Vất vả tìm nước cứu ruộng mía
Những ngày giáp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, nhiều thương hồ ở xóm chợ nổi miền Tây giữa dòng kênh Tẻ TP.HCM vẫn miệt mài mưu sinh, mong đón một cái tết đủ đầy.Nhiều người gọi đây là xóm chợ nổi miền Tây vì trải dài một đoạn chừng 500 m từ gầm cầu Tân Thuận 2, trên dòng kênh Tẻ dọc đường Trần Xuân Soạn, là hàng chục chiếc ghe, xuồng tụ lại thành xóm thương hồ. Đa phần, những người sinh sống trên ghe là người dân miền Tây men theo sông nước đến thành phố này, chọn kênh Tẻ làm bến đậu mưu sinh hàng chục năm. Ngày trước, chỗ này còn được biết đến là "chợ nổi Tân Thuận", tồn tại hàng chục năm. Thuở đường bộ chưa phát triển, đây là nơi giao thương "trên bến dưới thuyền" sầm uất. Dần dà, chỉ còn lác đác vài chục chiếc ghe, thương hồ mưu sinh ở đây bằng nghề bán trái cây, chủ yếu nhập từ miền Tây lên.Những ngày giáp tết, bà Trần Thị Nhi (62 tuổi) ngồi dưới chiếc ghe nhỏ của mình ở xóm thương hồ này, mặt buồn thiu ngồi nhìn những nải chuối chín đẹp mắt phía trước, nhưng vắng khách mua.Quê ở Bến Tre, tuổi già không còn sức làm nông, vợ chồng già quyết định lên đây sống trên ghe, cạnh ghe con gái bà, bán trái cây lay lắt qua ngày. Tới nay ngót nghét cũng 5 - 6 năm. TP.HCM những ngày cuối năm triều cường, những cơn mưa trái mùa bất chợt cũng làm việc buôn bán của người phụ nữ gặp khó khăn."Cuối năm, bán ế quá! Hồi trước ngồi một chỗ chờ khách, nhưng giờ ngồi là đói, nên chồng tôi dù chân yếu nhưng vẫn phải ráng gánh chuối vô mấy con hẻm gần gần khu này để bán, được đồng nào hay đồng đó để mong cuối năm đón cái tết đủ đầy hơn", bà tâm sự.Còn nhiều bà con ở quê, người phụ nữ tâm sự tết năm nay, cả gia đình bà bỏ ghe lại đây, nhờ láng giềng cạnh bên trông coi, rồi bắt xe về quê ăn tết. Tình hình năm nay buôn bán không được tốt, bà Nhi nói mình ăn tết có phần tiết kiệm, nhưng được cạnh kề bên gia đình thời điểm này cũng là cái tết trọn vẹn, với bà.Chị Kim Ly, con gái bà Nhi mấy ngày qua tạm ngưng bán trái cây như thường lệ mà về Bến Tre để chuẩn bị nhập hàng cây cảnh, hoa tết lên đây để bán. Ở chiếc ghe cạnh bên ghe của mẹ, chị cùng chồng và con gái sinh sống ở đây cũng mấy chục năm nay."Cả nhà tôi định bán xong, 29 tết là cùng nhau lên xe về quê hết. Ghe thì bỏ lại nhờ người trông coi, kế bên có hàng xóm không về. Năm nay, mong việc buôn bán những ngày cuối thuận lợi để có đồng ra đồng vào ăn tết", chị chia sẻ thêm.Cách ghe của mẹ con bà Nhi không xa, bà Hiếu (60 tuổi) cũng quê Bến Tre cũng ngồi buồn thiu với những rổ trái cây nhập từ miền Tây lên vắng khách mua. Bà tâm sự cuối năm, buôn bán ế ẩm nên tinh thần không phấn khởi.Cùng gia đình ở xóm ghe này mười mấy năm nay, bà Hiếu cho biết thời điểm trước dịch Covid-19, việc buôn bán có nhiều thuận lợi, làm ăn được. Nhưng nhiều năm nay, kinh doanh đi xuống, buôn bán ế ẩm."Tết này, tôi cũng cùng gia đình về quê 28 tết. Tôi dự định nhập thêm mớ cây cảnh bán kèm với trái cây, bán cây cảnh, hoa tết thì có lời hơn một chút. Nếu bạn được thì ăn tết cũng ngon hơn. Chắc tầm mùng 9, mùng 10 gì đó, coi tình hình buôn bán thế nào rồi lên lại sau khi về ăn tết", bà chia sẻ.Trên chiếc ghe nhỏ, bà Ái Lan (55 tuổi) sống cùng con trai. Từ quê An Giang lên TP.HCM hơn 20 năm, làm đủ thứ nghề kiếm sống, 5 năm trở lại đây, bà mới bắt đầu sống trên ghe này vì hoàn cảnh khó khăn, không kham nổi tiền trọ trên bờ. Chồng mất cách đây hơn 1 năm, một mình bà bươn chải nuôi con trai năm nay lên lớp 6. Tết năm bay, bà cũng dự định sẽ cùng con nhỏ về quê để đón tết. Với người phụ nữ, quanh năm làm ăn vất vả, ngày tết, niềm hạnh phúc là khi được đoàn viên bên cạnh những người thân yêu.Béo phì, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và nguy cơ bệnh tim mạch
Út Lan: Oán linh giữ của hé lộ tạo hình quỷ dữ trong trang phục áo gấm đỏ của cô dâu thời xưa cùng một chiếc bướu lớn trên lưng, tái hiện nghi thức kết hôn - một phần trong nghi thức hiến tế "thần giữ của" được lưu truyền trong dân gian. Tuy nhiên, thân phận thật sự của ác quỷ trong phim vẫn được giữ kín, hứa hẹn tạo bất ngờ lớn cho khán giả khi phim chính thức ra mắt. Trong văn hóa tâm linh dân gian của người Việt, truyền thuyết về "thần giữ của" (hay còn gọi là thần giữ kho, thần tài, hoặc các vị thần liên quan đến việc bảo vệ tài sản) thường gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, thần linh và những câu chuyện mang tính chất siêu nhiên. Hình tượng "thần giữ của" thường xuất hiện dưới dạng các vị thần hoặc linh hồn có nhiệm vụ trông coi tài sản, kho báu, hoặc gia sản của con người.Truyền thuyết cho rằng nếu một người chôn giấu vàng bạc, tài sản ở một nơi bí mật rồi qua đời mà không kịp tiết lộ, linh hồn họ sẽ bị "trói buộc" ở đó để canh giữ. Những ai mạo phạm hoặc cố ý đào bới kho báu mà không có sự cho phép (thông qua cúng bái, xin phép thần linh) có thể gặp tai họa, bị thần hoặc linh hồn trừng phạt.Út Lan: Oán linh giữ của do Trần Trọng Dần đạo diễn. Anh là nhà sản xuất phim kinh dị Ngôi nhà trong hẻm (Ngô Thanh Vân và Trần Bảo Sơn đóng chính, ra rạp 2012) và phim tâm lý Dịu dàng (Dustin Nguyễn, Thanh Tú đóng chính, ra rạp 2014). Năm 2023, Trần Trọng Dần đạo diễn phim hành động Kẻ ẩn danh (Kiều Minh Tuấn, Quốc Trường, Mạc Văn Khoa đóng chính).Hai diễn viên nam chính của Út Lan: Oán linh giữ của (dự kiến ra rạp ngày 20.6 tới) vừa được đoàn phim công bố là Quốc Trường và Mạc Văn Khoa.
Cấm vẫn đổ
Lễ trao giải Oscar lần thứ 97 vừa khép lại hôm 3.3 (giờ Việt Nam) bằng chiến thắng vang dội của Anora ở 5 hạng mục quan trọng, bao gồm giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất dành cho Mikey Madison. Thành tích của ngôi sao sinh năm 1999 được xem là một bất ngờ không nhỏ ở đêm trao giải. Bởi lẽ, dù cô vốn được nhắc đến là ứng viên mạnh của đường đua năm nay song minh tinh kỳ cựu Demi Moore được đánh giá nhỉnh hơn. Trước khi lễ trao giải điện ảnh lớn nhất năm diễn ra, nhiều cây viết trong ngành hay các trang tin tức uy tín như Variety, The Hollywood Reporter, New York Post… nghiêng về dự đoán Demi Moore (phim The Substance) sẽ giành chiến thắng.
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump hôm 7.1 đã từ chối loại trừ khả năng sử dụng quân sự hoặc kinh tế trong nỗ lực giành quyền kiểm soát kênh đào Panama và lãnh thổ Greenland của Đan Mạch.Ông nói: "Không, tôi không thể đảm bảo với quý vị về một trong hai điều đó. Nhưng tôi có thể nói điều này, Mỹ cần [kênh đào Panama và Greenland] vì an ninh kinh tế".Tuyên bố đặc biệt được đưa ra khi ông Trump làm rõ thêm những nét chính về ý định mở rộng nước Mỹ ở thời điểm hai tuần trước khi ông tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20.1 tại Washington."Mỹ cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia. Tôi đã được thông báo điều đó từ lâu. Thậm chí rất lâu trước khi tôi tranh cử", ông Trump nhấn mạnh.Ông Trump gợi ý rằng ông sẽ áp thuế đối với Đan Mạch nếu nước này cưỡng lại lời đề nghị mua Greenland, lãnh thổ mà ông cho là rất quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ.Đan Mạch tuyên bố không bán Greenland.Bà Aaja Chemnitz, thành viên người Greenland trong quốc hội Đan Mạch, cho biết: "Vấn đề là liệu chúng ta có nên hợp tác nhiều hơn một chút với Mỹ không? Chúng ta không nên bị ai mua lại vì Greenland không và sẽ không phải thứ để bán, nhưng chúng ta có thể hợp tác chặt chẽ hơn trong việc phát triển kinh doanh với Mỹ".Bà Chemnitz đưa ra bình luận như vậy khi con trai cả của Tổng thống đắc cử Trump là ông Donald Jr. hôm 7.1 đã đến thủ phủ Nuuk của Greenland trong chuyến thăm cá nhân.Về Panama, Tổng thống nước này là Jose Raul Mulino trước đây đã bác bỏ quan điểm chuyển kênh đào trở lại cho Washington. Mỹ từng sở hữu kênh đào trước khi bàn giao quyền kiểm soát cho Panama vào năm 1999.Ông Trump nói: "Chúng tôi đã trao kênh đào Panama cho Panama. Chúng tôi không trao nó cho Trung Quốc. Và họ đã lạm dụng nó. Họ đã lạm dụng món quà đó. Lẽ ra không bao giờ nên chuyển giao kênh đào cho Panama. Chính điều đó, theo tôi, là lý do tại sao ông Jimmy Carter đã thất cử [vào năm 1980], có lẽ là còn quan trọng hơn cả khủng hoảng con tin [ở Iran]".Cuộc họp báo diễn ra một ngày sau khi Quốc hội Mỹ chính thức chứng nhận chiến thắng của ông.Trong ngày 7.1, tòa phúc thẩm ở New York đã bác bỏ đề nghị của ông Trump nhằm tạm dừng tuyên án vào hôm 10.1, liên quan bản án trả tiền bịt miệng cho một ngôi sao khiêu dâm.Cũng trong ngày 7.1, một thẩm phán trong một vụ án riêng đã tạm thời ngăn chặn luật sư đặc biệt Jack Smith công bố báo cáo về cuộc điều tra việc ông Trump xử lý sai các tài liệu mật và nỗ lực lật ngược cuộc bầu cử tổng thống năm 2020.
Nghe như tiếng đàn ong vo ve trong tai, người đàn ông đi khám và ‘tá hỏa’
Chia sẻ với Thanh Niên câu chuyện kinh doanh vàng năm qua, bà Bùi Hồng Tâm, Tổng giám đốc Công ty CP Ancarat Việt Nam, cho biết kinh tế khó khăn nên buôn bán cũng ảnh hưởng. Dịp gần tết tình hình khả quan hơn, song không có nhiều đơn hàng lớn như mọi năm. Số lượng đơn hàng vàng trang sức tăng lên nhưng giá trị từng đơn cũng như tổng giá trị thu về lại giảm đi."Năm nay, doanh nghiệp chỉ chuẩn bị hơn 10 mẫu vàng linh vật, ít hơn khá nhiều con số khoảng 30 mẫu của mọi năm. Chúng tôi cũng không sản xuất vàng miếng mới", bà Tâm nói.Một trong những vấn đề được bà Tâm và nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng khác rất trăn trở là khan hiếm vàng nguyên liệu. Từ trước tới nay, vàng nguyên liệu chủ yếu được doanh nghiệp mua từ nguồn vàng trong dân, nhưng hiện nay các quy định siết chặt hơn, mua vàng phải đảm bảo chứng từ đầy đủ. Cạnh đó, nguồn vàng trong dân cũng không dồi dào.Chuyên gia vàng Trần Duy Phương phân tích, hiện nguồn vàng nguyên liệu đầu vào rất căng thẳng. Các doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc lớn như Công ty Bảo Tín Minh Châu, Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC), Công ty CP vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ)... làm đúng quy trình thủ tục, có đầu vào mới có vàng cung ứng đầu ra.Trước đây, khi chưa siết chặt các quy định, doanh nghiệp có thể mua các loại vàng trôi nổi trên thị trường, nguồn cung tương đối dồi dào. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp thường mua vào vàng của chính họ hoặc các loại vàng thương hiệu khác mà người dân đem bán có giấy tờ, nguồn gốc rõ ràng."Thời gian qua, người dân cũng chủ yếu mua vào chứ không nhiều người bán ra. Các yếu tố này làm cho vàng nguyên liệu ngày càng khan hiếm", ông Phương lý giải.Trao đổi với Thanh Niên, ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng T.Ư toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới, cho biết gần đây ông đến thăm PNJ, một trong những công ty trang sức lớn nhất Việt Nam. Doanh nghiệp hiện có hai nhà máy sản xuất, sẽ có nhà máy thứ ba trong tương lai gần. "Đại diện PNJ chia sẻ, công ty đã xuất khẩu sản phẩm đến các khách hàng từ 15 quốc gia trên thế giới. Nhưng vì không thể mua đủ vàng nguyên liệu phục vụ nhu cầu trong nước, lượng sản phẩm trang sức dành cho xuất khẩu của PNJ rất ít", ông Shaokai Fan nói.Dẫn thông tin từ Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam và nghiên cứu từ Metal Focus, ông Shaokai Fan nhận định, nhu cầu vàng trang sức ở Việt Nam dao động từ 15 - 20 tấn mỗi năm. Vì vậy, Việt Nam phải nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất số trang sức này."Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đã gửi kiến nghị về việc nhập khẩu vàng nguyên liệu tới Ngân hàng Nhà nước. Chúng tôi vẫn đang đợi câu trả lời, hy vọng rằng kiến nghị sẽ được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt trong năm nay", ông Shaokai Fan nhấn mạnh.Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương Shaokai Fan tính toán: năm 2024, xuất siêu của Việt Nam là 24 tỉ USD, tổng vốn FDI là 25 tỉ USD và kiều hối là 16 tỉ USD. Do đó, năm ngoái Việt Nam đã thu về lượng ngoại tệ là 65 tỉ USD .Nếu ngành thương mại Việt Nam yêu cầu nhập khẩu vàng thì nhu cầu vàng nguyên liệu thô tối đa chỉ khoảng 20 tấn vàng, trị giá khoảng 1,7 tỉ USD. Với thu ngoại tệ 65 tỉ USD, Việt Nam chi gần 2 tỉ USD nhập 20 tấn vàng là hợp lý.Chuyên gia tài chính - ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu phân tích, Ngân hàng Nhà nước rất quan tâm tới tính thanh khoản của nền kinh tế. Phải đảm bảo có đủ dự trữ quốc gia, trong đó có vàng, ngoại tệ, những tài sản định nghĩa bằng đồng ngoại tệ, ít nhất dự trữ phải bằng số tiền quốc gia chi để nhập khẩu trong 3 tháng. Bởi vậy, lo ngại đổ quá nhiều tiền để nhập khẩu vàng cũng dễ hiểu.Tuy nhiên, theo ông Hiếu, cả năm chi khoảng 1,7 - 2 tỉ USD để nhập vàng và chia ra thành nhiều đợt khác nhau thì không đáng lo ngại. Ngân hàng Nhà nước nên tạo điều kiện để nguồn cung vàng dồi dào hơn, cho phép nhập khẩu vàng ở mức phù hợp.Nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước nên có giải pháp, lộ trình hợp lý để giải quyết vấn đề vàng nguyên liệu nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước, ông Phương nói, mỗi năm chi khoảng 1,7 tỉ USD để nhập 20 tấn vàng là đủ để giải tỏa một phần "cơn khát" vàng nguyên liệu."Nếu cho phép nhập khẩu 20 tấn vàng mỗi năm, không cần nhập một lần mà chia thành nhiều đợt trong năm. Có thể chia thành 5 - 6 đợt, canh thời điểm giá vàng thấp để nhập khẩu, số tiền chi ra cho mỗi đợt nhập vàng khoảng 200 - 300 triệu USD là không đáng kể", ông Phương nhìn nhận.
