Những tấm lòng vàng 6.5.2023
Tại phòng khám ACC, các chuyên viên vật lí trị liệu – phục hồi chức năng có chuyên môn cao tại sẽ dùng tay kết hợp với một số thiết bị hỗ trợ chuyên dụng tác động sâu vào phần mô cơ co thắt quá mức, từ đó giúp hồi phục thư giãn ở các vị trí căng cơ. Như vậy, tình trạng đau nhức sẽ thuyên giảm đáng kể mà không cần đến thuốc. Mặt khác, người chơi thể thao nhận được các lợi ích mang lại ngay từ lần trị liệu đau mỏi cơ chuyên sâu đầu tiên bao gồm:Phát hiện bar bãi biển hoành tráng ở Hạ Long kinh doanh bóng cười
Nam giới trên 40 tuổi có thể cảm thấy vô cùng khó khăn khi sinh con vì khả năng vô sinh tăng lên đến mức cao nhất ở tuổi này.
Những tấm lòng vàng 20.4.2022
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Khung gầm của chiếc xe cũng là một điểm đáng tiếc, nếu những nhược điểm khác có thể bỏ qua ở tầm giá này thì khung gầm cho cảm giác kém chắc chắn sẽ làm mất đi phần lớn cảm xúc hứng thú cầm lái. Điều này làm ảnh hưởng đáng kể tới sự tự tin của người lái ở tốc độ cao, cảm giác như phần bánh xe không có sự liên kết chặt chẽ với phần khung.
Những tấm lòng vàng 20.10.2022
Vào lúc 15 giờ 30 chiều nay 11.3, phần 2 chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến “Ngành khoa học xã hội và sư phạm trước tác động của công nghệ” sẽ tiếp tục mang đến cho phụ huynh và học sinh những thông tin hữu ích về tuyển sinh và đào tạo những ngành học này.Chương trình được truyền hình trực tuyến tại địa chỉ: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, Tik Tok Báo Thanh Niên. Tại chương trình, đại diện các trường ĐH sẽ cung cấp thông tin các ngành học thuộc khối khoa học xã hội nhân văn và sư phạm hiện đang được tuyển sinh và đào tạo tại các trường ra sao? Năm nay phương thức xét tuyển, tổ hợp môn có thay đổi gì trước những dự kiến thay đổi của Bộ GD- ĐT?Tham gia tư vấn có các khách mờiTheo tiến sĩ Ngô Hồng Điệp, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Thủ Dầu Một, các ngành khoa học xã hội nhân văn và sư phạm cũng bị tác động bởi sự phát triển công nghệ nhưng sự tác động có lợi thế nhiều hơn. Máy móc không thể thay thế vai trò của con người, đặc biệt với ngành sư phạm. Với ngành khoa học xã hội nhân văn, máy móc chỉ hỗ trợ thêm sự sáng tạo của con người. Năm nay, Trường ĐH Thủ Dầu Một có 4 ngành đào tạo giáo viên và tiếp tục mở thêm 2 ngành mới gồm: sư phạm toán học và sư phạm tiếng Anh. Bên cạnh đó, trường đào tạo nhiều ngành khoa học xã hội nhân văn như: luật, quản lý nhà nước, văn hóa và ngôn ngữ nước ngoài… Trong những năm gần đây, một số ngành khối ngành này có số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển tăng đột biến như: công tác xã hội, tâm lý học….Thạc sĩ Nguyễn Nhật Quang, Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho hay các ngành liên quan đến khối ngành khoa học xã hội là quan hệ công chúng, truyền thông đa phương tiện, tâm lý học, Đông phương học, ngôn ngữ Anh. Với đặc điểm gắn kết giữa người với người, các ngành này luôn có cơ hội việc làm cao ngay cả khi phát triển mạnh của AI. Ngoài kiến thức chuyên môn, chương trình đào tạo của trường cung cấp khả năng sử dụng công nghệ mới,các ngoại ngữ khác nhau để thích nghi với môi trường làm việc hiện đại hơn.Thạc sĩ Nguyễn Trần Ngọc Phương, Giám đốc Trung tâm Marketing và phát triển thương hiệu Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho hay năm nay, trường dự kiến tuyển sinh theo 4 phương thức: điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM, kỳ thi V-SAT, 2 phương thức xét tuyển dựa vào học bạ. Năm nay, trường xét tuyển học bổng sớm dựa vào điểm trung bình học bạ. Tốt nghiệp các ngành khoa học xã hội nhân văn, sinh viên học 3,5 năm và trung bình mỗi học kỳ 11 triệu đồng, mức học phí này được cam kết giữ ổn định trong toàn khóa học.Tiến sĩ Đỗ Hữu Nguyên Lộc, Giám đốc Gloucestershire Vietnam, cho hay Gloucestershire Vietnam có 7 ngành đào tạo dành cho học sinh Việt Nam muốn tiếp cận với nền giáo dục Anh quốc. Trong đó, khối ngành khoa học xã hội có tiếng Anh, truyền thông đa phương tiện… Các chương trình đào tạo này dự kiến có 4 phương thức xét tuyển: điểm tốt nghiệp THPT, điểm học bạ, bài thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM, kỳ thi V-SAT. Ngoài ra, sinh viên cần đạt chuẩn tiếng Anh theo quy định của chương trình.Trong chương trình, ban tư vấn tiếp tục giải đáp các câu hỏi của học sinh. Một học sinh đặt vấn đề: ''Em muốn trở thành cô giáo dạy văn bậc THPT. Ngành sư phạm văn học có nhiều thí sinh đăng ký hay không, thông thường tỷ lệ chọi là bao nhiêu và điểm chuẩn có cao?''Tiến sĩ Ngô Hồng Điệp giải đáp: ''Ngành sư phạm ngữ văn tùy trường có tỷ lệ chọi cao hay thấp. Muốn học ngành này, việc đầu tiên cần đảm bảo ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào theo quy định của Bộ GD-ĐT với ngành đào tạo giáo viên. Bên cạnh năng lực học tập, em cũng cần xem xét kỹ về sở thích đam mê với nghề giáo và đảm bảo một số tiêu chí như khả năng truyền đạt… Khi học sư phạm, các trường đào tạo không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn nghiệp vụ sư phạm, tâm lý học…''. Tương tự, học sinh khác hỏi: '' Em có thể đăng ký ngành toán học tại Trường ĐH Thủ Dầu Một sau đó học thêm nghiệp vụ sư phạm để trở thành giáo viên toán bậc THPT hay không? Em muốn biết thêm ngành công tác xã hội học gì và ra trường làm việc ở đâu?''.Tiến sĩ Ngô Hồng Điệp thông tin: Theo luật Giáo dục năm 2019, muốn trở thành giáo viên dạy bậc phổ thông, ngoài học sư phạm có thể học ngành đúng chuyên ngành và chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm. Do đó, sinh viên có thể học ngành toán và học thêm chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm để làm giáo viên. Với ngành công tác xã hội là một ngành mang tính tổng hợp của nhiều ngành nghề, sinh viên học kiến thức tâm lý, kỹ năng giải quyết vấn đề, xử lý tình huống… Sinh viên ra trường có thể làm ở các cơ quan nhà nước, trung tâm bảo trợ, tổ chức phường xã, phòng công tác xã hội của các bệnh viện, các tổ chức phi chính phủ, viện nghiên cứu…Học sinh thắc mắc: ''Học ngành công nghệ giáo dục có trở thành giáo viên hay chỉ làm công việc trong lĩnh vực giáo dục? Ngành này học những gì, nhu cầu tuyển dụng ra sao?''.Thạc sĩ Nguyễn Nhật Quang cho hay: ''Sinh viên ngành công nghệ giáo dục vừa được trang bị kiến thức giáo dục vừa có kiến thức về công nghệ. Không chỉ trở thành một chuyên gia về lĩnh vực công nghệ giáo dục, sinh viên ngành này nếu học thêm các chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm để giảng dạy. Cơ hội nghề nghiệp càng rộng mở nếu có ý tưởng học song ngành với các ngành ngôn ngữ''. Liên quan đến một trong những ngành học đang thu hút sự quan tâm của thí sinh, chương trình nhận được câu hỏi: ''Ngành tâm lý học của Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn đào tạo theo hướng nào? Em có cần phải đáp ứng yêu cầu tiếng Anh đầu vào hay không? Nếu học xong em muốn học tiếp thạc sĩ ở nước ngoài thì có được hay không?''Thạc sĩ Nguyễn Nhật Quang chia sẻ: '' Trường đặc biệt chú trọng đào tạo tiếng Anh cho sinh viên thông qua nhiều hoạt động, kể cả việc đọc thêm tài liệu bằng tiếng Anh… Sinh viên không cần lo lắng việc đáp ứng chuẩn tiếng Anh đầu ra để có thể học cao lên chương trình thạc sĩ hoặc đáp ứng thị trường lao động''.Một học sinh thắc mắc: ''Có phải học ngành luật thì phạm vi làm việc rộng hơn luật kinh tế hay không? Chương trình đào tạo của 2 ngành này tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM khác nhau ra sao và bao nhiêu điểm thì em có khả năng đậu?''. Thạc sĩ Nguyễn Trần Ngọc Phương giải đáp: ''Cả 2 ngành sinh viên đều được trang bị kiến thức tổng quan về luật trong nước và thế giới, Tốt nghiệp, sinh viên được cấp bằng cử nhân và cơ hội trở thành luật sư là giống nhau. Nhưng ngành luật sâu hơn về luật hình sự, luật dân sự… còn luật kinh tế học sâu hơn về luật kinh tế, luật ngân hàng, luật bảo hiểm… Mức điểm trúng tuyển của 2 ngành các năm gần đây từ 18-20 điểm''.Bên cạnh đó, có thí sinh gửi đến chương trình câu hỏi: ''Có phải học các ngành ngôn ngữ Hàn Quốc, Trung Quốc hay Nhật Bản thì sẽ có cơ hội làm việc ở các quốc gia trên? Trong các ngành này của Trường ĐH Công nghệ TP.HCM thì ngành nào có tỷ lệ chọi cao nhất? Nếu em đạt 3 môn trên 24 điểm thì có được nhận học bổng hay không?''Thạc sĩ Nguyễn Trần Ngọc Phương cho hay: Mức điểm xét học bổng 3 môn trên 24 là có cơ hội vì trường xét ngưỡng từ 20 điểm. Các ngành ngôn ngữ đều có sức hấp dẫn riêng với điểm chuẩn trúng tuyển đầu vào ở mức gần như nhau.Liên quan đến các chương trình liên kết, học sinh đặt câu hỏi: ''Nếu em đăng ký học chương trình của Gloucestershire Việt Nam thì có những ưu điểm, lợi thế gì? Bằng cấp ra sao và tốt nghiệp có thể làm việc ở công ty nước ngoài không?''.Tiến sĩ Đỗ Hữu Nguyên Lộc cho hay Gloucestershire Vietnam là chương trình du học ngay tại Việt Nam, tiếp cận chương trình và nhận tấm bằng quốc tế với chi phí tiết kiệm. Bên cạnh đó, sinh viên có trình độ tiếng Anh đạt chuẩn quốc tế, có cơ hội tiếp cận với môi trường làm việc quốc tế sau khi tốt nghiệp.Một học sinh khác gửi câu hỏi đến chương trình: ''Em định đăng ký học ngành tiếng Anh và ngôn ngữ học hoặc ngành truyền thông đa phương tiện của Gloucestershire Vietnam, vậy cơ hội chuyển tiếp đi học tại Anh quốc như thế nào? Em có cơ hội nhận học bổng hay không?''Giải đáp câu hỏi này, tiến sĩ Đỗ Hữu Nguyên Lộc cho hay: Tại Gloucestershire Việt Nam, các ngành tiếng Anh và ngôn ngữ học, truyền thông đa phương tiện, sinh viên có thể học hoàn toàn ở Việt Nam hoặc có thể chuyển tiếp sau 2-3 năm tại Anh Quốc. Điểm ưu việt của chương trình này đặc biệt là học phí. Ngoài ra, chương trình có nhiều học bổng hấp dẫn với mức tối đa lên tới 100% học phí. Không chỉ nhận học bổng khi học giai đoạn ở Việt Nam, sinh viên còn có cơ hội nhận học bổng cả giai đoạn chuyển tiếp.Bạn đọc có thể xem lại phần 1 TẠI ĐÂY.
