Làm giàu từ nuôi 'thảo trùng đại dương'
Nam Phương có niềm yêu thích đặc biệt với môn sinh học và niềm đam mê với STEAM (Science - khoa học; Technology - công nghệ; Engineering - kỹ thuật; Art - nghệ thuật và Mathematics - toán học). Điều này có thể minh chứng bằng việc năm học 2022 - 2023, khi đang là học sinh (HS) lớp 9, Phương đạt giải ba kỳ thi HS giỏi cấp thành phố môn sinh học. Và từ năm học lớp 8 đến nay, năm nào nữ sinh cũng có đề tài đạt giải cấp thành phố kỳ thi Khoa học kỹ thuật dành cho HS trung học. Những đề tài em nghiên cứu đều gần gũi, gắn liền với thực tiễn đời sống, sức khỏe HS, sức khỏe cộng đồng.Năm lớp 8, Nam Phương thực hiện đề tài "Nghiên cứu tác động của việc học trực tuyến đối với sức khỏe HS và phát triển một cẩm nang nhằm cải thiện sức khỏe thể chất cho HS tại TP.HCM". Đề tài được thực hiện sau thời gian học trực tuyến vì dịch Covid-19, Nam Phương chứng kiến trẻ em TP.HCM nói riêng và toàn thế giới nói chung đều phải học trực tuyến, từ đó có thể có những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực. Đề tài này được trao giải nhì cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố HS trung học.Lớp 9, Nam Phương có đề tài "Nghiên cứu và tạo ra các giải pháp giáo dục lối sống lành mạnh cho HS thế hệ Z tại TP.HCM". Tới lớp 10, nữ sinh tiếp tục cải thiện đề tài này ở mức độ nghiên cứu chuyên sâu hơn. Trong đó, Nam Phương đã nghiên cứu, sau đó viết thành tập truyện tranh nội dung về sinh hoạt, thói quen của HS; những hiệu quả mang lại đối với những thói quen lành mạnh, những hậu quả không tốt với những thói quen xấu, ảnh hưởng đến sức khỏe. Công trình được trao giải ba cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố HS trung học.Hiện tại, ở lớp 11, Nam Phương đang thực hiện đề tài "Nghiên cứu và chế tạo bộ lọc làm từ vật liệu tiên tiến của thế giới để cải thiện chất lượng không khí trong lớp học". Nghiên cứu trên giúp Nam Phương giành giải đặc biệt cuộc thi Ý tưởng sáng tạo năm học 2023 - 2024 cấp trường. Hiện đề tài cũng lọt vào vòng sơ loại cấp thành phố. Nữ sinh 16 tuổi chia sẻ: "Hiện nay, do hiện tượng nóng lên toàn cầu và chất lượng không khí bị suy giảm từ khí thải, ô nhiễm, sức khỏe của HS khi học cả ngày trong lớp bị ảnh hưởng nhiều. Em muốn tìm ra giải pháp cải thiện sức khỏe cho các bạn HS, cụ thể là thực hiện ngay tại lớp mà chúng em đang học".Không chỉ dừng lại ở những cuộc thi trong nước, nữ sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) còn nỗ lực tại nhiều sân chơi quốc tế. Tại kỳ thi Indonesia International IOT Olympiad (tạm dịch: Kỳ thi Olympic IOT quốc tế Indonesia) Phương tham dự với dự án mang tên "Tổng hợp Nanoparticle Fe3O4 như một nền tảng cho việc vận chuyển thuốc nhắm mục tiêu nghiên cứu thành phần chất dẫn thuốc ở mức độ rất nhỏ".Tại kỳ thi The 9th International Invention Innovation Competition in Canada, iCAN 2024 (kỳ thi Sáng tạo sáng chế quốc tế lần thứ 9 tại Canada) nữ sinh Việt Nam tham gia với dự án mang tên "Ứng dụng thiên địch sâu bệnh trong kiểm soát các loại sâu hại chính trên rau quả". Đây là đề tài thuộc lĩnh vực hóa sinh, nghiên cứu về các loại sâu bệnh ảnh hưởng đến ngành thực phẩm của Việt Nam.Trong vòng báo cáo Hội nghị toàn quốc về công nghệ sinh học năm 2024 tổ chức tại ĐH Huế, nữ sinh TP.HCM báo cáo dự án "Nghiên cứu về tác động của paracetamol đối với tế bào ung thư vú" để xem liệu loại thuốc giảm đau này có làm ung thư phát triển không. Đây là đề tài Nam Phương và các đồng tác giả thực hiện tại Viện Tế bào gốc, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM).Chia sẻ với PV Báo Thanh Niên, Nam Phương cho hay mơ ước của Phương là có cơ hội được thực tập và làm việc trong các viện nghiên cứu về tế bào học của các đại học lớn trên thế giới. "Ước mơ được học tập và nghiên cứu về tế bào gốc, trở thành nhà khoa học về lĩnh vực này góp phần cải thiện sức khỏe con người và cụ thể là giúp ích cho sự phát triển ngành sức khỏe tại Việt Nam luôn thôi thúc cho em không ngừng cố gắng mỗi ngày", nữ sinh lớp 11 bộc bạch.Điều đặc biệt, Nam Phương chính là chị gái của Lê Nam Long, bạn trẻ nhỏ tuổi nhất trong số 14 Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM 2023, sở hữu những thành tích khủng về môn toán, tin học, khoa học. Ngày 1.1.2024, khi được vinh danh, Nam Long đang là học sinh lớp 7 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa.Hai chị em Nam Phương và Nam Long có cha và mẹ đều đồng hành cùng mình trong học tập và nghiên cứu khoa học vì đây là thế mạnh của gia đình cũng là ước mơ nghề nghiệp trong tương lai của cả hai bạn. Chị Lê Thảo Trang, mẹ của Nam Phương và Nam Long, cho hay tùy mỗi độ tuổi của các con mà gia đình lựa chọn những kỳ thi hoặc những hoạt động nghiên cứu phù hợp để đảm bảo rằng các con được tiếp xúc và làm việc trực tiếp với khoa học đúng quy chuẩn và phù hợp với năng lực, tính cách cũng như đam mê trong từng lĩnh vực của từng bạn. Điều quan trọng là không gây áp lực cho các con.Ví dụ như Nam Phương rất yêu thích ngành sinh học nên những đề tài lựa chọn cũng phần lớn hướng đến ngành công nghệ sinh học sau này. Với Nam Long, do có tư duy về khoa học tự nhiên như toán, lập trình nên những nghiên cứu khoa học cũng tập trung vào mảng lập trình, khoa học máy tính hay máy thông minh…Năm 2024, Nam Phương đạt danh hiệu Học sinh 3 tốt cấp thành phố. Nữ sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa còn giành nhiều thành tích tại các kỳ thi quốc tế. Như năm học lớp 9, Phương giành 2 huy chương vàng, 2 huy chương bạc ở World Scholar's Cup tại Dubai - UAE - kỳ thi tranh biện tiếng Anh quốc tế. Khi là học sinh lớp 10, Phương giành huy chương bạc kỳ thi Indonesia International IOT Olympiad tổ chức tại Jakarta. Nữ sinh cũng giành huy chương bạc môn toán và huy chương đồng môn khoa học tại kỳ thi NEO science Olympiad (Olympic khoa học NEO) tổ chức tại New York, Mỹ.Tại Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM lần 9 (ngày 4 và 5.11.2024), Nam Phương là đại biểu nhỏ tuổi nhất (16 tuổi). Nam Phương chia sẻ: "Được học tập trong ngôi trường mà bạn bè xung quanh đều là các HS tài giỏi, em luôn ưu tiên việc học tập trên lớp, sắp xếp hoàn thành bài vở trước tiên. Đối với những dự án, đề tài nghiên cứu khoa học luôn cần nhiều thời gian thực nghiệm, đo đạc số liệu, lấy mẫu… Do đó, không thể làm nhanh 1 - 2 tháng là xong mà là cả một quá trình, từ 4 - 5 tháng trở lên hoặc thậm chí cả năm học. Do đó, mỗi năm học, em chỉ chọn làm một đề tài. Trong suốt năm học đó, em sẽ theo sát sự hướng dẫn của thầy cô, các cố vấn khoa học và luôn bám theo tiến trình các chuyên gia đưa ra để hoàn thành đúng kế hoạch".Quán cá lóc nướng ở Cần Thơ thu cả trăm triệu ngày vía Thần Tài
Lực lượng tuần duyên Malaysia hôm nay 3.1 thông báo họ đã tăng gấp đôi số lần tuần tra trên vùng biển nước này để xác định vị trí những chiếc thuyền chở người di cư Myanmar không có giấy tờ, theo Reuters.Trước đó, cảnh sát Malaysia đã bắt giữ 196 người di cư Myanmar không có giấy tờ vào sáng sớm nay 3.1, sau khi thuyền của họ cập vào một bãi biển trên đảo nghỉ dưỡng Langkawi thuộc bang Kedah của Malaysia, theo Reuters."Dựa trên thông tin mà lực lượng tuần duyên nhận được, có thêm hai chiếc thuyền chở người di cư Myanmar không có giấy tờ trên biển nhưng vẫn chưa rõ vị trí chính xác của họ", Lực lượng tuần duyên Malaysia cho hay trong một thông báo.Lãnh đạo Lực lượng tuần duyên Malaysia Mohd Rosli Abdullah cho biết thêm giới chức đang tuần tra vùng biển phía bắc ngoài khơi Langkawi và các khu vực biên giới, và đã sắp xếp việc tiến hành giám sát trên không để xác định vị trí của những chiếc thuyền nói trên.Lực lượng tuần duyên Malaysia cũng đang liên lạc với giới chức Thái Lan để xác định hướng di chuyển của những chiếc thuyền chở người di cư Myanmar, theo ông Mohd Rosli.Trước đó cùng ngày, báo The Star của Malaysia loan tin khoảng 200 người tị nạn Rohingya từ Myanmar đã cập bờ tại Langkawi. Người Rohingya là cộng đồng thiểu số chủ yếu theo Hồi giáo ở Myanmar.Lực lượng tuần duyên Malaysia không nêu rõ liệu những người di cư bị bắt giữ nói trên có phải là người Rohingya hay không.Khoảng 1 triệu người Rohingya đã bỏ chạy, chủ yếu là sang nước láng giềng Bangladesh, để tránh cuộc tấn công quân sự của Myanmar được phát động vào tháng 8.2017, một chiến dịch mà các nhà điều tra của Liên Hiệp Quốc mô tả là một ví dụ điển hình về thanh trừng sắc tộc, theo Reuters. Chính quyền quân sự Myanmar đã bác bỏ các cáo buộc.Malaysia lâu nay là điểm đến ưa thích của người Rohingya chạy trốn khỏi Myanmar hoặc các trại tị nạn ở Bangladesh.Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Malaysia đã từ chối tiếp nhận những chiếc thuyền chở người tị nạn Rohingya và tập hợp hàng ngàn người trong các trung tâm giam giữ đông đúc như một phần của chiến dịch phản đối những người di cư không có giấy tờ.Từ năm 2010-2024, giới chức Malaysia đã bắt giữ 2.089 người di cư Myanmar không có giấy tờ cố nhập cảnh vào nước này bằng đường biển, theo Lực lượng tuần duyên Malaysia.
HCV Olympic hóa học quốc tế Nguyễn Việt Phong: 'Tôi học giỏi, là bởi vì…'
Hiếu Hiền xuất thân trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, mẹ là nghệ sĩ Kim Ngọc, cha là nhạc sĩ Đức Lang. Anh bộc lộ năng khiếu nghệ thuật từ bé, gây ấn tượng với khán giả qua nhiều vai diễn, trong đó có anh Hiều của Bỗng dưng muốn khóc. Ở tuổi U.50, nam nghệ sĩ có cuộc sống kín tiếng. Anh vẫn miệt mài với nghệ thuật bên cạnh việc dành thời gian cho tổ ấm nhỏ của mình. Chia sẻ với chúng tôi, Hiếu Hiền nói tình hình chung show diễn giai đoạn hiện tại không nhiều như trước vì ảnh hưởng của nền kinh tế. Ngoài làm nghệ thuật, anh có công việc kinh doanh riêng nhưng ít khi chia sẻ trước truyền thông. Dịp này, nam nghệ sĩ khẳng định bản thân vẫn rất yêu nghề nên mong đạo diễn “đừng bao giờ tin vào những lời đồn rằng tôi bây giờ giàu có lắm, không còn thiết tha đóng phim nữa. Đừng đồn tôi như vậy nữa, tội nghiệp tôi lắm. Tôi vẫn còn muốn cháy hết mình với nghệ thuật”. Theo diễn viên Bỗng dưng muốn khóc, anh chưa từng đòi hỏi chuyện cát sê khi đóng phim. Hiếu Hiền khẳng định những đạo diễn như Vũ Ngọc Đãng, Nguyễn Phương Điền có thể làm chứng về thông tin này. Anh thẳng thắn: “Thậm chí tôi còn nói các anh cứ làm phim, nếu yêu thương và thấy tôi hợp với vai diễn thì mời. Còn chuyện cát sê thì ai sao tôi sẽ như vậy”. Theo Hiếu Hiền, một tinh thần thoải mái là điều cần thiết để tạo nên tác phẩm. Anh quan niệm “tiền bạc ai cũng cần, nhưng quan trọng nhất là tình cảm, sự gắn kết với nhau”.Còn nhớ lúc sinh thời, nghệ sĩ Kim Ngọc được xem là người thầy trong nghề, giúp Hiếu Hiền thăng hoa khi biểu diễn. Đến khi bà mất, nam diễn viên không tránh khỏi cảm xúc hụt hẫng vì không còn mẹ đứng cùng trên sân khấu. “Tôi thấy mình mất đi 30-40% năng lượng. Nhưng theo khía cạnh tâm linh, mỗi lần trước khi ra diễn hay làm MC một chương trình, tôi luôn cầu nguyện, mong mẹ cho mình sự tự tin, duyên dáng của mẹ để hoàn thành tốt công việc. Những lần như thế, tôi như được tiếp thêm sức mạnh để làm việc”, diễn viên 7X cho hay. Đến hiện tại, Hiếu Hiền xem những dặn dò của nghệ sĩ Kim Ngọc là kim chỉ nam trong hành trình làm nghề. Anh thuật lại lời dạy của đấng sinh thành: “Con cứ làm hết mình, cứ sống hết mình, chắc chắn không có gì phụ con cả”. Sau biến cố, vợ con là chỗ dựa tinh thần lớn nhất của Hiếu Hiền ở hiện tại. Anh nói thêm: “Tôi thấy may mắn vì mình cũng có những người bạn bè, anh em sẵn sàng hỗ trợ mình trong cuộc sống. Tôi nghĩ đó là phước phần cha mẹ để lại”. Hiếu Hiền nói chính gia đình nhỏ hiện tại, đặc biệt là các con giúp anh thay đổi cuộc sống theo hướng tích cực hơn. Nam diễn viên kể: “Từ lúc mất mẹ, tôi xem thường cuộc sống lắm. Đối với tôi khi đó, cái chết nhẹ như lông hồng. Nhưng bây giờ, tôi nghĩ mình phải làm sao duy trì sức khỏe để sống và lo cho con, đến khi bé út đủ 18 tuổi thì tôi mới yên lòng”.
Sau AFF Cup 2024, CLB Hà Nội đón những nhà vô địch như Thành Chung, Duy Mạnh, Xuân Mạnh, Hai Long và Tuấn Hải trở về. Những tuyển thủ đội tuyển Việt Nam đều có phong độ tốt ở AFF Cup, hứa hẹn giúp CLB Hà Nội nâng tầm sức mạnh, hướng đến chặng đường tiếp theo ở Cúp quốc gia và V-League. Tuy nhiên, ngoài Xuân Mạnh, HLV Lê Đức Tuấn đã không điền tên 4 cầu thủ còn lại vào danh sách thi đấu ở vòng 1/8 Cúp quốc gia, gặp CLB Đồng Tháp. Dù vậy, với việc được thi đấu trên sân nhà Hàng Đẫy và chỉ phải gặp đội bóng đang chơi ở hạng nhất nên giới chuyên môn dự đoán CLB Hà Nội sẽ có trận đấu dễ thở.Đúng như những nhận định, CLB Hà Nội đã thể hiện sự vượt trội, tạo ra sức ép lớn về phía khung thành CLB Đồng Tháp trong hiệp 1. Theo thống kê của chuyên trang Sofascore, CLB Hà Nội cầm bóng gần 75% và tung ra đến 10 cú sút - gấp 5 lần những gì mà CLB Đồng Tháp làm được. Tuy nhiên, sự chính xác là điều mà CLB Hà Nội không có ở hiệp 1, khiến họ bị Đồng Tháp cầm chân 0-0.Ngay sau tiếng còi khai cuộc, CLB Hà Nội đẩy cao đội hình tấn công. Ở cánh phải, nơi có sự xuất hiện của bộ đôi Văn Xuân và Văn Kiên trở thành hướng tấn công chính. Cặp đôi này liên tục chồng biên và thực hiện những đường tạt bóng nguy hiểm, khiến hàng thủ Đồng Tháp vất vả cản phá.Trong khi đó, ở khu vực trung tuyến, Hùng Dũng thể hiện tốt vai trò cầm nhịp và mở ra những đường chuyền thuận lợi cho hàng tiền đạo. Dù vậy, khi được trao cơ hội, những chân sút như Văn Quyết, Văn Tùng hay Văn Trường đều sút bóng ra ngoài hoặc không chiến thắng được thủ thành Thanh Tuấn của CLB Đồng Tháp.Ở chiều ngược lại, CLB Đồng Tháp chơi co cụm để bảo toàn mành lưới. Đội bóng của HLV Phan Thanh Bình lùi sâu đội hình và cũng không vội vàng phản công nhanh mỗi khi giành được bóng. Đại diện đất sen hồng chỉ có 2 cú sút về phía khung thành của Văn Hoàng nhưng cũng đưa bóng ra ngoài.Thế trận hiệp 2 không có nhiều thay đổi khi CLB Hà Nội vẫn là đội kiểm soát hoàn toàn thế trận. Đội bóng của HLV Lê Đức Tuấn đẩy cao nhịp độ và triển khai đa dạng các mảng miếng tấn công. Dù vậy, cũng giống hiệp 1, đội chủ bế tắc và không thể xuyên thủng được hàng thủ dày đặc, chơi lăn xả của CLB Đồng Tháp.Khoảng thời gian cuối trận, CLB Hà Nội không còn duy trì được sức ép như trước đó. Phía đối diện, CLB Đồng Tháp vẫn giữ cự ly đội hình tốt và có một số tình huống lên bóng đáng chú ý. Đáng tiếc, các chân sút của Đồng Tháp như Vũ Linh, Tuấn Em tỏ ra vội vàng và dứt điểm thiếu chính xác, khiến trận đấu khép lại với tỷ số hòa 0-0.Hòa 0-0 trong thời gian thi đấu chính thức, CLB Hà Nội và CLB Đồng Tháp phải bước vào loạt sút luân lưu. Đáng chú ý, đây là trận đấu thứ 3 liên tiếp ở Cúp quốc gia diễn ra chiều 12.1, sau trận đấu giữa CLB HAGL gặp CLB Bình Phước và CLB Bà Rịa-Vũng Tàu gặp Ninh Bình phải giải quyết bằng loạt “đấu súng”. Tại đây, cú sốc đã xảy ra khi CLB Đồng Tháp vượt qua CLB Hà Nội 4-3 sau 5 lượt sút.Bất ngờ đánh bại CLB Hà Nội, Đồng Tháp góp mặt ở vòng tứ kết Cúp quốc gia 2024 - 2025. Đối thủ của thầy trò HLV Phan Thanh Bình là CLB SLNA - đội có chiến thắng 1-0 trước CLB Đà Nẵng ngày 11.1.
Bảo vệ chủ quyền trên biển - Kỳ 2: Giữ Trường Sa
Vệ tinh mang tên ONGLAISAT của ArkEdge Space được đồng phát triển với cơ quan vũ trụ TASA của Đài Loan, đã thực hiện các bức ảnh từ độ cao 410 km so với bề mặt Trái đất. Vệ tinh này được trang bị hệ thống quang học lệch trục Korsch do TASA phát triển, cùng với cảm biến hình ảnh CMOS TDI và phần cứng nén hình ảnh. Tất cả đều được thiết kế gọn gàng trong kích thước 6U, tương đương với một máy tính để bàn hoặc vali.ArkEdge Space đã công bố những hình ảnh đen trắng được phóng to, cho thấy các tòa nhà và đường phố với độ chi tiết cao ở khu vực gần Seattle và vùng Patagonia của Argentina. Công ty khẳng định rằng họ đã đạt được "độ phân giải mặt đất cao nhất thế giới" trong hạng mục CubeSat, với độ phân giải từ 2,5 mét đến 3 mét.Nhiệm vụ của ONGLAISAT dự kiến sẽ kết thúc vào tháng 3 tới trước khi công nghệ quang học của nó được áp dụng cho các nhiệm vụ trong tương lai. CEO Takayoshi Fukuyo của ArkEdge Space cho biết: "Những bức ảnh rõ nét như ảnh chụp trên không, mặc dù được chụp bởi một vệ tinh có kích thước nhỏ như vậy".Mục tiêu chính của sứ mệnh ONGLAISAT là thử nghiệm hệ thống quang học trong điều kiện không gian, xác minh hệ thống kiểm soát độ cao do Đại học Tokyo (Nhật Bản) phát triển, xác nhận công nghệ TDI cùng với quy trình xử lý hình ảnh. Mọi mục tiêu đề ra đều đã đạt được thành công.Được biết, vệ tinh ONGLAISAT được chuyển đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 11.2024 và được triển khai từ mô-đun thí nghiệm Nhật Bản "Kibo" vào ngày 10.12.2024.
