Không gian yên bình trong ngôi nhà Hàn Quốc với phong cách thiết kế Nhật Bản
Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.Xe côn tay tầm 50 triệu: Chọn Honda Winner X mới hay Yamaha Exciter?
Trong khi đó, khoảng 10 ngày giữa tháng 5 khi trên vịnh Bengal sẽ có một xoáy áp thấp, nó tạo điều kiện cho gió tây nam kéo từ vịnh này vào vịnh Thái Lan. Nhờ vậy ở Nam bộ gió tây nam mạnh thêm, bề dày của gió tây nam phát triển lên cao với lớp dày từ mặt đất lên cao 5.000 - 6.000m. Khi đó, từ Ấn Độ đến Campuchia, miền Nam của Thái Lan và Nam bộ của Việt Nam cũng sẽ có gió tây nam đầu mùa, mưa sẽ nhiều hơn và không khí bắt đầu giảm nóng.
Quán nhỏ đất Mũi
Hãng Kyodo ngày 4.1 dẫn thông tin từ chính quyền thành phố Ashiya (tỉnh Hyogo, Nhật Bản) cho hay cụ bà cao tuổi nhất thế giới là bà Tomiko Itooka vừa qua đời ở tuổi 116. Bà Itooka có 4 con và 5 cháu. Bà qua đời hôm 29.12.2024 tại một nhà dưỡng lão ở Ashiya, nơi bà đã sống từ năm 2019. Sinh ngày 23.5.1908 tại Osaka gần Ashiya, bà Itooka được công nhận là người phụ nữ cao tuổi nhất thế giới còn sống sau khi bà Maria Branyas Morera người Tây Ban Nha qua đời vào tháng 8.2024 ở tuổi 117. "Bà Itooka đã mang đến cho chúng tôi lòng can đảm và hy vọng trong suốt cuộc đời dài của bà. Chúng tôi cảm ơn bà vì điều đó ", theo AFP dẫn lời Thị trưởng Ryosuke Takashima (27 tuổi) tại thành phố Ashiya cho biết.Sinh ra trong gia đình có 3 anh chị em, bà Itooka đã sống qua các cuộc chiến tranh thế giới và đại dịch cũng như những đột phá về công nghệ. Khi còn là sinh viên, bà đã chơi bóng chuyền.Khi về già, Itooka thích chuối và Calpis, một loại nước giải khát có sữa phổ biến ở Nhật, theo Thị trưởng Takashima.Phụ nữ thường có tuổi thọ cao ở Nhật, nhưng đất nước này đang phải đối diện cuộc khủng hoảng nhân khẩu học ngày càng trầm trọng hơn khi dân số già ngày càng tăng dẫn đến chi phí y tế và phúc lợi tăng vọt, trong khi lực lượng lao động phải chi trả cho những chi phí này lại giảm.Tính đến tháng 9, Nhật có hơn 95.000 người từ 100 tuổi trở lên, 88% trong số đó là phụ nữ. Trong số 124 triệu người dân Nhật có gần 1/3 ở độ tuổi 65 trở lên.
Theo báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Q.10 lần thứ 12, nhiệm kỳ 2020 - 2025, Đảng bộ Q.10 tập trung chỉ đạo thực hiện hiệu quả chương trình thương mại - dịch vụ trên địa bàn, duy trì tốc độ tăng trưởng thương mại - dịch vụ trung bình 18%/năm.Tổng thu ngân sách nhà nước của Q.10 giai đoạn 2020 - 2024 đạt 11.775 tỉ đồng (đạt 103,8% kế hoạch), đồng thời, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công hằng năm của quận đạt trên 95% (trừ năm 2021 do ảnh hưởng Covid-19, đạt 79,06%).Đảng bộ Q.10 cũng tập trung chỉ đạo hệ thống chính trị đẩy mạnh cải tạo, nâng cấp, chỉnh trang đô thị gắn với xây dựng đô thị thông minh. Công tác quản lý trật tự lòng, lề đường gắn với thu phí sử dụng tạm thời được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Đáng chú ý là tỷ lệ vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn giảm 74,89% so với nhiệm kỳ 2015 - 2020.Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 của Q.10 chưa đảm bảo nguồn lực, khiến một số dự án đầu tư công chậm tiến độ.Đối với dự án xây dựng lô G và di dời lô F chung cư Ngô Gia Tự, P.2, quận quan tâm chỉ đạo quyết liệt và kiến nghị thành phố bố trí vốn nhiều lần, tuy nhiên tiến độ vẫn chậm so với yêu cầu. Do đó, trong giai đoạn mới, Q.10 cũng đặt chỉ tiêu hoàn thành công tác bồi thường hỗ trợ, di dời, bố trí tái định cư, tạm cư cho các hộ dân cư ngụ tại 17 lô của chung cư này.Ngoài ra, Q.10 còn đặt chỉ tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng Trường THCS (419 Lê Hồng Phong, P.2) và Trường mầm non 19/5 (52 Thành Thái, P.12); hoàn tất thủ tục đầu tư, triển khai dự án đường Tam Đảo (đoạn từ Lý Thường Kiệt đến Thành Thái, P.14); sửa chữa, nâng cấp ít nhất 80 tuyến hẻm; hoàn thành và đưa vào sử dụng công viên ở P.14 (tại cụm kho hẻm số 7 Thành Thái).Cùng loạt chỉ tiêu khác, Q.10 phấn đấu đến năm 2030 trở thành một trong địa phương trọng điểm về thương mại, dịch vụ của TP.HCM.Góp ý cho văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Q.10 lần thứ 13, nhiệm kỳ 2025 - 2030, bà Nguyễn Thị Thu Trâm, Bí thư Chi bộ Khu phố 12A, P.14, kiến nghị địa phương cần đẩy mạnh truyền thông về việc phân loại rác tại nguồn cho người dân lẫn các đơn vị thu gom rác, đồng thời, tăng cường tuyên truyền cho người dân, trường học về công tác phòng ngừa cháy nổ.Ông Lê Văn Minh, Bí thư Quận ủy Q.10 đề nghị Ban Tuyên giáo Quận ủy chủ trì, phối hợp các đơn vị tập trung tuyên truyền, giới thiệu về nội dung dự thảo văn kiện và ban hành kế hoạch tổ chức cho người dân tham gia thảo luận, góp ý. Ông Minh yêu cầu việc tổng hợp ý kiến của người dân phải đầy đủ, chính xác.
Quán mì ở TP.HCM trong phim Mai của Trấn Thành: 40 năm qua lần đầu bán hết sớm 4 tiếng
Văn hóa truyền thống của người Bana Kriêm ở tỉnh Bình Định rất đa dạng và phong phú. Trong đó, có nhiều thể loại như dân ca, dân vũ, dân nhạc... Đặc biệt, người Bana Kriêm có lễ hội ăn cốm lúa mới (xa mok) rất đặc sắc và ý nghĩa.
