66win

Khổ chỉ vì có vẻ ngoài không... thân thiện

HLV Daiki ‘cáu’ vì đội Hà Nội bị SLNA gỡ hòa, còn bực thêm lý do này nữa

Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.

Luật sư của Thủy Tiên - Công Vinh nói gì về đơn tố cáo lan truyền trên mạng xã hội?

Trong livestream trên trang cá nhân, nghệ sĩ cải lương Ngân Tuấn tiết lộ trước đó, anh lên ý tưởng tổ chức đêm nhạc tưởng nhớ cố nghệ sĩ Vũ Linh với tên gọi Nhớ về anh, mời các nghệ sĩ cùng tham gia. Tuy nhiên khi thông tin này được chia sẻ, một số người bình luận trái chiều, cho rằng Ngân Tuấn lợi dụng hình ảnh đàn anh vì không để gia đình cố nghệ sĩ Vũ Linh tổ chức. Điều đó khiến giọng ca cải lương không khỏi buồn lòng. Nói về thông tin tiêu cực này, nghệ sĩ Ngân Tuấn khẳng định những điều anh muốn làm xuất phát từ tấm lòng, tình cảm dành cho giọng ca Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài. “Tôi muốn anh Năm (tên gọi thân mật của nghệ sĩ Vũ Linh) được khán giả nhớ mãi. Mời anh em đến đêm diễn đó, tôi tự bỏ tiền túi để phát lương cho anh em nghệ sĩ, và đem doanh thu làm từ thiện, hồi hướng công đức cho anh Năm”. Trước những thông tin tiêu cực, nghệ sĩ Ngân Tuấn nói ông buồn lòng nhưng cố gắng vượt qua. “Tôi làm từ cái tâm, nhưng chắc là chưa đủ duyên. Qua livestream này, tôi xin phép ngưng chương trình lại. Xin cáo lỗi cùng khán giả”, anh bày tỏ. Thời gian qua, thông tin về đám cưới của Trọng Lân - nam diễn viên quen mặt với khán giả khi góp mặt trong các dự án phim như Quỳnh búp bê, Người phán xử… nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng. Mới đây, chính “trai hư” của VFC cũng đã chia sẻ loạt hình ảnh trong lễ ăn hỏi, đồng thời gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè và khán giả đã dành sự yêu thương cho anh và người bạn đời.Trọng Lân chia sẻ thêm: “Dù mới chỉ là đám hỏi nhưng tình cảm của mọi người đã khiến ngày hôm đó trở nên thật đặc biệt và ý nghĩa. Vì bận lịch quay phim nên đám cưới chính thức sẽ tổ chức vào năm sau. Mong mọi người tiếp tục yêu thương và chúc phúc cho hai vợ chồng mình”. Được biết người bạn đời của Trọng Lân tên Huyền Trang, là một streamer. Cô sinh năm 1999, gây ấn tượng bởi nhan sắc ngọt ngào, được nhận xét là xứng đôi khi đứng cạnh diễn viên Người phán xử. Trước đó, cặp đôi trải qua quãng thời gian hẹn hò kín tiếng. Chia sẻ về lễ ăn hỏi, Huyền Trang bày tỏ: “Em cũng không biết lý do nào để anh chọn một người con gái nhiều thiếu sót như em, nhưng em biết em chọn anh là quyết định đúng đắn nhất cuộc đời này”. Theo số liệu tham khảo trên Box Office Vietnam, phim điện ảnh Nhà gia tiên của đạo diễn Huỳnh Lập đã vượt ngưỡng 150 tỉ đồng sau vài ngày công chiếu. Tác phẩm do Phương Mỹ Chi đóng chính được dự đoán sẽ tiếp tục tăng về mặt doanh thu, đặc biệt là trong 3 ngày cuối tuần. Những ngày qua, Nhà gia tiên liên tục dẫn đầu phòng vé và dường như áp đảo so với các tác phẩm còn lại. Tính riêng hôm 28.2, tác phẩm do Huỳnh Lập làm đạo diễn thu về hơn 6,6 tỉ đồng với hơn 80.000 vé bán ra. Nhà gia tiên là dự án đánh dấu màn chạm ngõ điện ảnh của Phương Mỹ Chi. Để tập trung cho vai diễn Mỹ Tiên trong phim, giọng ca 10X kể đã từ chối các show diễn trong vòng một tháng. Bù lại, cô thấy mình học hỏi được nhiều điều trong quá trình làm việc chung với các tiền bối. "Cát sê không phải là yếu tố quan trọng của tôi khi tham gia phim. Tôi chỉ quan tâm kịch bản có phù hợp và lịch trình đi học có sắp xếp được hay không", á quân Giọng hát Việt nhí bày tỏ. Trong chương trình Đời rất đẹp, cascadeur Lữ Đắc Long gây chú ý khi kể lại khoảnh khắc sinh tử khi mắc Covid-19. Anh nhớ lại: “Nghe tôi bệnh, Quyền Linh ngồi ngoài khóc, nói với tôi: “Tôi thề với ông, tôi sẽ ráng giúp, tôi sẽ kêu gọi bạn bè, tôi sẽ cho ông thở riêng”. Mẹ của Lý Hùng gọi điện năn nỉ giúp tôi. Phòng đó là phòng cấp cứu, ai cận kề cái chết mới hiểu sự sống mong manh”.Trong quá trình điều trị bệnh, một tình huống khiến anh Lữ Đắc Long “khắc cốt ghi tâm” chính là khoảnh khắc đạo diễn Xuân Phước động viên bằng một bài đăng trên mạng xã hội. Từ đó, loạt nghệ sĩ động viên và gửi tiền. “Tự nhiên tôi mở mắt ra, thấy tài khoản tăng lên một trăm mấy chục triệu, sau đó tôi dùng tiền này phát cho người nghèo, những nghệ sĩ có hoàn cảnh khó khăn ngay trong đêm”, anh kể.Trở về từ cuộc chiến “tử thần”, anh Lữ Đắc Long thôi thúc bản thân cần hành động để trả ơn đời. Anh nói: “Lúc đó, tôi lập đoàn phóng sự vào bệnh viện, quay cảnh bác sĩ chữa bệnh cho bệnh nhân. Tôi chụp hình, quay phim và viết bài”.

Văn phòng Ủy viên thông tin Vương quốc Anh (ICO) cho biết sẽ xem xét cách TikTok sử dụng dữ liệu cá nhân của người dùng 13 - 17 tuổi để đề xuất nội dung hiển thị. Ngoài ra, diễn đàn trực tuyến Reddit và trang chia sẻ hình ảnh Imgur cũng bị điều tra, liên quan cách các nền tảng khai thác thông tin cá nhân và quản lý độ tuổi truy cập, Reuters đưa tin ngày 3.3."Trách nhiệm giữ an toàn cho trẻ em trực tuyến hoàn toàn nằm ở các công ty cung cấp các dịch vụ trên và chúng tôi kiên định trong cam kết buộc họ có trách nhiệm”, Ủy viên ICO John Edwards nói. ICO thông báo sẽ trao đổi với các công ty nếu phát hiện hành vi vi phạm pháp luật, trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.Trong khi đó, TikTok khẳng định công ty có các biện pháp toàn diện nhằm bảo vệ quyền riêng tư và sự an toàn của thanh thiếu niên, bao gồm các tính năng giới hạn nội dung phù hợp với độ tuổi. Người phát ngôn của Reddit cho biết công ty đã phối hợp với ICO và sẽ tuân thủ mọi quy định liên quan khi hoạt động ở nước sở tại. "Hầu hết người dùng của chúng tôi là người lớn, tuy nhiên chúng tôi có kế hoạch triển khai những thay đổi trong năm nay để giải quyết các cập nhật về quy định của Anh liên quan đảm bảo độ tuổi", theo tuyên bố từ phía Reddit.Anh vào năm ngoái đã thông qua luật đặt ra các quy định chặt chẽ hơn đối với các nền tảng mạng xã hội, bao gồm quy định ngăn chặn trẻ em truy cập vào nội dung có hại và không phù hợp với lứa tuổi bằng cách thực thi giới hạn độ tuổi và tăng cường biện pháp kiểm tra độ tuổi. Các nền tảng như Facebook, Instagram và TikTok đã được yêu cầu điều chỉnh thuật toán nhằm loại bỏ hoặc giảm thiểu nội dung có hại nhằm bảo vệ trẻ em. Hồi năm 2023, ICO từng phạt TikTok 16 triệu USD do đã sử dụng dữ liệu trẻ em mà không có sự đồng ý của cha mẹ.

Chứng khoán có còn 'ngon ăn' như năm trước ?

Tập 12 Người kể chuyện tình lên sóng với màn tranh tài của 3 thí sinh gồm Hiền Anh, Hương Nhật Quỳnh và Vũ Trà. Họ sẽ thể hiện các ca khúc gắn liền với tên tuổi của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, dưới phần đánh giá của danh ca Thái Châu, NSƯT Vân Khánh và ca sĩ Dương Hồng Loan. Trong đêm tranh tài, Hương Nhật Quỳnh chọn ca khúc Bóng hồng Việt Nam để trình diễn. Cô hóa thân thành một nữ ca sĩ tài năng, duyên dáng trong tà áo dài truyền thống, được nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ (Võ Ngọc Tân thủ vai) nâng đỡ. Chính vẻ đẹp của cô trở thành nguồn cảm hứng bất tận để nhạc sĩ sáng tác nên ca khúc này.NSƯT Vân Khánh trầm trồ trước nhan sắc xinh đẹp của Hương Nhật Quỳnh. Thậm chí, nữ giám khảo còn hài hước khuyên đàn em thử sức ở một cuộc thi hoa hậu. “Nghe chất giọng của bạn là biết bạn hát nhạc trẻ, mặc dù hát thể loại không đúng sở trường nhưng bạn hát dân ca có một sự lúng liếng, nũng nịu và chất giọng khàn nghe rất lạ tai”, Vân Khánh bày tỏ.Theo dõi Hương Nhật Quỳnh từ đầu chương trình, danh ca Thái Châu ngạc nhiên trước sự tiến bộ của nữ ca sĩ khi thể hiện dòng nhạc dân ca. Đồng quan điểm, giám khảo Dương Hồng Loan bất ngờ khi biết Hương Nhật Quỳnh lần đầu hát dân ca nhưng nghe “ngọt sớt” vì “độ luyến láy trau chuốt, tỉ mỉ và có phần điệu đà trong từng câu hát”.Dành nhiều lời khen ngợi đến Hương Nhật Quỳnh về giọng hát song Dương Hồng Loan hài hước nhắc nhở: “Bạn thể hiện ca khúc Bóng hồng Việt Nam rất thành công, nhưng bạn đừng làm diễn viên nha, hãy làm ca sĩ thôi”. Tiếp lời nữ giám khảo, danh ca Thái Châu nhấn mạnh: “Hương Nhật Quỳnh phải làm ca sĩ nổi tiếng để cho ngành âm nhạc của chúng tôi có một mỹ nhân”.Với phần thể hiện này, Hương Nhật Quỳnh nhận 29,5 điểm từ phía ban giám khảo. Điểm số này giúp nữ thí sinh tiếp tục bước vào tranh tài ở bán kết Người kể chuyện tình.