Hủy cuộc họp với nhà thầu Thuận An về tiến độ kênh Tham Lương - Bến Cát
Tỉ mẩn tạo hình con voi bên căn nhà dài truyền thống, nghệ nhân H'Huyên BHôk (49 tuổi) dừng tay mời chúng tôi vào nhà để tìm hiểu về nghề gốm cổ Yang Tao. Dưới chân nhà dài, những tạo hình như: con voi, con lợn, lọ hoa… đang được bà phơi dưới ánh nắng của ngày đông. "Trong làng tôi chỉ còn vài nghệ nhân làm gốm Yang Tao, họ cũng đã già hết rồi, nếu tính nghệ nhân làm được gốm Yang Tao thì tôi là người trẻ nhất", bà H'Huyên BHôk nói.Bà H'Huyên BHôk cho hay, qua lời kể của bà cố, ngày xưa trong buôn người dân sinh sống không có các vật dụng sinh hoạt như chén, bát…, chỉ dùng lá chuối để đựng cơm. Từ đó, người xưa đã suy nghĩ và sáng tạo, tìm kiếm nguồn đất để nặn ra cái chén đầu tiên, đem đi nung thành công, rồi tiếp tục làm các vật dụng lớn hơn như sành đựng nước, chóe đựng gạo. Thời điểm đó, người dân trong buôn học hỏi lẫn nhau và tự tạo ra các vật dụng riêng để sử dụng trong gia đình."Để thể hiện lòng biết ơn và tôn kính với bề trên, người sáng kiến đã đặt ra rất nhiều quy tắc khi làm gốm Yang Tao, người vi phạm quy tắc sẽ bị bề trên khiển trách", bà H'Huyên BHôk kể và tiếp lời: "Ngày trước, chỉ có phụ nữ làm gốm, đàn ông trong buôn không được làm vì chế độ mẫu hệ. Độ tuổi mà con gái được làm gốm phải từ 17,18 tuổi, chưa có chồng. Trước khi đi lấy đất, con gái không được tiếp xúc với con trai, không trùng ngày 'đèn đỏ', nếu vi phạm sẽ bị run tay chân, không tìm thấy đường về nhà".Nghệ nhân H'Lưm Uông (63 tuổi), nhà ở bên cạnh và là người chỉ dạy cho bà H'Huyên BHôk làm gốm, vừa nằm viện về, tay chân vẫn còn yếu do bị tai biến (hồi tháng 6.2024), nhưng nỗi nhớ nghề vẫn hằn sâu trong đôi mắt của bà. "Bị thế này, mẹ (tôi) cũng nhớ nghề lắm, tay chân cứ khó chịu. Hằng ngày, chỉ có thể ngồi trong nhà dài nhìn H'Huyên BHôk làm gốm, mong mau khỏi bệnh để lại tiếp tục làm gốm như ngày xưa. Từ những năm 1990, chén bát hiện đại từ nơi khác về nên buôn này chỉ còn vài người làm gốm…", bà H'Lưm Uông chia sẻ.Giọng trầm buồn, nghệ nhân H'Huyên BHôk và H'Lưm Uông kể lại khoảng hơn chục năm trước, trong một lần đi bán gốm Yang Tao ở H.Cư Mgar (Đắk Lắk), chiếc xe chở mọi người không may bị lật ở giữa đèo, bà H'Huyên BHôk bị chấn thương ở vùng đầu, rất may không ảnh hưởng đến tính mạng. Nhưng cũng từ đây, người dân trong buôn không còn đi bán gốm ở xa nữa (vì sợ gặp tai nạn) mà chỉ làm các vật dụng phục vụ sinh hoạt trong gia đình. Rồi theo xu hướng phát triển, gốm thủ công không cạnh tranh được với gốm công nghiệp, nên người làm gốm trong buôn ít dần, chỉ còn 5 – 6 người giữ nghề đến ngày nay.Năm 2008, bà Lương Thanh Sơn (nguyên Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk) đã đến buôn Dơng Bắk (xã Yang Tao, H.Lắk) để động viên, hỗ trợ cho bà con giữ lấy nghề gốm cổ lâu đời trong vùng. Các nghệ nhân và người làm gốm cổ ở Yang Tao luôn ghi nhớ rằng, nếu không có TS Lương Thanh Sơn thì nghề gốm đã mất đi.Bà Sơn cho hay những năm trước 2008, bà đã nghiên cứu và đề xuất các dự án phục hồi các làng nghề truyền thống của người Ê Đê, người M'nông tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Trong đó, bà xin được nguồn vốn cho dự án phục dựng nghề làm gốm của người M'nông tại buôn Dơng Bắk (xã Yang Tao, H.Lắk). Thời điểm này, tại buôn có mở một lớp dạy nghề làm gốm cổ khoảng 15 – 20 người, trong đó có 3 nghệ nhân được mệnh danh là "bàn tay vàng" của địa phương."Qua thời gian làm văn hóa, gắn bó với người dân tại các buôn làng, điều mà tôi đau đáu đến bây giờ là làm sao tạo được nguồn thu, đầu ra cho các sản phẩm gốm Yang Tao của bà con. H.Lắk là vùng du lịch nổi tiếng của tỉnh Đắk Lắk, đặc biệt là khu du lịch hồ Lắk, đây là cơ sở để phát triển các sản phẩm gốm cổ Yang Tao gửi đến tay du khách thập phương", bà Sơn nói.Bà Sơn cho biết thêm, theo thông tin từ một người nghiên cứu (Bỉ) do bà hướng dẫn, sản phẩm gốm cổ Yang Tao đã hiện diện tại Bảo tàng Anh. Trong lần trở lại Dơng Bắk cách đây không lâu, các nghệ nhân (nay già yếu nhưng bàn tay của họ chưa bao giờ biết mỏi) cũng khoe với bà, gốm Yang Tao đã được du khách từ các công ty du lịch lữ hành đến tham quan và tìm mua. Từ đó, cũng tạo nguồn thu nhập đáng kể cho bà con duy trì với nghề.Trao đổi với Thanh Niên, Sở VH-TT-DL Đắk Lắk cho biết, Bộ VH-TT-DL vừa có Quyết định về việc công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với nghề làm gốm của người M'nông ở xã Yang Tao (H.Lắk, Đắk Lắk). Đây sẽ là cơ sở quan trọng để gốm cổ Yang Tao được hồi sinh.Canada 'hạ chuẩn' điểm IELTS, rộng cửa đón du học sinh Việt
Ngoài vị đắng nhẹ, món canh để cầu cho cái "khổ qua" đi của ngày tết mang lại nhiều lợi ích ấn tượng cho sức khỏe, theo trang tin sức khỏe Healthline.Sau đây là 5 lợi ích của món canh khổ qua ngày tết:Khổ qua đặc biệt giàu vitamin C, một vi chất dinh dưỡng quan trọng giúp ngăn ngừa bệnh tật, tạo xương và chữa lành vết thương.Nó cũng chứa nhiều vitamin A giúp thúc đẩy sức khỏe làn da và thị lực.Nó cung cấp folate, một chất thiết yếu cho sự tăng trưởng và phát triển, cùng với lượng nhỏ kali, kẽm và sắt.Khổ qua cũng chứa catechin, axit gallic, epicatechin và axit chlorogenic có đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ, có thể giúp bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương.Hơn nữa, khổ qua ít calo nhưng giàu chất xơ, chỉ 1 chén 100 gram - đáp ứng khoảng 8% nhu cầu chất xơ hằng ngày.Nhờ các đặc tính dược liệu mạnh mẽ, khổ qua từ lâu đã được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường. Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã xác nhận tác dụng này. Một nghiên cứu kéo dài 3 tháng cho thấy dùng khổ qua mỗi ngày giúp giảm lượng đường trong máu và chỉ số đường huyết trung bình HbA1c.Một nghiên cứu khác cho thấy dùng khổ qua mỗi ngày trong 4 tuần đã làm giảm nhẹ lượng đường trong máu.Hơn nữa, chiết xuất khổ qua giúp làm giảm đáng kể nồng độ fructosamine, một chỉ số theo dõi đường huyết ở người bệnh tiểu đường.Nghiên cứu cho thấy khổ qua chứa một số hợp chất có đặc tính chống ung thư. Ví dụ, một nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy chiết xuất khổ qua có hiệu quả trong việc tiêu diệt các tế bào ung thư ở dạ dày, ruột kết, phổi và vòm họng.Một nghiên cứu kết hợp trên ống nghiệm và động vật khác cũng cho kết quả tương tự, cho thấy chiết xuất khổ qua có thể ngăn chặn sự phát triển và di căn của các tế bào ung thư vú, đồng thời thúc đẩy quá trình chết của tế bào ung thư.Có thể làm giảm mức cholesterolMức cholesterol cao có thể gây mảng bám động mạch, buộc tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy khổ qua có thể làm giảm mức cholesterol, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, theo Healthline.Một nghiên cứu trên người cho thấy sử dụng chiết xuất khổ qua giúp giảm đáng kể mức cholesterol xấu.Khổ qua là nguồn tuyệt vời của chất xơ, với 1 khẩu phần 100 gram chứa khoảng 2 gram chất xơ.Chất xơ giúp no lâu hơn và giảm cơn đói, giảm cảm giác thèm ăn, từu đó giúp giảm cân.Nó cũng có đặc tính nhuận tràng, chống táo bón.
Nguồn cơn thảm họa nhân đạo ở Haiti
Giám đốc Sở Môi trường New Delhi Manjinder Singh Sirsa ngày 1.3 cho hay quyết định ngừng tiếp nhiên liệu cho những chiếc ô tô cũ được đưa ra tại một "cuộc họp marathon" về ô nhiễm không khí để "tìm ra các căn bệnh và biện pháp khắc phục", theo AFP."Chúng tôi đã quyết định ngừng cung cấp nhiên liệu cho những phương tiện đã hơn 15 năm tuổi sau ngày 31.3.2025", ông Sirsa nhấn mạnh, cho thêm thiết bị sẽ được lắp đặt tại các trạm xăng để nhận dạng những phương tiện cũ như trên.Những chiếc ô tô chạy bằng dầu diesel và xăng có tuổi đời lần lượt trên 10 và 15 năm không được phép lưu thông trên đường phố ở New Delhi nhưng nhiều chiếc đã bị phát hiện vi phạm quy định.Cũng theo ông Sirsa, các quyết định khác được đưa ra nhằm giảm mức độ ô nhiễm nguy hiểm của thủ đô Ấn Độ bao gồm biến đất cằn cỗi thành "rừng mới" và khuyến khích sinh viên đại học tham gia trồng cây. Ông cho biết thêm chính quyền sẽ bắt buộc các tòa nhà cao tầng, khách sạn và sân bay phải lắp đặt súng chống khói bụi và các tiện ích để kiểm soát ô nhiễm.New Delhi thường xuyên bị xếp hạng là một trong những thành phố ô nhiễm nhất thế giới và bị bao phủ trong sương mù nồng nặc mỗi năm. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm là do những người nông dân gần đó đốt rơm rạ, cũng như do các nhà máy và khói xe. Cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng ngày càng trở nên tồi tệ hơn trong những năm qua và việc đóng cửa trường học kéo dài nhiều tuần trên khắp thủ đô New Delhi, nhằm bảo vệ trẻ em dễ bị tổn thương khỏi không khí độc hại, đã trở thành sự kiện diễn ra mỗi năm, theo AFP.
Riêng ngày 13.3 cường độ nắng nóng có khả năng giảm nhẹ do trời xuất hiện nhiều mây vì nhiễu động thời tiết.
Chàng trai mang 'shopping 0 đồng' đến với bà con Điện Biên
Một nghiên cứu cho thấy nam giới uống 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày ít bị rối loạn cương hơn. Bởi vì caffeine giúp tăng cường lưu lượng máu. Nhiều loại trà, nước ngọt và đồ uống thể thao cũng chứa caffeine.
