ cao trong màu áo CLB Hà Nội lẫn tuyển quốc gia giúp Hải vươn mình. Tiền đạo của Hà Nội từng sút tung lưới Nhật Bản lẫn Iraq trong năm 2024, nhưng sau cùng đã bắt đầu giải đấu cấp độ khu vực với vị trí trên ghế dự bị. Phương án ưu tiên của HLV Kim cho vai trò này là Bùi Vĩ Hào, một cầu thủ trẻ hơn Tuấn Hải 5 tuổi.Bóng đá thế giới từng chứng kiến không ít ngôi sao rơi vào hoàn cảnh tương tự Tuấn Hải. Nhiều cái tên lừng lẫy trong số này từng tạo rắc rối (Cristiano Ronaldo tại EURO 2021, Ruud van Nistelrooy tại World Cup 2006 chẳng hạn), nhưng Tuấn Hải vẫn bình tĩnh chờ đợi và chắt chiu từng cơ hội. Trước trận chung kết, Tuấn Hải mới chỉ đá vỏn vẹn 38 phút tại ASEAN Cup 2024. Nhưng khi được tin tưởng, tiền đạo chơi cho đội bóng của bầu Hiển đã không phụ lòng tin của HLV Kim và người hâm mộ.Nếu có gì để nói về chiến thắng của tuyển Việt Nam tại ASEAN Cup 2024, đó phải là việc đội tuyển gần như không phân biệt ranh giới giữa cầu thủ chính và dự bị. Tất cả đều đóng những vai trò riêng, biết cách tỏa sáng khi được trao cơ hội. Tuyển Việt Nam quả thực đã thắng cùng nhau, theo mọi nghĩa.Tuấn Hải và Hai Long là những trường hợp kép phụ tỏa sáng theo cách ít ai ngờ. Thủ quân Đỗ Duy Mạnh bắt đầu hai lượt trận chung kết đều trong vai trò cầu thủ dự bị. Nhưng bất cứ khi nào được tung vào sân, Duy Mạnh đều lập tức thể hiện được tầm ảnh hưởng khi giúp tuyển Việt Nam vượt qua rào cản tâm lý từ pha chơi thiếu fair-play của Thái Lan. Trong những phút cuối cùng tại Rajamangala, chính Duy Mạnh là người liên tục không chiến thành công nhằm giải nguy cho khung thành của Đình Triệu.Quang Hải cũng là một trường hợp tương tự khi không được đá chính, nhưng luôn cho thấy tầm ảnh hưởng tuyệt vời khi được tin tưởng. Chính Hải là người chuyền đường bóng quyết định cho Tuấn Hải tạo ra bàn gỡ 2-2.Tuấn Hải, Hai Long, Duy Mạnh hay Quang Hải đều đã và đang là người của CLB Hà Nội. Thành Chung, Xuân Mạnh, Văn Vĩ là những cái tên khác đã và đang khoác áo CLB của bầu Hiển thể hiện được vai trò tại ASEAN Cup 2024. Sức ảnh hưởng cùng nhóm này giúp tuyển Việt Nam luôn có được điểm tựa, không chỉ về chuyên môn mà còn cả tinh thần trong những thời điểm bị dồn ép. CLB của Chủ tịch SHB Đỗ Quang Hiển có 5 cầu thủ tham gia vào đội tuyển quốc gia trong chiến dịch ASEAN Cup 2024, không CLB nào đóng góp nhiều quân số hơn thế. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, Thành Chung, Duy Mạnh, Hai Long, Tuấn Hải... lao về phía khán đài nơi bầu Hiển đang đứng. Họ chia sẻ niềm vui chiến thắng cùng bầu Hiển SHB - người đã sát cánh bên họ từ những ngày đầu đến khi tỏa sáng như những chiến binh sao Vàng. Họ nhớ nơi đã hun đúc nên ý chí và khát vọng chiến thắng. Hình ảnh tại sân Rajamangala hôm nay gợi nhắc ký ức tại Mỹ Đình năm 2018, khi bầu Hiển cũng nghẹn ngào trong niềm vui lớn khi đội tuyển vô địch AFF Cup. Đó là những khoảnh khắc lịch sử hiếm có, chất chứa niềm tự hào và xúc động, chạm đến trái tim hàng triệu người yêu bóng đá.Sự gắn bó cùng nhau trong màu áo CLB có lẽ là một phần trong thành công tuyệt vời này của nhóm cầu thủ Hà Nội tại đội tuyển. Tại V.League 2024, Hà Nội là CLB hiếm hoi có lối chơi rõ ràng với sự tham gia của gần như toàn bộ các cầu thủ, ít khi phân biệt đá chính và dự bị. Tất cả cùng nhau chiến đấu, nỗ lực để có được thành quả. Thứ tinh thần khiêm nhường nhưng luôn sẵn sàng chiến đấu đến cùng này sau cùng đã giúp tất cả vươn mình vào thời điểm ít ai dám ngờ nhất.Bóng đá là môn thể thao làm nền cho vô số cá nhân vĩ đại. Nhưng để chạm tới vinh quang tột cùng, công sức của tập thể luôn phải đặt lên hàng đầu. Tuyển Việt Nam, với điểm tựa là nhóm cầu thủ từ đội bóng của bầu Hiển, đã vô địch ASEAN Cup 2024 như thế.
quay thử xsmt
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư