Tuyển sinh lớp 10 chuyên tại TP.HCM: Những thay đổi mới nhất thí sinh cần biết
Trước thắc mắc trên, thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Hiền Minh, Phó trưởng Đơn vị Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết: Chủng cúm A và B là nguyên nhân chủ yếu gây ra các đợt dịch hoặc đại dịch cúm. Virus cúm biến đổi nên hằng năm Tổ chức Y tế thế giới (WHO) sẽ đưa ra dự báo về các loại virus cúm chủ yếu có thể gây ra dịch cúm năm kế tiếp, đó là cơ sở để sản xuất vắc xin phòng bệnh cúm hằng năm. Hơn thế nữa, miễn dịch bảo vệ của vắc xin cúm chỉ kéo dài khoảng 1 năm. Vì vậy, để được bảo vệ tốt nhất bạn cần tiêm cúm nhắc lại mỗi năm.Tùy theo cơ địa của mỗi người và sự phù hợp của chủng cúm lưu hành so với vắc xin được tiêm mà người đã tiêm vắc xin có thể vẫn bị nhiễm cúm tuy nhiên tỷ lệ bị cúm và bị các biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp sẽ giảm đi rất nhiều so với người không tiêm vắc xin.Khoảng 2 tuần sau khi tiêm, vắc xin phòng cúm sẽ giúp cơ thể tạo ra kháng thể bảo vệ bởi những chủng virus có trong vắc xin. Trước thời điểm này bạn vẫn có nguy cơ nhiễm cúm.Tiêm vắc xin phòng Covid-19 sẽ không giúp cơ thể bảo vệ khỏi bệnh cúm và ngược lại, tiêm vắc xin phòng cúm sẽ không giúp bảo vệ cơ thể khỏi Covid-19.Bác sĩ Hiền Minh cho biết, so với người chưa tiêm, người đã tiêm vắc xin cúm có những lợi ích sau:Bạn đọc có thể đặt câu hỏi cho chuyên mục Bác sĩ 24/7 bằng hình thức nhập bình luận bên dưới bài hoặc gửi qua email: suckhoethanhnien247@gmail.com.Câu hỏi sẽ được chuyển đến các bác sĩ, chuyên gia... để trả lời cho bạn đọc.Tuổi trẻ TP.HCM tổ chức nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa nhân dịp 27.7
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Chứng khoán Thành Công chính thức giao dịch trên sàn HOSE từ ngày 26.1.2024
Năm 2025, với cảm hứng từ linh vật rắn, Đường hoa xuân Tiền Giang hứa hẹn sẽ tiếp tục trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn bậc nhất của người dân và du khách khi đến tỉnh dịp Tết Nguyên đán 2025. Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Tiền Giang, đặc trưng xuyên suốt của đường hoa là lấy cảm hứng từ linh vật con giáp của năm. Dù thông điệp của đường hoa mỗi mùa mỗi khác, nhưng tất cả đều chung một trục xuyên suốt đó là nơi gặp gỡ, hội ngộ, lan tỏa tình thân, giữ gìn nét truyền thống tốt đẹp của dân tộc, mong ước một năm mới phát triển, thuận lợi, hanh thông. Qua nhiều lần tổ chức tại Quảng trường Hùng Vương, các đường hoa đã thu hút được đông đảo công chúng, khách tham quan đến trẩy hội hoa xuân, vui chơi, giải trí, check-in.Đường hoa xuân Tiền Giang năm 2025 không chỉ đơn thuần là một không gian lễ hội rực rỡ sắc màu, mà còn là một tác phẩm nghệ thuật sống động, tái hiện linh hồn và khát vọng của mảnh đất sông nước. Mỗi đại cảnh, mỗi chi tiết nhỏ đều mang trong mình những câu chuyện, những thông điệp ý nghĩa, góp phần tạo nên một bức tranh toàn cảnh về văn hóa, con người và tầm nhìn phát triển của tỉnh nhà.Ngoài ra, tại Đường hoa xuân Tiền Giang còn có Đại cảnh Thành phố hiện đại - Net Zero gắn với "Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050" và "Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050", được tạo hình với mô hình năng lượng điện gió, các mảng xanh, cho thấy sự quyết tâm của tỉnh nhà trong việc hội nhập và phát triển. Đại cảnh Nét đẹp miền sông nước ấn tượng với mô hình thuyền hoa và trái cây, tái hiện văn hóa chợ nổi đặc trưng của miền Tây Nam bộ. Bên cạnh đó, các tiểu cảnh như: Mái che nón lá, sân khấu đờn ca tài tử, con đường ánh sáng, không gian sách... đều mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Chợ hoa xuân tại Đường hoa không chỉ là nơi mua bán mà còn là điểm đến để người dân vui xuân, thưởng ngoạn, dịp tết.
Có thể nói, Toyota Veloz Cross là mẫu xe thiết kế theo hướng đột phá nhằm thu hút chú ý ngay từ cái nhìn đầu tiên, không ít người quyết định mua xe chỉ ngay sau khi nhìn thấy nó mà không cần lái thử. Đây rõ ràng là bước tiến lớn của hãng xe Nhật Bản trong thiết kế xe MPV cỡ nhỏ, vốn bị nhiều người đánh giá “xấu xí, lạc hậu” ở thế hệ cũ.
Thiếu nữ ở Quảng Ninh bị tung tin thất thiệt trong lễ giao nhận quân
Những ngày đầu tiên của năm 2025, Ngược dòng cuộc đời trở thành chủ đề được dân mạng Việt Nam bàn luận sôi nổi. Phim nhận về nhiều phản hồi tích cực từ cốt truyện phản ánh loạt vấn đề xã hội Trung Quốc hiện tại cho đến tình tiết cảm động. Diễn xuất của hai gương mặt đình đám Từ Tranh và Tân Chỉ Lôi cũng được khen ngợi.Đặc biệt, Tân Chỉ Lôi có màn lột xác ấn tượng với Ngược dòng cuộc đời. Không còn dáng vẻ sang chảnh quyến rũ thường thấy mỗi khi xuất hiện trên thảm đỏ hay ở các tác phẩm trước, nữ diễn viên gây bất ngờ khi hóa thân thành một bà nội trợ tên Tiểu Ni luôn ăn mặc đơn giản, thường "đầu tắt mặt tối" vì tổ ấm nhỏ. Khi chồng của Tiểu Ni là Cao Chí Lũy (Từ Tranh đóng) mất việc, Tiểu Ni càng bận rộn hơn. Tân Chỉ Lôi đem đến một Tiểu Ni gần gũi, chiếm cảm tình bởi sự chịu thương chịu khó và hết lòng vì gia đình. Nữ diễn viên cũng bộc lộ tinh tế nỗi lòng của một người vợ qua những hành động quan tâm, cảm thông dành cho ông xã bị thất nghiệp ở tuổi trung niên. Trong Ngược dòng cuộc đời, cô không có nhiều đất diễn so với nam chính Từ Tranh. Tuy nhiên, cô vẫn nổi bật với lối diễn xuất chân thực, ánh mắt biết nói. Những phân đoạn người đẹp chơi trống cũng thu hút khán giả. Không ít dân mạng Trung Quốc nhận định Tiểu Ni trong Ngược dòng cuộc đời cho thấy khả năng diễn xuất đa dạng của Tân Chỉ Lôi.Sinh năm 1986, Tân Chỉ Lôi là nữ diễn viên có tiếng tại showbiz Trung Quốc. Ở Việt Nam, cô quen thuộc qua các phim truyền hình như: Họa bì 1, Hoa tư dẫn, Đấu phá thương khung, Ma thổi đèn chi nộ tinh tương tây, Như Ý truyện, Khánh dư niên 1 và 2…Năm 2024, Tân Chỉ Lôi thành công trên cả điện ảnh lẫn truyền hình. Cô có sự trở lại ấn tượng qua mùa 2 sê ri Khánh dư niên, Cô chiến mê thành… Còn trên màn ảnh rộng, mỹ nhân 39 tuổi tỏa sáng cùng Ngược dòng cuộc đời và Tâm sự của Kiều Nghiên. Trong tất cả các phim trên, ngôi sao Hoa ngữ này đều thu về nhận xét tích cực. Trước đó, cuối năm 2023 - đầu năm 2024, cô còn gây sốt với tác phẩm màn ảnh nhỏ Phồn hoa của đạo diễn Vương Gia Vệ. Sắp tới, nữ diễn viên còn có các dự án như Bình minh phía bầu trời, Good Will Society…Ở tuổi U.40, nữ diễn viên sở hữu sắc vóc thon thả, gợi cảm. Tại các sự kiện nghệ thuật, thời trang hay lễ trao giải, cô trở thành tâm điểm nhờ phong cách ăn diện thời thượng, khéo khoe đường cong cơ thể gợi cảm. Gương mặt đẹp sắc sảo, trẻ trung và phong thái tự tin cũng là ưu điểm giúp sao phim Upstream thường được nhiều nhãn hàng săn đón.
