Đi nước ngoài mua ngoại tệ ở đâu?
Đội hình HAGL ở V-League mùa giải 2024-2025 vốn đã trẻ, nay còn trẻ hơn. Đội bóng phố núi quyết định triệu tập lại 4 cầu thủ trẻ đang thi đấu ở CLB Long An theo dạng cho mượn gồm trung vệ Đinh Quang Kiệt (sinh năm 2007, cao 1,95 m), tiền đạo Nguyễn Minh Tâm (sinh năm 2005, cao 1,8 m), tiền vệ Môi Sê (sinh năm 2005, cao 1,7 m) và tiền đạo Hoàng Minh Tiến (sinh năm 2005, cao 1,78 m). Tất cả đều là nhà vô địch VCK U.21 quốc gia 2024. 4 cầu thủ này sẽ có cơ hội ra sân ở V-League trong phần còn lại của mùa giải. Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại, HAGL có đến 17 cầu thủ sinh sau năm 2000, đáng chú ý còn có tiền đạo Trần Gia Bảo, sinh năm 2008, người cũng đã ghi 1 bàn thắng tại V-League. Ngoài các ngoại binh, những cầu thủ sinh trước năm 2000 chỉ còn lại Lê Văn Sơn, A Hoàng, Châu Ngọc Quang, Trần Minh Vương, Phan Đình Vũ Hải, Nguyễn Hữu Anh Tài. Có thể nói, sau "thế hệ vàng" của những Công Phượng, Xuân Trường, Văn Toàn, Văn Thanh, Hồng Duy... HAGL gần như thay đổi hoàn toàn, cả về nhân sự lẫn phong cách chơi bóng. Đội bóng phố núi gần như không có ngôi sao, không thi đấu hoa mỹ, nhưng điểm tích cực là họ đang tạo nhiều cơ hội cho các cầu thủ trẻ, điều có lợi cho bóng đá Việt Nam. Trong nhóm 4 cầu thủ mới được bổ sung, tiền đạo Hoàng Minh Tiến là gương mặt nổi bật. Anh trưởng thành từ lò đào tạo của HAGL, thường xuyên góp mặt ở các cấp độ đội tuyển trẻ Việt Nam như U.17, U.19, U.20. Đáng chú ý, trong chuyến tập huấn cùng đội tuyển U.17 Việt Nam trên đất Đức hồi đầu năm 2022, Minh Tiến thể hiện cực kỳ ấn tượng. Anh cùng trung vệ Nguyễn Mạnh Hưng (CLB Thể Công Viettel) được các chuyên gia Đức đánh giá rất cao và được trao cơ hội ở lại tập chuyên sâu 1 tuần tại CLB Eintracht Frankfurt. Sau đó, Minh Tiến liên tục được trau dồi kinh nghiệm ở các giải đấu trẻ, rồi khoác áo CLB Kon Tum chơi ở giải hạng ba quốc gia. Anh được HLV Hoàng Anh Tuấn điền tên vào danh sách dự VCK U.20 châu Á 2023, thi đấu khá tốt tại vòng loại U.23 châu Á 2025. Anh cho thấy tiềm năng trở thành một tiền đạo hàng đầu của bóng đá Việt Nam trong tương lai. Và trước khi được GĐKT Vũ Tiến Thành và HLV Lê Quang Trãi điền tên vào danh sách dự V-League 2024-2025, anh cũng được HLV Kiatisak Senamuang làm điều tương tự ở mùa giải 2023. Minh Tiến giàu tiềm năng nhưng điều quan trọng giờ là tiền đạo sinh năm 2005 phải nỗ lực hết mình để có thể được trao cơ hội ra sân tại HAGL. Từ đó, HLV Kim Sang-sik mới có cơ sở để đánh giá năng lực và gọi anh lên đội tuyển U.22 Việt Nam để chuẩn bị cho SEA Games 33.
Nữ sinh Phú Yên đạt 2 học bổng du học Mỹ trị giá hơn 10 tỉ đồng
Ở thành phố, cách không xa lại có chợ, siêu thị. Các cửa hàng mở từ sáng tới tối, muốn mua gì cũng dễ. Ai bận bịu quá thì đặt online, thoáng chốc shipper đến giao hàng. Tuy nhiên, ở đây lại khó tìm những mặt hàng hương đồng cỏ nội đúng chuẩn "gốc" miền Tây. Khi nói đến việc chuẩn bị ăn tết, người thành phố có phần ung dung. Còn mười bữa nửa tháng tới tết mới mua sắm cũng là chuyện thường. Có người sát giao thừa mới xách giỏ đi chợ. Song, dù ăn tết hoành tráng, đủ món "sơn hào hải vị", bà con vẫn có một cảm tình đặc biệt với những món dân dã miền Tây. Vì lẽ đó mà đa phần người miền Tây xem cá đồng, gà thả vườn... chính là đặc sản quê mình. Bởi nó được xuất xứ từ vùng quê, ở phố xá không phải muốn mua là có. Ngày tết, bên cạnh những món ăn truyền thống như thịt kho hột vịt, dưa chua, canh khổ qua, bánh tét… thì mâm tiệc của người miền Tây luôn có đặc sản miệt vườn. Miền Tây có nhiều kênh rạch, ruộng đồng mênh mông, đúng mùa cá mắm tự nhiên dồi dào. Nhưng nếu không đúng thời điểm thì cũng không dễ đánh bắt. Do đó, người dân thường có thói quen lo tết xa. Trước tết vài tháng, nhà nhà tranh thủ nuôi đàn gà, đàn vịt ngoài vườn; cặp mé sông (hoặc trong mương) làm vèo lưới nuôi cá, ếch...Bà Lưu Thu Năm (49 tuổi, ngụ xã Lương Tâm, H.Long Mỹ, Hậu Giang) chia sẻ: "Mới mùa nước nổi gia đình tôi đã tính chuyện ăn tết. Nhà tôi đi đặt lợp, đẩy côn, chọn những con cá lóc đồng roi roi (cỡ vừa - PV) rọng trong vèo để dưỡng tới tết. Con cháu, bạn bè ở thành phố về rất thích ăn đồ đồng nên phải dự trữ trước vài tháng. Vì vào tết thì nghịch mùa, khó kiếm được". Mấy tháng trời chăn nuôi, nhọc công là có. Nhưng nếu bảo bà con xứ này lo xa chi cho cực thân thì chưa hiểu hết tâm tình miền Tây. Bởi, người miền Tây nghĩ những thứ chăn nuôi công nghiệp (hàng chợ) thì không thể ngon bằng đồ tự nhiên sông nước. Dường như những gì tự bắt được, nuôi dưỡng, tự tay chế biến thì món ăn đó mới ngon.Nếu có dịp về miền Tây ăn tết, bạn chớ thấy phiền hà khi chủ nhà liên tục gắp thức ăn cho mình. Họ vừa mời vừa giới thiệu nhiệt tình về xuất xứ của các nguyên liệu đồng quê. Hẳn là bà con không phải muốn kể công hay khoe tài bếp núc, mà chỉ đang bày tỏ lòng mến khách, sự tự hào về "gốc gác quê mùa" của mình.Điều thú vị là tết có mấy ngày, nhưng người miền Tây chuẩn bị đặc sản vùng quê thiệt là hoành tráng. Họ thường nuôi số lượng cá, gà, vịt… sao cho luôn dư dả, để cho con cháu mang lên thành phố sau tết. Lý do nữa là bà con không ăn tết một mình mà chia sẻ với hàng xóm xung quanh. Cận tết, nhà này nuôi thứ gì thì gửi cho nhà kia ăn tết. Hình thức chẳng cầu kỳ gì, cứ xách con cá, con gà tặng nhau mà bền chặt tình làng nghĩa xóm. Với lối sống tối lửa tắt đèn có nhau, bàn tiệc của người miền tây thường là những món ăn na ná nhau. Tuy không đa dạng, nhưng hễ làm món nào cũng nhiều, không sợ thiếu. Điều đặc biệt là bà con rất có lòng, dù ngày tết nhưng sáng sớm mới tất bật làm gà, làm cá (không làm trước bảo quản trong tủ lạnh - PV) để những món "đặc sản miền Tây" thật sự tươi ngon, hấp dẫn. Nếu có dịp, bạn hãy về miền Tây ăn tết để thấy không khí đón năm mới ở đây bình dân nhưng đong đầy tình cảm. Người dân có thể không khá giả nhưng rộng rãi, phóng khoáng theo cách riêng của mình. Và khi chia tay ra về, bạn cũng chớ lấy làm lạ khi chủ nhà có nhã ý gửi tặng cho những con cá, con gà, con vịt để về nhà ăn tết. Bởi đó là món quà thấm đượm tình cảm, phải quý lắm bà con mới tặng. Vì để có nó, họ phải cất chăm sóc, trông lớn từng ngày.
55 năm, bộ đội chống ngầm - Kỳ 3: Hộ vệ săn ngầm giữ đảo Trường Sa
Các trường phái triết học phương Đông lâu nay luôn cho rằng cơ thể người là tiểu vũ trụ. Giờ đây nghiên cứu mới cung cấp thêm bằng chứng cho quan điểm này.Theo báo cáo đăng trên chuyên san The Astrophysical Journal Letters, đa số các nguyên tử cấu thành cơ thể người nhiều khả năng trải qua hàng triệu năm bị cuốn đi quanh Dải Ngân hà trên "băng chuyền" vũ trụ cho đến khi quay về thiên hà của chúng ta trước thời điểm hệ mặt trời hình thành.Cụ thể, báo cáo cho rằng những vật liệu cấu thành sự sống trong vũ trụ, trừ hydro, heli và một vài ngoại lệ khác, không hề nằm yên một chỗ sau khi được tôi luyện và phát tán thông qua các vụ nổ siêu tân tinh. Thay vào đó, các nguyên tố này dựa trên những những luồng chảy vũ trụ gọi là "phương tiện vòng quanh thiên hà" để rời khỏi phạm vi Dải Ngân hà và tiến vào không gian liên thiên hà. Sau một thời gian, chúng quay về quê hương và trở thành vật liệu tạo nên các ngôi sao mới cũng như hành tinh, mặt trời và thậm chí cả con người."Hãy tưởng tượng luồng chảy vũ trụ giống như một đoàn tàu khổng lồ: nó thường xuyên đẩy vật liệu ra ngoài một thiên hà trước khi kéo ngược chúng trở lại", theo thành viên đội nghiên cứu là bà Samantha Garza, nghiên cứu sinh của Đại học Washington (Mỹ).Sự tồn tại của "phương tiện vòng quanh thiên hà" đã được phát hiện từ năm 2011 nhờ vào kính viễn vọng Hubble.Tuy nhiên, phải đợi đến nay các nhà nghiên cứu của Đại học Washington mới chứng minh được các nguyên tử carbon và một số nguyên tử cấu thành sự sống có thể sử dụng phương tiện trên để rời Dải Ngân hà và quay lại.
Gan là một cơ quan thiết yếu với nhiều chức năng khác nhau, bao gồm hỗ trợ tiêu hóa, trao đổi chất, làm sạch độc tố khỏi máu và tổng hợp protein. Mặc dù gan có khả năng tái tạo đáng kinh ngạc sau khi bị tổn thương, nhưng không phải lúc nào gan cũng có thể phục hồi. Việc lựa chọn thực phẩm và đồ uống của bạn có thể có tác động lớn đến cơ quan này.Có nhiều loại thực phẩm giàu dinh dưỡng có lợi cho gan, và một nhóm thực phẩm đặc biệt quan trọng là rau. Dưới đây là bốn loại rau tốt nhất cho gan của bạn, theo Eat This Not That!Củ dền chứa rất nhiều chất dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe gan. Nghiên cứu cho thấy nước ép củ dền là một loại đồ uống “tốt cho sức khỏe” và có thể giúp phòng ngừa bệnh tật, đặc biệt có lợi cho gan. Một nghiên cứu cụ thể đã xem xét tác động của củ dền đối với gan và phát hiện rằng nước ép củ dền có thể giúp bảo vệ gan khỏi một số loại chất gây ung thư.Mặc dù cần nghiên cứu thêm về tác động của củ dền đối với gan, nhưng dữ liệu hiện tại cho thấy các chất chống oxy hóa có trong củ dền đỏ, gọi là betalains, có đặc tính chống ung thư và chống viêm. Các loại rau họ cải - như bông cải xanh - đều hữu ích cho gan. Một nghiên cứu trên chuột cho thấy những con chuột được cho ăn bông cải xanh có chỉ số gan tốt hơn và tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) cũng như khối u gan thấp hơn. Một loại rau họ cải khác, bắp cải tí hon đã trở nên phổ biến hơn trong những năm gần đây. Ngoài việc cải thiện tiêu hóa và cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất, bắp cải tí hon còn chứa các hợp chất thực vật có tác dụng hỗ trợ chức năng gan.Trong một nghiên cứu, chuột ăn bắp cải tí hon sống đã tăng mức độ enzyme giải độc trong gan và phổi. Có vẻ như các đặc tính giải độc này cao nhất khi ăn bắp cải tí hon sống; tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ngay cả khi đã nấu chín, loại rau này vẫn giữ được khả năng kích thích các enzyme giải độc. Glucosinolates là một hợp chất đặc biệt có trong rau họ cải, có vai trò trong các phản ứng enzym giúp giải độc các hợp chất gây ung thư trong cơ thể.Nhóm rau này bao gồm cải xoăn, rau bina..., giúp cải thiện sức khỏe tổng thể, bao gồm cả sức khỏe gan. Giống như các loại rau khác trong danh sách này, rau lá xanh chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ cơ thể khỏi các gốc tự do nguy hiểm.Ngoài việc giảm tác động của các gốc tự do trong cơ thể, một số loại rau lá xanh, như rau bina, còn mang lại lợi ích đặc biệt cho gan. Một nghiên cứu gần đây cho thấy ăn rau bina sống giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Ô tô điện, hybrid đã qua sử dụng mất giá nhanh hơn xe chạy bằng xăng, dầu
Sau giai đoạn đầu của V-League 2024 - 2025, cả CLB Hải Phòng và Quảng Nam đều không có phong độ cao. Trong khi Hải Phòng đang xếp thứ 12 với 7 điểm thì Quảng Nam cũng chẳng khá hơn khi cũng chỉ có 8 điểm sau 1 chiến thắng, 5 trận hòa và 3 thất bại. Với những màn trình diễn không mấy ấn tượng từ đầu giải, hai đội bóng lúc này đều đang nằm trong nhóm "cầm đèn đỏ". Chính vì thế, màn so tài tối 19.1 được xem là trận cầu 6 điểm, có thể sẽ ảnh hưởng tới cuộc đua trụ hạng của hai đội. Với việc được thi đấu trên sân nhà, CLB Hải Phòng được đánh giá cao hơn. Dù vậy, sức mạnh của đội bóng do HLV Chu Đình Nghiêm dẫn dắt vấp phải nghi ngờ khi một loạt trụ cột vắng mặt. Bộ đôi tiền vệ Quốc Trung và Ngọc Nam nhận đủ thẻ phạt, không thể ra sân. Trong khi đó, chốt chặn đáng tin cậy trong khung gỗ là thủ thành Đình Triệu cũng gặp chấn thương sau AFF Cup 2024 và dự kiến phải sau 2 tuần nữa mới trở lại tập luyện.Với lợi thế sân nhà, CLB Hải Phòng nhập cuộc tự tin, tràn lên tấn công ngay sau tiếng còi khai cuộc. Như thường lệ, đội bóng của HLV Chu Đình Nghiêm sử dụng nhiều bóng dài và những quả tạt từ hai biên để tận dụng khả năng không chiến của các tiền đạo. Lucao và Triệu Việt Hưng được bố trí chơi ở hàng tiền vệ, đóng vai trò quan trọng trong cách đá này của Hải Phòng. Phút 13, Lucao và Triệu Việt Hưng có pha phối hợp đẹp mắt, mở ra cơ hội ghi bàn cho CLB Hải Phòng. Đáng tiếc, sau 2 cú dứt điểm liên tiếp, mảnh lưới của CLB Quảng Nam vẫn không rung lên.Bắt đầu từ phút 20, CLB Hải Phòng sử dụng nhiều tình huống phối hợp nhóm nhỏ ở trung lộ. Dù vậy, cách đá này của đội chủ sân Lạch Tray thiếu tốc độ cũng như sự đột biến, không mang đến sự hiệu quả. Ngoài ra, hàng thủ của CLB Quảng Nam cũng giữ cự ly và bọc lót cho nhau tốt, khiến Hải Phòng gặp rất nhiều khó khăn để tiếp cận vòng cấm. Dù cầm bóng nhỉnh hơn (gần 60%) nhưng Lucao và các đồng đội không có thêm bất kỳ cú đá nguy hiểm nào về phía khung thành CLB Quảng Nam.Bên kia chiến tuyến, hàng công của CLB Quảng Nam cũng hoạt động không tốt, chấp nhận khép lại hiệp 1 với tỷ số hòa 0-0. Tình huống nguy hiểm nhất mà đội khách tạo ra ở hiệp đấu đầu tiên diễn ra ở phút 11 khi Charles Atshimene xâm nhập vòng cấm, bật cao đánh đầu đưa bóng đi vọt xà trong gang tấc. Sang hiệp 2, CLB Hải Phòng và Quảng Nam chọn cách đá cởi mở, giúp trận đấu trở nên sôi động hơn. Ngay những phút đầu hiệp, CLB Quảng Nam bất ngờ đẩy cao đội hình, liên tục uy hiếp khung thành Hải Phòng với những tình huống tấn công nguy hiểm phía cánh phải. Phút 50, Quảng Nam có cơ hội rõ rệt để mở tỷ số nhưng bộ 3 ngoại binh là Hyuri, Charles Atshimene và Alain lại “thi nhau” bỏ lỡ. Trong khi đó, phía CLB Hải Phòng, ở phút 61, Triệu Việt Hưng cũng không ghi bàn dù có cơ hội sút bóng từ khoảng cách chỉ hơn 10 m. Đến phút 69, Lucao nỗ lực dứt điểm ở góc hẹp nhưng vẫn không thắng được thủ thành của Quảng Nam.Tấn công nhiều nhưng không thể ghi bàn, CLB Hải Phòng phải trả giá bằng bàn thua ở phút 76. Trong pha phản công nhanh ở trung lộ, Ngọc Tiến bất ngờ xâm nhập vòng cấm và dễ dàng đệm bóng ở khoảng cách gần, giúp CLB Quảng Nam dẫn 1-0.Nhận bàn thua, CLB Hải Phòng phải đẩy cao sức ép để tìm bàn gỡ. Tuy nhiên, đội chủ nhà không có tình huống tấn công nguy hiểm nào ở những phút cuối và phải kết thúc trận đấu với kết quả thua 0-1 trước Quảng Nam.“Phơi áo” ngay trên sân Lạch Tray, CLB Hải Phòng chỉ có 7 điểm sau 10 trận đấu, tiếp tục đứng ở vị trí thứ 12 trên bảng xếp hạng. Trong khi đó, trận thắng quan trọng này giúp thầy trò HLV Văn Sỹ Sơn có 11 điểm, leo lên vị trí thứ 9.FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Người đàn ông bị đạp ngã vì vừa lái xe máy vừa ‘dán mắt’ vào điện thoại
Phòng ngừa gian lận trong thi tốt nghiệp THPT
Ở trận tứ kết hôm 12.3, khi trận đấu chỉ còn chưa đến 10 phút (thời gian chính thức) và đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa gặp bế tắc trong việc tìm đường đến mành lưới của đội Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Nguyễn Văn Thức đã biết cách tỏa sáng đúng lúc. Chàng sinh viên đang học ngành quản trị khách sạn (Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa) đi bóng dũng mãnh xộc thẳng vào trung lộ, đối mặt với nhiều hậu vệ đối phương trước khi tung cú sút uy lực và hiểm hóc để đánh bại thủ môn đội Trường ĐH Công nghệ TP.HCM. Pha lập công quý giá của Văn Thức ở phút 71 giúp thầy trò HLV Nguyễn Thành Công giành chiến thắng chung cuộc, qua đó đi tiếp vào bán kết.Dám đưa ra lựa chọn và nỗ lực để thực hiện tốt nhất khi đối mặt thử thách, chính bản lĩnh của tiền đạo sinh năm 2003 đã giúp đội bóng vượt qua những thời khắc khó khăn. Đó cũng là "kim chỉ nam" của Nguyễn Văn Thức trong cuộc sống. Tiền đạo quê Thanh Hóa cho biết việc chơi bóng đá giúp anh trưởng thành hơn từng ngày: "Từ một cậu bé gầy gò, tôi trở thành cao to (1,80 m, nặng 75 kg) như hôm nay, cũng nhờ chơi thể thao. Khi tham gia đội bóng Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa trong mấy năm nay, tôi cũng trở nên chín chắn hơn, có trách nhiệm với việc mình làm. Tôi muốn trở thành một người đàn ông bản lĩnh, để đỡ đần mẹ và chăm sóc các em". Văn Thức tiết lộ, cha anh qua đời trước thời điểm thi ĐH. Anh từng đau buồn rất nhiều, nhưng suy nghĩ phải thay thế cha để làm chỗ dựa cho gia đình" đã thôi thúc chàng trai xứ Thanh càng mạnh mẽ hơn.Sự mạnh mẽ đã được Nguyễn Văn Thức thể hiện qua những bước chạy, những tình huống tranh chấp hay ghi bàn trên sân cỏ. Và không chỉ riêng tiền đạo 22 tuổi này, sự mạnh mẽ cũng là yếu tố đưa tập thể đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa đi xa tại TNSV THACO cup 2025, với dấu ấn đậm nét đầu tiên là đánh bại đội bóng rất mạnh Trường ĐH Thủy lợi ở trận play-off khu vực phía bắc và lấy suất góp mặt VCK tại TP.HCM.Văn Thức là sinh viên năm tư, đã thi đấu cho đội bóng Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa kể từ những ngày đầu nhập học. Sau 4 năm thi đấu, Thức cùng các đồng đội từng giành nhiều chức vô địch, còn riêng bản thân anh cũng không ít lần đoạt những danh hiệu cá nhân (vua phá lưới, cầu thủ xuất sắc). Tuy nhiên, mùa giải 2025 mới là lần đầu Nguyễn Văn Thức cùng đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa góp mặt tranh tài tại TNSV VN. Do đó, tiền đạo 22 tuổi và các đồng đội rất khao khát thể hiện khả năng. Chính Văn Thức cũng là người đá luân lưu đầu tiên, mở ra chiến thắng chung cuộc cho thầy trò HLV Nguyễn Công Thành trước đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM ở bán kết. Giờ đây, đội bóng xứ Thanh đã tiến rất sát đến ngôi vương, khi ghi danh vào trận chung kết. "Chúng tôi đặt mục tiêu vô địch. Trong lần đầu và cũng có thể là lần cuối dự giải, tôi muốn lưu lại kỷ niệm tuyệt đẹp thời sinh viên", chân sút Nguyễn Văn Thức bày tỏ.
Bãi đậu xe trước cổng trường
Nghệ sĩ Linh Tâm là ngôi sao cải lương nổi tiếng, ghi dấu ấn qua các vở kinh điển như Giũ áo bụi đời, Đèn khuya, Tướng cướp Bạch Hải Đường, Người không cô đơn… Linh Tâm thường kết hợp ăn ý với NSƯT Vũ Linh, tạo nên một cặp thiện - ác trên sân khấu. Khi đàn anh qua đời, nam nghệ sĩ lập bàn thờ riêng, không tránh khỏi cảm giác hụt hẫng vì mất đi một người bạn diễn ăn ý trên sân khấu cải lương.
thabet tj77
Nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển kể: Thời ông học Trường Chasseloup Laubat (nay là Trường THPT Lê Quý Đôn) từ năm 1919 - 1923, đường chạy từ Kho Đạn chỉ đụng tới đường Lê Văn Duyệt (nay là Cách Mạng Tháng Tám) là dứt: "Bên kia đường Lê Văn Duyệt vẫn chưa có đường, còn là bãi tha ma rộng lớn, gồm vườn tược, mồ mả và nhà lá lúp xúp, đúng đó là ranh giới của đồng Tập trận, Pháp dịch là Plaine des Tombeux" (Sài Gòn tạp pín lù).Trong bản đồ Sài Gòn năm 1952, đường bắt đầu từ rạch Thị Nghè (Arroyo de l'Avalanche), bây giờ có đường Hoàng Sa chạy dọc theo. Đoạn từ Cách Mạng Tháng Tám hiện nay chạy đến đường Cao Thắng đã có nhưng gọi là đường Richaud mở rộng (Rue Richaud prolong gée). Lúc đó chưa có đoạn từ Cao Thắng đến đường Lý Thái Tổ (đang là đại lộ Hui Bon Hoa) sau này.Từ ngày 22.3.1955, đường mang tên Phan Đình Phùng. Đến ngày 14.8.1975, đổi thành đường Nguyễn Đình Chiểu.Đến khoảng thập niên 1990, tên Hẻm Kho Đạn ở đầu đường vẫn còn được dùng. Không rõ chính xác vị trí kho đạn - ắt là của người Pháp - nằm chỗ nào ở đầu đường, giáp với rạch Thị Nghè?Đi từ đầu đường, dễ nhận ra hẻm Cây Điệp bên phải, có từ thời Pháp thuộc. Hẻm thông từ đường này sang đường Tự Đức (nay là Nguyễn Văn Thủ), nay đã được gọi chính thức là đường Cây Điệp.Cuối thời Pháp thuộc, tháng 1.1951, có sự kiện chấn động dân chúng trên đường. Buổi trưa hôm đó, ký giả nổi tiếng người Pháp De Lachevrotiere (còn là chủ đồn điền cao su; chủ các báo L'Impartial, La Dépêche và L'union française; chủ và giám đốc các khách sạn Majestic, Grand) ngồi trên xe hơi bỏ mui có tài xế lái, chạy trên đường này. Một chiếc xe jeep mang biển số vàng ngoại giao đoàn trờ tới, từ trên xe ném hai trái tạc đạn vào xe của ông. Ông cầm một tạc đạn định ném lại nhưng nó phát nổ. Ông chết trong xe, người tài xế bị thương nặng nhưng thoát chết.Từ năm 1954, chấm dứt chế độ thuộc địa, đời sống phát triển, báo chí đua nhau ra đời. Trong số đó, có tờ bán nguyệt san Bách Khoa là tờ báo sống lâu nhất miền Nam, từ 1957 - 1975 là 18 năm. Bài vở trong báo có chất lượng cao và đứng đắn, tập hợp được nhiều cây bút với các xu hướng chính trị khác nhau. Ban đầu, địa chỉ của tòa soạn Bách Khoa trên đường Bà Huyện Thanh Quan, sau chuyển về đường Trần Hưng Đạo và từ tháng 9.1958, tòa soạn chính thức về 160 Phan Đình Phùng - Sài Gòn, là địa chỉ lâu dài nhất của tờ này. Nhà văn Võ Phiến mô tả không khí làm việc ở đây: "...Những buổi họp hàng tuần, vào buổi tối, tại tòa soạn 160 Phan Đình Phùng, thường thường chỉ để chuyện trò, trao đổi ý kiến về những số báo vừa ra và sắp tới. Ngoài ra, trong các nhóm khác anh chị em gặp nhau ở tòa soạn, ở quán cà phê, ở những chỗ cùng nhau vui chơi giải trí, chuyện văn chương nghệ thuật lẫn lộn với chuyện tiêu khiển, thỉnh thoảng mới có những cuộc hội họp chính thức để bàn việc... Tòa soạn Bách Khoa là chỗ trao đổi tài liệu: một vị giáo sư già có nhiều quen biết với Trung tâm Văn hóa Pháp và mua lại đều đều nhiều thứ sách báo Pháp với giá rẻ, một vị giáo sư Văn khoa trẻ tuổi và cũng là một trong số khảo luận gia viết nhiều nhất bấy giờ thường tìm cách mua được nhiều sách báo xuất bản ở Hà Nội, các vị ấy sẵn lòng cho Bách Khoa mượn; riêng tòa soạn cố nhiên cũng sắm được nhiều sách báo. Tôi đã nhờ vả nhiều vào cái vốn tài liệu chung của nhóm để bồi dưỡng sự hiểu biết của mình".Con đường do có vị trí sát trung tâm thành phố, là đường một chiều không quá đông xe cộ nên thu hút giới văn nghệ sĩ. Nhà đôi vợ chồng nhạc sĩ - ca sĩ Dương Thiệu Tước - Minh Trang nằm gần chợ Vườn Chuối. Họ được nhà văn Tạ Tỵ nhận xét trong hồi ký: "Đời sống của hai người có vẻ hạnh phúc". Nhà nhiếp ảnh chuyên chụp ảnh nghệ sĩ Đinh Tiến Mậu ở số nhà 277, khu Bàn Cờ đối diện với cây xăng. Từ năm 2004, ông đóng cửa tiệm chụp ảnh, cho thuê phòng sát mặt phố để làm tiệm bán mannequin. Đến thăm ông, tôi đi vào con hẻm kế bên, vào nhà bằng cửa hông chỉ đủ dắt chiếc xe gắn máy nhỏ. Ông tiếp khách bên cái bàn tròn kê sát vách trong bếp, hoặc đưa lên lầu hai cho xem bộ ảnh chụp các nghệ sĩ. Nhà văn viết truyện trinh thám Phạm Cao Củng ở số 351A. Ông Hoàng Minh Tuynh, tác giả viết sách và đồng sáng lập tờ Bách Khoa (cùng ông Lưu Văn Lang) ở số nhà 254B.Cà phê Gió Bắc ở đường Phan Đình Phùng là quán cà phê của người Bắc di cư. Theo nhà văn Trần Tuấn Kiệt, đây là nơi các văn nghệ sĩ đến để thưởng thức từng giọt cà phê có hương vị ngọt ngào thơm ngát và cũng để "trầm tâm hồn trong sóng tóc mỹ nhân" là cô chủ quán đẹp với nhan sắc "trầm ngư lạc nhạn" hơn cả gái liêu trai. Nhưng cô lạnh lùng và lặng thinh với hầu hết văn nhân thi sĩ đến đó. Sau quán dời nơi khác.Ca sĩ hát nhạc trẻ Paolo, sau này tái xuất với ca sĩ Thanh Lan hát rất hay liên khúc nhạc Pháp trong ban nhạc Asia, thời trẻ sống gần khu vực tiệm áo cưới gần cuối đường. Theo ngài "Hippy Chúa" tức nhạc sĩ Trường Kỳ trong hồi ký Một thời nhạc trẻ, Paolo Tuấn tên thật là Doãn. "Dạo ấy, Doãn ở căn nhà trong hẻm đường Phan Đình Phùng, gần ngã ba Lý Thái Tổ. Trong suốt những tháng hè năm 61, gần như sáng nào Doãn cũng cưỡi chiếc xe mobylette màu vàng lại nhà tôi chơi. Mới buổi sáng khi còn mắt nhắm mắt mở, chưa chui ra khỏi màn đã nghe tiếng xe mobylette ngừng trước cửa với tiếng huýt sáo làm hiệu, cũng là lúc tiếng ông nội tôi cất lên: "Kìa, thằng Twist nó lại rồi kìa!". Hỗn danh "Thằng Twist" do ông nội của Trường Kỳ đặt cho Paolo, vì "cứ đứng đâu là hai chân hắn nhún nhẩy ở đó trong khi vừa búng ngón tay vừa nghêu ngao hát một cách say sưa, bất kể trời trăng!".Trên đường này có một tụ điểm mà giới văn nghệ "buộc phải lui tới". Dễ hình dung, đó là Đài phát thanh Sài Gòn, nay là Đài tiếng nói nhân dân TP.HCM. Ngoài các nghệ sĩ đến trình diễn trên sóng phát thanh còn có các nhà văn, nhà thơ, nhà báo, học giả hay chính khách được mời đến nói chuyện, được phỏng vấn. Đối diện với đài là tiệm Phở 44, khai trương năm 1956, gắn bó với nhân viên của đài hay các văn nghệ sĩ đến cộng tác. Người đi đường có cơ may nhìn thấy Đinh Hùng hay Hồ Điệp trong chương trình ngâm thơ Tao Đàn, ca sĩ Duy Trác hay nhạc sĩ Vũ Thành An, ca sĩ Chế Linh hay Duy Khánh, Trúc Mai hay Hoàng Oanh. Một bài viết rất tiếc không rõ tác giả ghi lại: "Gặp buổi đẹp trời, bạn có thể bất chợt thấy cùng lúc xuất hiện trên lối ra vào đài năm bảy nữ danh ca của làng tân nhạc hay kịch nghệ cải lương với tiếng nói như chim, nét cười như hoa, dáng dấp kiều diễm trong kiểu áo thời trang lộng lẫy, làm sáng rực cả khung trời trước cổng đài... Bạn sẽ ngất ngây trong giây phút để rồi thấy ngày hôm đó đẹp hơn mọi ngày. Tôi còn nhớ có lần xe lưu thông trước cổng đài chợt ngưng trệ, ngó ra thì thấy Thái Thanh, Thanh Nga, Bạch Tuyết, Thẩm Thúy Hằng, Bích Thuận, Bích Sơn, Túy Hồng đang phơi phới trên lối vào đài... Người Sài Gòn vốn được tiếng ái mộ và trân quý các nghệ sĩ".Quanh khu Bàn Cờ những năm 1960 có một tiệm hớt tóc ở số 405B đường Phan Đình Phùng, đoạn giữa chợ Vườn Chuối và đường Cao Thắng. Tiệm có tên là Đời Mới, bảng hiệu vẽ ba đầu tóc đàn ông chải bồng kiểu tăng-gô. Giống như một số tiệm hớt tóc thời đó, Đời Mới còn là tụ điểm chơi đờn ca tài tử. Những người thường ghé chơi là các thầy dạy bên Trường Quốc gia Âm nhạc và các nghệ sĩ như Duy Lân, Mười Phú, Mười Hoa (nhạc phụ nghệ sĩ Viễn Sơn), Văn Giỏi, Minh Hữu nhạc sĩ đờn kìm, Tư Tuất (nghệ sĩ đờn cò gánh Hương Mùa Thu, thân phụ các nghệ sĩ Hoài Dung, Hoài Mỹ)...Sau năm 1975, có một sạp báo trên đường này mà nhà báo Phạm Chu Sa nhắc đến trong bài viết: "Nhà phê bình văn học Cao Huy Khanh (tức Cao Huy Vĩnh) sau 1975 cũng chuyển sang viết… bình luận bóng đá! Vĩnh có một sạp báo ở vỉa hè ngã tư Phạm Ngọc Thạch - Nguyễn Đình Chiểu, khi có giải bóng đá nào hấp dẫn như Euro hay World Cup, mỗi ngày "ông chủ quầy" Cao Huy Vĩnh viết giới thiệu các trận đấu sắp tới trên mấy tấm pa-nô như quảng cáo cho các báo thể thao - chuyên bóng đá. Một công hai việc, Vĩnh vừa bán báo vừa viết báo". Tôi nhớ có vài lần mua báo chỗ sạp này, có thể khoảng giữa năm 1980, chỉ nhận thấy ông chủ sạp trầm lặng cao gầy, giống như một thầy giáo hơn là người buôn bán.Là sân vận động Phan Đình Phùng, số nhà 75. Sau năm 1975, tên đường đổi thành Nguyễn Đình Chiểu, còn sân vận động trở thành nhà thi đấu vẫn mang tên Phan Đình Phùng. Nhà thi đấu này xây lại ôm cả vườn hoa Vạn Xuân trước 1975, trở thành nhà thi đấu thể thao lớn và hiện đại nhưng thành phố mất đi một vườn hoa xanh mát. Đến nay, nơi này là bãi đất đầy cỏ mọc đợi xây lại.Là khách sạn Liberty số 49 ngay góc ngã tư giáp đường Hai Bà Trưng, sau năm 1975 đổi thành khách sạn Quê Hương. Là Thư viện Trung tâm văn hóa Đức, số 120.Các trường học trước đây có: Trường cao đẳng (sau lên đại học) Kiến trúc số 61 bis, Tiểu học Lê Văn Duyệt số 91 (thành lập năm 1911), Trung học tư thục Lê Quý Đôn số 216, Trường dạy tiếng Anh London School số 223/5A, Trường chuyên nghiệp Trưng Vương số 417, Tiểu học Phan Đình Phùng số 491/7, Tiểu học Bàn Cờ số 522, Trường Rạng Đông (Ecole Aurore) số 576.Dinh thự lớn chiếm góc đường giáp với đường Trần Quốc Thảo là Tòa Tổng giám mục ở số 180 Nguyễn Đình Chiểu với ngôi nhà gỗ gọi là Dinh Tân Xá tạo ấn tượng bậc nhất trên đường này. Ban đầu, ngôi nhà được cất bên bờ kinh Thị Nghè để Giám mục Bá Ða Lộc (Cha Cả) ở sau khi cùng Hoàng tử Nguyễn Phúc Cảnh từ Pháp trở về Gia Ðịnh năm 1789. Năm 1864 người Pháp xây Thảo Cầm Viên, cho dời nhà về đất của các thừa sai trên đường Alexandre de Rhodes. Ông Trương Vĩnh Ký, khi đề cập đến ngôi nhà gỗ này nằm trong khu đất mới, thường gọi nó là Dinh Tân Xá. Năm 1911, Tòa Tổng giám mục xây mới trên đường Richaud, vị trí hiện nay. Ðức cha Mossard cho dời ngôi nhà gỗ về đây để làm nhà nguyện. Ðến năm 1962, vách nhà bị mục nên được xây lại tường gạch bao quanh thay thế. Đến năm 1980, tiếp tục gia cố. Ðến năm 2011, thấy nhà đã xuống cấp quá nặng có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, Tòa Tổng giám mục cho cất mới lại toàn bộ, dựa theo cấu trúc cũ nguyên thủy.Số nhà 84/3 trên đường này là của kỹ sư Dương Kích Nhưỡng, quê ở Mỹ Tho, từng tốt nghiệp Đại học Grenoble ở Pháp năm 1954 chuyên ngành kỹ thuật thủy lực. Sau ông được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (miền Nam) rồi Giám đốc Công ty Kỹ nghệ giấy Việt Nam. Ông còn là Tổng trưởng Bộ Công chánh và Phó thủ tướng Việt Nam Cộng hòa.Tòa nhà 216 được thiết kế bởi kiến trúc sư Phạm Văn Thâng thuộc công ty kiến trúc nổi tiếng Hoa - Thâng - Nhạc từng là văn phòng của lãnh sự Pháp vào những năm 1960. Tòa nhà tiêu biểu cho "thiết kế hiện đại trừu tượng". Chung cư số 218 được xem là "mang đến nét độc đáo cho kiến trúc hiện đại Việt Nam" (Mel Schenk, sách Kiến trúc hiện đại miền Nam Việt Nam).Tòa soạn Báo Thanh Niên hiện nay ở số 268 - 270 từng là tòa nhà xây từ thời Pháp thuộc, quét vôi vàng, bậc tam cấp đi lên phòng, vách tường dày và cửa sổ rộng thoáng. Sau năm 1975 là trụ sở chi nhánh phía nam của Nhà xuất bản Kim Đồng và Nhà xuất bản Thanh Niên. Đến năm 2015, tòa soạn Báo Thanh Niên dọn về đây, sau khi đã xây dựng thành một tòa nhà cao tầng hiện đại.Trước tháng 12.1960, tiệm bánh mì Hòa Mã của nhà thơ Lê Minh Ngọc còn đặt ở số 511 trên đường này, sau mới dời về đường Cao Thắng gần đó.Số 636 là nhà của chính trị gia Phan Khắc Sửu, gốc Cần Thơ, năm 1924 từng du học ở Tunis (Tunisia) rồi sang Paris, Pháp, nơi ông đậu bằng kỹ sư canh nông. Sau này ông tham gia chính trị, từng làm quốc trưởng ở miền Nam giữa thập niên 1960.Ký ức về con đường này không thể không nhắc đến tiệm cho thuê sách Cảnh Hưng gần đoạn giáp đường Cao Thắng, có thể là tiệm cho thuê sách lớn nhất Sài Gòn. Tiệm có tới năm tầng lầu chứa sách. Chủ tiệm là ông Huỳnh Công Đáng, một người Việt gốc Hoa am hiểu về sách, thường mặc bộ pyjama ra tiếp khách. Đến năm 1971, số sách ông cho thuê đã lên tới 20 ngàn cuốn, có đủ các thể loại từ tiểu thuyết, học làm người, truyện dịch. Tất cả sách được đóng gáy, bìa bọc giấy dầu. Tiệm có năm cuốn mục lục dày cộm, kê theo số thứ tự cũ, mới và theo tên tác giả các loại sách có trong tiệm. Khách đến, nói tên sách là sau vài giây, ông Đáng có thể nói số thứ tự và khu vực tủ kệ có cuốn đó. Nhiều sinh viên đến đây tìm sách để tham khảo, nghiên cứu rất nể ông Đáng, gọi ông là từ điển sống. Theo một bài báo, đến năm 1971, ước tính tiệm Cảnh Hưng thu vào mỗi tháng khoảng 150 ngàn đồng, một số tiền lớn lúc đó. Đến năm 1975, trong chiến dịch thu gom văn hóa phẩm chế độ cũ, tiệm Cảnh Hưng nộp cho đội công tác sinh viên, học sinh Trường Trí Đức 36 ngàn cuốn sách các loại, một con số rất lớn (Theo báo Tiền Phong, số 24.6.1975).Quán xá trên đường quy tụ nhiều từ ngã tư giáp đường Lê Văn Duyệt (nay là Cách Mạng Tháng Tám) đổ ra Lý Thái Tổ. Dân Sài Gòn có người còn nhớ quán Tây Hồ của cụ Thanh góc Phan Đình Phùng - Lê Văn Duyệt, đối diện tòa đại sứ Miên. Quán không có bảng hiệu, nhỏ xíu nhưng đắt khách vì có món thịt dê trứ danh. Món thịt này chỉ được cụ Thanh bán vỏn vẹn ngày thứ năm trong vòng một tiếng đồng hồ từ 10 giờ đến 11 giờ sáng là hết. Thứ ba và thứ bảy cụ bán thịt chó và những ngày khác... nghỉ ngơi.Nhà hàng Sing Sing số 236 - 238 nằm ở góc đường giáp đường Đoàn Thị Điểm (Trương Định) bán thức ăn Việt và món Tây, trong đó có món cà ri gà ăn với cơm nị kiểu Ấn có tiếng. Còn tiệm cơm Nam Sơn góc đường giáp Nguyễn Thiện Thuật bán món Hoa kiểu Quảng Đông. Tiệm này giá vừa phải. Các món ngon tiêu biểu là sườn xào giấm, cá chưng hay cá lăn bột chiên, canh cải hay gà ác hầm thuốc bắc, mì xào hải sản...; nay là tiệm giò chả Nguyên Hương.Hiện nay có nhiều nhà hàng cao cấp trên đường này với các món ăn Hoa, Nhật, Hàn và Việt.***Đường Nguyễn Đình Chiểu tuy nhỏ nhưng lề đường rộng, là con đường sang trọng với nhiều nhà hàng cao cấp, nhiều biệt thự của các viên chức ngoại giao nước ngoài với cây xanh trong sân tỏa bóng mát ra ngoài. Những năm 1990, có người nhận ra trên đường có trồng cây cứt mọt, còn gọi là thàn mát đen, thân không cao lắm, có hoa tím nhạt dễ thương. Còn có cây gõ mật, lim sét, lọ nồi (còn gọi là cây đại phong tử), phượng vĩ, sung… Khác với đoạn trên sang trọng, đoạn đường từ Cách Mạng Tháng Tám ra đến Lý Thái Tổ đa số là nhà ống tận dụng mặt tiền để buôn bán, bày áo cưới, tiệm giày… với không khí đông vui. Con đường một chiều này lặng lẽ chứng kiến những thăng trầm của đời sống Sài Gòn với bao đổi thay, những xuất hiện và mất đi những tên tuổi, chủ nhân sở hữu, cây cối, quán ăn… Nó là một phần của Sài Gòn, ở phần hồn đẹp đẽ nhất.Đường Nguyễn Đình Chiểu song song với các đường Võ Thị Sáu (trước 1975 là đường Hiền Vương), Tú Xương, Điện Biên Phủ (Phan Thanh Giản), Ngô Thời Nhiệm, Võ Văn Tần (Trần Quý Cáp) và Nguyễn Thị Minh Khai (Hồng Thập Tự).Đi ngang các đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, Mai Thị Lựu (Phạm Đăng Hưng), Phan Kế Bính, Đinh Tiên Hoàng, Cây Điệp (hẻm Cây Điệp), Mạc Đĩnh Chi, Phùng Khắc Khoan, Hai Bà Trưng, Phạm Ngọc Thạch (Duy Tân), Pasteur, Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Công Lý), Lê Quý Đôn, Trần Quốc Thảo (Trương Minh Giảng), Nguyễn Gia Thiều, Trương Định, Bà Huyện Thanh Quan, Cách Mạng Tháng Tám (Lê Văn Duyệt), Nguyễn Thượng Hiền, Vườn Chuối, Cao Thắng, Bàn Cờ, Nguyễn Thiện Thuật và Lý Thái Tổ.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
