Học không đúng ngành, sinh viên nên làm thế nào?
Những ngày này, CLB bắn cung thể thao bên trong Nhà thi đấu đa năng TP.Cần Thơ (P.Cái Khế, Q.Ninh Kiều) có nhiều bạn trẻ đến tham gia, trải nghiệm. Ngoài sinh viên, những người đã đi làm, kinh doanh cũng khá quan tâm; trong đó có nhiều bạn gái đầu tư trang phục đẹp mắt khi đến chơi môn thể thao này.CLB được hỗ trợ thành lập bởi Hội Liên hiệp Thanh niên VN TP.Cần Thơ, được Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ cho phép hoạt động tại Trung tâm thể dục thể thao TP.Cần Thơ.Anh Huỳnh Minh Đức (33 tuổi), Chủ nhiệm CLB, cho biết trước đây anh làm nghề du lịch nên có cơ hội đi nhiều nơi như Đà Lạt, TP.HCM, Hà Nội. Vốn yêu thể thao nên anh tìm hiểu và biết đến môn bắn cung. "Năm 2020, tôi theo đuổi môn thể thao này nhưng về Cần Thơ thì không tìm được sân chơi. Những lần đam mê trỗi dậy, tôi phải đi lên TP.HCM. Vì vậy, tôi ấp ủ mở CLB bắn cung tại Cần Thơ và đã trở thành hiện thực vào ngày 16.2 vừa qua", anh Đức nói.Theo anh Đức, mũi tên trong bắn cung được liệt vào vũ khí thể thao, chỉ những nơi có đăng ký, được cho phép mới được sử dụng. Đó là lý do khiến môn thể thao này chưa phổ biến và CLB của anh đang thuộc vào hàng "hot" ở Cần Thơ. Môn bắn cung đòi hỏi yếu tố an toàn nên các thiết bị (cung tên, găng tay, dụng cụ bảo hộ) đều phải đảm bảo tiêu chuẩn. Mỗi khu vực bắn luôn có giám sát viên hướng dẫn, điều phối.CLB trang bị nhiều loại cung tên khác nhau, phù hợp với chiều cao, lực tay, lứa tuổi của người tham gia. Cung tên có giá thấp nhất 2 triệu đồng (trải nghiệm), cao nhất khoảng 50 triệu đồng (thi đấu chuyên nghiệp). Ngày thường, mức phí trải nghiệm là 120.000 đồng/giờ. Đối với những bạn tập luyện lâu dài thì có thể đăng ký hội viên, mức giá 950.000 đồng/tháng.Theo nhiều bạn trẻ Cần Thơ, giá trải nghiệm môn bắn cung có phần cao hơn một số môn thể thao khác nhưng hợp lý. Bởi môn thể thao này có ý nghĩa nhất định trong công việc, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, "làm mới" hình ảnh bản thân…Anh Ngô Ngọc Xuân Trúc (26 tuổi, kinh doanh shop hoa ở Q.Ninh Kiều, TP.Cần Thơ) cho biết khi rảnh là dành thời gian cho thể thao. Môn yêu thích của anh là bơi lội và chạy xe đạp, vì cần vận động nhiều, có ích trong rèn luyện thể chất. Tuy nhiên, khi chuyển qua môn bắn cung, anh Trúc thấy một thú vị khác. "Bất kỳ công việc nào, nếu muốn thực hiện hiệu quả cũng cần phải tập trung. Môn bắn cung đòi hỏi người chơi cần có sự bình tĩnh, nhẫn nại, chú ý quan sát để nhắm bắn trúng mục tiêu nên rèn sự tập trung rất nhiều", anh Trúc bộc bạch.Trong khi đó, anh Trần Minh Tuấn (32 tuổi, học y đa khoa tại Trường ĐH Y Dược Cần Thơ) cho biết khi thấy thông tin về CLB bắn cung trên mạng xã hội, anh đã theo dõi ngay vì đây là môn thể thao chưa phổ biến ở Cần Thơ. Từ một người không có nhiều kỹ năng, anh đã yêu thích môn thể thao này và quyết tâm tập luyện lâu dài."Môn này rèn luyện lực tay và độ tinh mắt. Để bắn trúng mục tiêu, người chơi phải có sự chuẩn xác, vững vàng, không rung lắc. Điều này rất có ích để người bác sĩ rèn tính tỉ mỉ, chính xác trong điều trị cho bệnh nhân", anh Tuấn chia sẻ.Theo Nguyễn Huỳnh Khả Thư (24 tuổi, Q.Ninh Kiều, TP.Cần Thơ), với công việc hiện tại làm trong ngành truyền thông đa phương tiện, việc ngồi trước màn hình máy tính cả ngày đôi lúc khiến Thư bị stress. Trước đây, Thư nghĩ chỉ có những môn thể thao cần sự di chuyển nhiều, giải phóng cơ thể mới mang đến sự thoải mái, lấy lại sự phấn khởi về tinh thần. Nhưng khi trải nghiệm bắn cung thì việc giảm stress cũng rất tích cực. Thư chia sẻ: "Khi bắn mũi tên trúng hồng tâm, đạt điểm cao thì mình cảm thấy rất vui, tinh thần thăng hoa, sảng khoái. Đây cũng là môn giảm stress hiệu quả, dù không vận động nhiều".Ngoài những lý do trên, Tăng Châu Duyên Ngọc (23 tuổi, sinh viên Trường ĐH Nam Cần Thơ) cho rằng việc trải nghiệm môn bắn cung giúp thay đổi hình ảnh bản thân. Ngọc giải thích, khi bắn cung, tư thế luôn phải thẳng nên khi "lên hình" trông rất đẹp. Đặc biệt, con gái khi bắn cung trông rất "ngầu", thể hiện phong thái mạnh mẽ, quyền lực. Nhiều bạn gái đã tham gia trải nghiệm môn thể thao này với những bộ trang phục khá đặc biệt để thể hiện nét cá tính của mình.BCG Energy mua lại 2.500 tỉ đồng trái phiếu trước hạn
Liên quan đến vụ HLV taekwondo ở TP.Đà Nẵng bị phụ huynh tố đánh đập học viên, lúc 13 giờ ngày 13.1, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Kin cho biết đang ở trụ sở Công an P.Khuê Trung (Q.Cẩm Lệ) để lấy lời khai."Hiện tôi đang lấy lời khai ở cơ quan công an, đây là lần thứ 2 tôi có mặt tại trụ sở để làm việc với công an. Lần đầu lên cơ quan công an vào tối 9.1...", ông Kin nói qua điện thoại với chúng tôi, khi ông đang ở trụ sở của cơ quan công an.Cũng trong trưa nay (13.1), PV Thanh Niên có mặt tại CLB taekwondo Seung Ri (đường Hồ Nguyên Trừng, P.Khuê Trung, Q.Cẩm Lệ, TP.Đà Nẵng) do ông Nguyễn Văn Kin làm HLV trưởng, đồng thời là chủ nhiệm. Ghi nhận tại CLB có gần 10 học viên đang chuẩn bị gói bánh chưng để tổ chức buổi thiện nguyện tết cho trung tâm trẻ mồ côi tại TP.Đà Nẵng. "Tranh thủ sau giờ học chúng em đến CLB để phụ giúp thầy gói bánh chưng thiện nguyện, hiện thầy Kin đang bận việc nên đi vắng... chúng em sẽ có lịch tập luyện vào chiều tối nay", một nữ học viên nói.Ở một diễn biến có liên quan, trao đổi với PV Thanh Niên, ông N.T.H. (trú P.Hòa Xuân, Q.Cẩm Lệ, TP.Đà Nẵng), cho biết sáng 13.1 cháu N.T.N.M (13 tuổi, con trai ông H.) vẫn đi học bình thường. "Hiện tâm lý của cháu không được ổn định sau khi gia đình có đơn tố cáo. Vì vậy gia đình chưa thể tiếp chuyện trực tiếp với báo chí, gia đình đang chờ kết quả làm việc của cơ quan công an đối với HLV...", ông Hưng thông tin.Cũng theo phụ huynh N.T.H, 24 giờ sau khi bị HLV đánh ở phòng tập, vết bầm trên cơ thể của con trai ông vẫn còn rõ. "Cháu N.T.N.M cao 1,48 m, nặng 35 kg. Cháu nhỏ con lắm... Hiện gia đình đang rất lo lắng về tâm lý của cháu", ông H. nói thêm.Trước đó, Liên đoàn Taekwondo Việt Nam đã nhận được đơn tố cáo của ông N.T.H, phụ huynh học viên N.T.N.M (13 tuổi), về việc con trai ông bị HLV đánh khi tập luyện tại CLB taekwondo SEUNG RI (Hồ Nguyên Trừng, P.Khuê Trung, Q.Cẩm Lệ, TP.Đà Nẵng) do ông Nguyễn Văn Kin làm HLV trưởng, đồng thời là chủ nhiệm.Theo đơn tố cáo, vào tối 9.1, khi đón về và phát hiện con trai có dấu hiệu bị đánh, ông N.T.H đã dùng điện thoại để chụp ảnh tất cả các vết tích trên cơ thể con trai, và báo cho đường dây nóng thành phố Đà Nẵng về việc xâm phạm nghiêm trọng thân thể trẻ em. Đồng thời, ông N.T.H đã đưa cháu đến công an phường Khuê Trung để làm việc. Công an P.Khuê Trung hướng dẫn ông N.T.H đưa cháu đi khám tại bệnh viện để kiểm tra thương tích. Sau khi khám xong, ông N.T.H đưa cháu quay lại công an P.Khuê Trung để lấy lời khai chi tiết từ cháu N.T.N.M. Bên cạnh đó, ông N.T.H cũng đã cung cấp số điện thoại của HLV Nguyễn Văn Kin theo yêu cầu của công an, và công đã mời HLV Nguyễn Văn Kin đến làm việc ngay trong tối 9.1.Sáng 13.1, trước khi làm việc với cơ quan công an, HLV Nguyễn Văn Kin đã có thư mời đăng trên mạng xã hội với nội dung như sau: “Thân gửi quý phụ huynh và học viên thân mến. Lời đầu tiên thay mặt cho Trung tâm Taekwondo Seung Ri xin được gửi lời cảm ơn đến tất cả sự tin yêu, ủng hộ và động viên cho trung tâm trong thời gian qua.Hiện nay với hơn 200 học viên đang theo tập thường xuyên tại 3 cơ sở, là một trong những yếu tố giúp khẳng định sự uy tín cũng như chất lượng giảng dạy của trung tâm trong suốt quá trình hình thành và phát triển. Hiện nay, trung tâm đang gặp phải vấn đề được lan truyền trên các kênh thông tin với nội dung và góc nhìn chưa thật sự đầy đủ và cũng chưa có kết luận của cơ quan chức năng.Nhằm đem đến cái nhìn khách quan và chân thành nhất về sự cố đang diễn ra, trung tâm xin phép được mời toàn thể quý phụ huynh và học viên tham dự buổi nói chuyện và chia sẻ về sự việc nêu trên. Thời gian: 18 giờ ngày 13.1. Địa điểm: 151/1 Hồ Nguyên Trừng (phòng tập cơ sở 1). Nội dung: Trình bày rõ quan điểm và định hướng xử lý sự việc của trung tâm. Trả lời các câu hỏi và lắng nghe ý kiến đóng góp từ quý phụ huynh và học viên. Rất mong nhận được sự quan tâm của quý phụ huynh, qua đó sẽ giúp cho trung tâm có cách tiếp cận và xử lý phù hợp nhất với sự việc lần này”.
Rác tràn lan gần cổng trường học
Tiến sĩ Christopher Broyd, bác sĩ tư vấn tim mạch tại Bệnh viện Nuffield Health Brighton (Vương quốc Anh), đã cảnh báo năm hành vi có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe tim mạch của bạn, theo nhật báo Independent.Tiến sĩ Christopher Broyd cảnh báo lối sống ít vận động có thể dẫn đến tăng cân, cholesterol cao và tăng huyết áp, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Việc tập thể dục thường xuyên rất quan trọng đối với sức khỏe tim mạch nhưng không cần phải ép buộc bản thân phải đến phòng tập mỗi ngày. "Dù đó là khiêu vũ, bơi lội, đạp xe hay chơi một môn thể thao đồng đội thì việc tìm kiếm điều gì đó vui vẻ sẽ giúp bạn dễ dàng duy trì động lực hơn. Hãy cố gắng chọn thời điểm trong ngày phù hợp nhất với bạn và tuân thủ, cho dù đó là vào buổi sáng, trong giờ nghỉ trưa hay buổi tối", tiến sĩ Christopher Broyd cho biết."Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tim bằng cách làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ", tiến sĩ Christopher Broyd giải thích.Căng thẳng khuyến khích các cơ chế đối phó không lành mạnh như ăn quá nhiều hoặc hút thuốc. Riêng căng thẳng công việc mãn tính còn làm tăng huyết áp, dẫn đến thói quen ăn uống kém và rối loạn giấc ngủ, gây hại cho sức khỏe tim mạch theo thời gian.Để kiểm soát căng thẳng hiệu quả, vị bác sĩ này khuyên: "Hoạt động thể chất thường xuyên, chẳng hạn như đi bộ, yoga hoặc tập thể dục, có thể giúp giải tỏa căng thẳng tích tụ và cải thiện tâm trạng thông qua tăng cường endorphin".Một số phương pháp liên quan đến "chánh niệm" điển hình là thiền định, hít thở hơi sâu hoặc thư giãn cơ sẽ làm dịu tâm trí, giảm căng thẳng.Tiến sĩ Christopher Broyd cho biết: "Thiếu ngủ hoặc ngủ kém chất lượng có thể làm tăng huyết áp, góp phần gây béo phì và phá vỡ quá trình phục hồi tự nhiên của cơ thể. Các rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tim mạch".Ngoài tránh tiêu thụ quá nhiều caffeine, nicotine hoặc rượu vào buổi tối, chuyên gia này còn khuyên chúng ta thiết lập một lịch trình ngủ nhất quán để điều chỉnh đồng hồ sinh học và thói quen ngủ đều đặn.Cụ thể, bạn nên đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, ngay cả vào cuối tuần. Bên cạnh đó, hãy thư giãn trước khi ngủ, chẳng hạn như đọc sách và tránh các hoạt động kích thích như xem các chương trình truyền hình dữ dội.Việc thiếu tiếp xúc với ánh sáng mặt trời có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vitamin D, điều này liên quan đến khả năng gây ra huyết áp cao, tình trạng viêm và nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn, nhất là trong những tháng mùa đông.Tiến sĩ Christopher Broyd khuyên, nếu bạn làm việc hoặc học tập trong nhà, hãy nghỉ giải lao ngắn để bước ra ngoài tắm nắng, ít nhất 15-30 phút mỗi ngày, đặc biệt là vào buổi sáng khi ánh nắng mặt trời dịu hơn."Đi bộ, ngồi trong công viên hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời như làm vườn, dắt chó đi dạo hoặc thậm chí là ăn trưa ở ngoài trời", chuyên gia này nói.Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự cô đơn có thể gây căng thẳng, làm tăng huyết áp và ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng miễn dịch. Tất cả đều có thể gây hại cho sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, việc cải thiện tình trạng cô lập xã hội cần có thời gian và nỗ lực.Tiến sĩ Christopher Broyd đề xuất nên tìm đến bạn bè hoặc thành viên gia đình, cân nhắc tham gia một câu lạc bộ mới. Khi nỗ lực có chủ đích để kết nối với người khác và xây dựng các mối quan hệ, bạn có thể tăng cường mạng lưới hỗ trợ xã hội và sức khỏe tổng thể, cuối cùng là cải thiện sức khỏe tim mạch của mình.
Chiều 10.1, trên SVĐ Cần Thơ, Trường ĐH Cửu Long đã có trận đấu gặp Trường ĐH Cần Thơ trong khuôn khổ lượt trận thứ hai vòng loại Tây Nam bộ giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III – 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025).Đây là hai đối thủ có nhiều duyên nợ. Tại giải TNSV THACO cup 2024, Trường ĐH Cần Thơ đã may mắn vượt qua Trường ĐH Cửu Long với tỉ số 1-0, nhờ tình huống phản lưới nhà của đội khách vào những phút bù giờ cuối cùng. Năm nay, Trường ĐH Cửu Long rất muốn đòi lại "món nợ" này để tạo đà tiến sâu tại giải. Với lợi thế sân nhà, cổ động viên Trường ĐH Cần Thơ phủ kín phần lớn khán đài. Phía bên kia, đại diện đến từ Vĩnh Long lại có sự động viên tinh thần rất đặc biệt, khi TS Nguyễn Thanh Dũng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long đích thân sang tận SVĐ Cần Thơ cổ vũ. Không những vậy, nhà trường còn bố trí xe chở hơn 100 cổ động viên sang ủng hộ đội, gây ấn tượng mạnh với những tiếng kèn không ngớt. Với sự cổ vũ nhiệt tình của lãnh đạo nhà trường và dàn cổ động viên, Trường ĐH Cửu Long đã có 1 trận đấu cực hay. Sau 80 phút thi đấu, đội đã thắng đậm với tỷ số 3-0 trước Trường ĐH Cần Thơ (á quân vòng loại Tây Nam bộ TNSV THACO cup 2024), qua đó tạm vươn lên dẫn đầu nhóm A, với 4 điểm sau 2 trận. Đặc biệt, ngay sau tiếng còi mãn cuộc, đội Trường ĐH Cửu Long đã nhận ngay thưởng nóng 20 triệu đồng; trong đó, 10 triệu đồng từ Nhà giáo ưu tú, PGS-TS Lương Minh Cừ, Hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long và 10 triệu đồng từ TS Nguyễn Thanh Dũng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long. Một phần thưởng rất quý về mặt tinh thần cho các cầu thủ trước khi bước vào những trận đấu quan trọng tiếp theo.Ông Âu Hữu Thế, Trưởng đoàn Trường ĐH Cửu Long, cho biết các cầu thủ đội nhà hôm nay thi đấu rất năng nổ, tinh thần rất cao, có nhiều đường chuyền phù hợp theo yêu cầu của ban huấn luyện. Đặc biệt, các em đã thắng được một đội được đánh giá cao nhất ở vòng bảng. "Với sự thành công như vậy, thầy hiệu trưởng và thầy hiệu phó mỗi thầy thưởng cho các em 10 triệu. Mỗi trận thì các thầy đều có phần thưởng. Kết thúc vòng loại, đội có thành tích thì trường sẽ thưởng riêng nữa", ông Âu Hữu Thế chia sẻ.Vòng loại giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO có 66 đội sẽ chia vào 6 bảng thi đấu theo khu vực địa lý từ ngày 28.12.2024 đến 18.1.2025. Cụ thể gồm khu vực phía bắc (từ ngày 30.12.2024 - 10.1.2025 tại sân Trường ĐH Thủy Lợi); khu vực Duyên hải miền Trung (từ ngày 6.1 - 12.1.2025 tại sân Quân khu 5 - Đà Nẵng); khu vực Nam Trung bộ và Tây nguyên (10.1 - 18.1.2025 tại sân Trường ĐH Nha Trang); khu vực Đông Nam bộ (4.1 - 12.1.2025 tại SVĐ Bàu Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu); khu vực Tây Nam bộ (8.1 - 17.1.2025 tại SVĐ Cần Thơ) và khu vực TP.HCM (28.12.2024 - 15.1.2025 sân Trường ĐH Tôn Đức Thắng) để chọn ra 11 đội cùng với đội chủ nhà Trường ĐH Tôn Đức Thắng tranh vòng chung kết giải từ 1.3 - 16.3.2025.
Nguyễn Công PC và các giải pháp PC AI trí tuệ nhân tạo
Theo đó, HLV Mourinho phàn nàn về các quyết định của trọng tài, nhưng đã có lời nói khiến phía CLB Galatasaray cực kỳ tức giận, cho rằng đó là hành động phân biệt chủng tộc và đã khởi kiện nhà cầm quân người Bồ Đào Nha."Tôi nghĩ lý do duy nhất khiến trận đấu hôm nay không hay là do trọng tài. Cả hai đội đều chiến đấu rất tốt. Nhưng trọng tài là người phải chịu trách nhiệm cho trận đấu (trọng tài Slavko Vincic, người Slovenia). Mục tiêu của ông ấy là rút thẻ vàng cho một cầu thủ của Galatasaray ở đầu trận. Nếu là trọng tài người Thổ Nhĩ Kỳ, cầu thủ này đã phải nhận thẻ vàng, thậm chí bị đuổi khỏi sân vì phản ứng. Trong tình huống tôi đã đề cập, mọi người trên băng ghế dự bị của đối phương đều nhảy dựng lên như khỉ. Màn trình diễn của trọng tài chỉ ở mức hạng nhất. Đây là một trận đấu rất cạnh tranh, có lẽ không phải là một trận đấu hay về mặt bóng đá, nhưng có sự cạnh tranh tốt", HLV Mourinho nói sau trận, nhưng đã kích động sự phản ứng dữ dội từ phía CLB Galatasaray.Theo kênh CBS Sports Golazo, CLB Galatasaray đã gửi đơn kiện HLV Mourinho có lời lẽ phân biệt chủng tộc lên ban tổ chức giải VĐQG Thổ Nhĩ Kỳ (Super Lig), cũng như các tổ chức UEFA và FIFA. Thậm chí, đội bóng này còn tiến hành thủ tục tố tụng hình sự đối với nhà cầm quân nổi tiếng người Bồ Đào Nha.Trong thông báo, CLB Galatasaray cho biết: "Kể từ khi tiếp quản vị trí HLV ở Thổ Nhĩ Kỳ, HLV Mourinho của Fenerbahce liên tục đưa ra những tuyên bố xúc phạm người dân Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày nay, bài phát biểu của ông đã chuyển từ những bình luận vô đạo đức thành lời lẽ vô nhân đạo rõ ràng. Chúng tôi chính thức tuyên bố ý định khởi xướng các thủ tục tố tụng hình sự liên quan đến những phát biểu phân biệt chủng tộc của Mourinho và sẽ nộp đơn khiếu nại chính thức lên UEFA và FIFA. Hơn nữa, chúng tôi sẽ cẩn thận quan sát lập trường của Fenerbahce, một tổ chức tuyên bố duy trì "các giá trị đạo đức mẫu mực", để đáp lại hành vi đáng chê trách từ HLV của họ".Mặc dù vậy, CLB Fenerbahce đã lên tiếng bảo vệ HLV Mourinho, khẳng định ông không hề có sự phân biệt chủng tộc trong lời nói. "Những gì Mourinho nói là sai, nhưng không phải là phân biệt chủng tộc. Họ chỉ muốn tạo dựng sự cố và cáo buộc vô cớ", ông Volkan Demirel, cựu cầu thủ và là thành viên ban lãnh đạo CLB Fenerbahce, cho biết. Phó chủ tịch CLB Fenerbahce, Akun Ilacli cũng cho rằng: "Lời nói của HLV Mourinho không có hàm ý phân biệt chủng tộc. Ông ấy chỉ ám chỉ đối phương phản ứng thái quá, nhưng dùng từ ngữ không phù hợp".Tại giải VĐQG Thổ Nhĩ Kỳ, trận hòa trước kình địch Galatasaray khiến Fenerbahce vẫn còn thua đối thủ 6 điểm sau 24 trận (64 so với 58), trong khi giải còn 10 vòng đấu. Cơ hội vô địch với đội quân của HLV Mourinho vẫn còn, nhưng vụ tranh cãi xảy ra với Galatasaray sẽ khiến mọi thứ trở nên vô cùng căng thẳng. Thậm chí, có khả năng nhà cầm quân này sẽ đối mặt án phạt nặng vì những lời nói không hay đã thốt ra.
