Bổ sung vào quy hoạch đường ven sông nối từ Củ Chi đến Nhà Bè
Với 38 điểm, 19 bắt bóng, tay ném chủ lực của CLB Hanoi Buffaloes là Anthony January đoạt danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu. Tân binh Udun Osakue cũng có trận đấu hiệu quả với 19 điểm và 7 lần cướp bóng. Thua đầu tiên tại VBA 2023, Saigon Heat vẫn giữ vị thế đầu bảng xếp hạng nhưng cuộc đua tranh thêm phần hấp dẫn khi không còn đội nào bất bại.
Lương 5 triệu đồng/tháng có 'định mức sản phẩm', không đạt thì có bị giảm lương?
Hôm nay 20.3, ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), đã ký công văn trả lời các sở GD-ĐT Hà Nội, TP.HCM, Ninh Bình, Nghệ An, Quảng Trị về thời gian tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT."Sau khi cân nhắc nhiều yếu tố, Bộ GD-ĐT quyết định giữ nguyên lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2025 như đã công bố trong kế hoạch năm học 2024 -2025. Việc giữ nguyên lịch thi như đã công bố góp phần làm ổn định tâm lý cho học sinh, phụ huynh và không làm ảnh hưởng đến các hoạt động khác trong ngành giáo dục", văn bản của Bộ GD-ĐT nêu.Bộ GD-ĐT đề nghị các sở GD-ĐT phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để triển khai kế hoạch năm học, tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 theo đúng kế hoạch và bảo đảm an toàn, nghiêm túc đúng quy chế.Trước đó, như Thanh Niên đã thông tin, sở GD-ĐT như Hà Nội, TP.HCM, Nghệ An, Ninh Bình đã có văn bản kiến nghị Bộ GD-ĐT xem xét đẩy sớm lịch thi tốt nghiệp THPT vì lý do cả nước đang thực hiện sắp xếp, sáp nhập tỉnh, thành phố và kết thúc nhiệm vụ cấp huyện theo kết luận của Bộ Chính trị. Việc đẩy sớm kỳ thi để đảm bảo quyền lợi cho học sinh, ổn định tâm lý cho phụ huynh, học sinh; thuận lợi cho công tác chuẩn bị của các địa phương để triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.Một số địa phương nêu thời gian mong muốn tổ chức thi là trong khoảng thời gian ngày 7 đến 10.6. Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV Thanh Niên, ý kiến của đa số học sinh, phụ huynh, nhà giáo và các chuyên gia đều cho rằng việc thay đổi lịch thi như vậy sẽ gây nhiều xáo trộn không cần thiết. 2025 là năm đầu tiên thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trong khung kế hoạch thời gian năm học, Bộ GD-ĐT dự kiến, kỳ thi diễn ra trong hai ngày 26 và 27.6. Thí sinh thi 4 môn, trong đó có 2 môn bắt buộc là ngữ văn và toán; 2 môn còn lại học sinh được tự chọn trong số các môn đã học ở trường (ngoại ngữ, hóa học, vật lý, sinh học, địa lý, lịch sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ).
Bình Phước: Cán bộ công an bị cách chức do vi phạm nồng độ cồn, gây tai nạn
Chặng World Cup billiards carom 3 băng đầu tiên diễn ra tại Bogota - Colombia vào cuối tháng 2. Tại giải đấu này, Trần Quyết Chiến không thể bảo vệ chức vô địch (trước đó anh lên ngôi vào năm 2024). Tuy nhiên, một tay cơ họ Trần khác là Trần Thanh Lực đã xuất sắc đăng quang, và danh hiệu World Cup gần nhất vẫn thuộc về billiards Việt Nam.Trần Thanh Lực đã có hành trình đầy ấn tượng để bước lên bục cao nhất tại World Cup billiards Bogota 2025, khi đánh bại nhiều đối thủ rất mạnh. Đáng chú ý, giải đấu tại Colombia là lần đầu tiên cơ thủ người Bình Dương vào đến bán kết, sau đó là chung kết của một chặng World Cup. Với danh hiệu gần nhất của Thanh Lực, billiards carom 3 băng vào lúc này đang sở hữu tổng cộng 6 chức vô địch World Cup. Trước đó, Trần Quyết Chiến đã vô địch 4 lần (vào các năm 2018, 2023 và 2024), và Trần Đức Minh vô địch 1 lần (vào năm 2024).Chặng World Cup tiếp theo trong năm 2025 được tổ chức tại TP.HCM, từ ngày 19 đến 25.5. Tại giải đấu trên sân nhà, billiards Việt Nam vẫn hướng tới bảo vệ chức vô địch. Trần Quyết Chiến, Trần Đức Minh được kỳ vọng sẽ tiếp tục tận dụng lợi thế sân nhà, khi có đông đảo người hâm mộ “tiếp lửa” tinh thần. Tại World Cup billiards TP.HCM 2024, Trần Đức Minh đã đăng quang đầy thuyết phục, trước sự bất ngờ của giới mộ điệu carom 3 băng trên toàn thế giới. Cơ thủ gốc Huế vượt qua nhiều vòng loại và đi một mạch đến trận chung kết, trước khi đánh bại Kim Jun-tae (Hàn Quốc) và bước lên bục nhận cúp. Trần Quyết Chiến cũng giành chức vô địch World Cup đầu tiên tại TP.HCM vào năm 2018, đồng thời là bước ngoặt đưa sự nghiệp của cơ thủ số 1 Việt Nam sang trang mới.Bên cạnh Trần Quyết Chiến và Trần Đức Minh, Trần Thanh Lực cũng không đứng ngoài cuộc. Cơ thủ 35 tuổi cho thấy bước tiến thần tốc trong thời gian gần đây, khi đoạt vị trí á quân giải vô địch thế giới (World Championship) 2024 và vô địch World Cup Bogota 2025. Trong khi đó, thành tích tốt nhất của Bao Phương Vinh tại World Cup billiards là vị trí á quân tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào năm 2024. Do đó, tay cơ sinh năm 1995 đang rất khao khát giành danh hiệu vô địch World Cup đầu tiên. Tay cơ trẻ sinh năm 1999 Chiêm Hồng Thái cũng thể hiện sự tiến bộ nhanh và rất đáng được chờ đợi.Tại World Cup billiards TP.HCM 2025, Trần Quyết Chiến, Trần Thanh Lực, Bao Phương Vinh và Chiêm Hồng Thái sẽ được đặc cách xuất hiện từ vòng chung kết (32 cơ thủ), vì 4 tay cơ Việt Nam này nằm trong tốp 14 thế giới. Trần Đức Minh sẽ tranh tài từ vòng loại thứ 4 (vòng loại cuối cùng).Liên đoàn Billiard carom thế giới (UMB) đã chính thức ủy quyền cho Liên đoàn Billiards và Snooker TP.HCM (HBSF) đăng cai tổ chức giải World Cup billiards tại TP.HCM trong 3 năm liên tiếp, từ 2025 đến 2027.Vòng tuyển chọn đầu tiên của giải World Cup billiards carom 3 băng TP.HCM 2025 đã khép lại và xác định được 8 cơ thủ Việt Nam đầu tiên giành vé. Đáng chú ý trong số này là sự xuất hiện của cơ thủ kỳ cựu Lý Thế Vinh, 63 tuổi. Vòng tuyển chọn 2 sẽ diễn ra từ ngày 7 đến 11.4, nhằm tìm ra 8 cái tên tiếp theo sẽ góp mặt ở World Cup billiards carom 3 băng TP.HCM 2025.
Ngày 4.3, Thường trực HĐND tỉnh Ninh Thuận khóa XI, nhiệm kỳ 2021 - 2026 tổ chức hội nghị công bố, trao nghị quyết của HĐND tỉnh và quyết định của thường trực HĐND tỉnh về công tác cán bộ.Tại hội nghị, đại diện Văn phòng Đoàn đại biểu quốc hội và HĐND tỉnh Ninh Thuận công bố nghị quyết về bầu bổ sung Trưởng ban Văn hóa - xã hội HĐND tỉnh Ninh Thuận khóa XI nhiệm kỳ 2021 - 2026 (sau khi sáp nhập Ban Văn hóa - xã hội và Ban Dân tộc HĐND tỉnh) đối với ông Nguyễn Quang Nhật, nguyên Tổng biên tập Báo Ninh Thuận; quyết định về việc điều động, bổ nhiệm Chánh văn phòng Đoàn đại biểu quốc hội và HĐND tỉnh Ninh Thuận đối với ông Lê Tiến Dũng, nguyên Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Thuận, thời hạn giữ chức vụ 5 năm kể từ ngày 1.3.2025.Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Văn Hậu, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Ninh Thuận chúc mừng và mong muốn các cán bộ tiếp tục kế thừa, phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, sở trường, năng lực; đẩy mạnh phối hợp giữa các ban, văn phòng HĐND tỉnh hoàn thành tốt nhiệm vụ tham mưu, hỗ trợ thường trực HĐND tỉnh thực hiện tốt công tác chỉ đạo, điều hành, nâng cao chất lượng hoạt động HĐND tỉnh.
Vingroup và FPT hợp tác thúc đổi chuyển đổi xanh toàn diện
Sáng 15.3, kết thúc phiên giao dịch cuối cùng của tuần, giá xăng dầu tăng gần 1%. Theo đó, dầu Brent tăng 70 cent, tương đương 1%, lên 70,58 USD/thùng; trong khi dầu WTI cũng tăng 63 cent, tương đương 0,95%, lên 67,18 USD/thùng.Phiên cuối tuần tăng, đẩy giá nhiên liệu tuần này tăng nhẹ. Tính cả tuần, dầu Brent nhích 22 cent, dầu WTI chỉ tăng 14 cent. Đây cũng là tuần chấm dứt chuỗi tuần giảm liên tục của 2 mặt hàng dầu chuẩn.Một số nhà phân tích lưu ý, giá dầu liên tục dao động trong 2 tuần qua quanh mức 70 USD/thùng. Mức giá này có thể khó duy trì nếu tuần tới tình hình chính trị tại nhiều khu vực biến động. Theo Reuters, ngày 13.3, Nga ủng hộ nguyên tắc đề xuất của Mỹ về lệnh ngừng bắn tại Ukraine, nhưng giao tranh không thể tạm dừng cho đến khi một số điều kiện quan trọng được thực hiện hoặc làm rõ. Hôm qua (14.3), Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa thúc giục Nga đồng ý với đề xuất ngừng bắn.Ông Andrew Lipow, chủ tịch của Lipow Oil Associates có trụ sở tại Houston (Mỹ) nhận xét, nếu triển vọng ngừng bắn tiếp tục bị trì hoãn trong tương lai, thì dầu mỏ của Nga sẽ phải chịu lệnh trừng phạt trong một thời gian dài. Đáng lưu ý, tại Mỹ, giấy phép giao dịch năng lượng với các tổ chức tài chính Nga đã hết hạn trong tuần này, trong khi các công ty nhà nước Trung Quốc cũng đang hạn chế nhập khẩu dầu của Nga vì rủi ro trừng phạt.Trong nước, ngày 15.3, giá bán lẻ xăng dầu phổ biến trên thị trường như sau: xăng E5 RON92 không quá 19.281 đồng/lít; xăng RON 95-III không quá 19.649 đồng/lít; dầu diesel không quá 17.898 đồng/lít; dầu hỏa không quá 18.090 đồng/lít; dầu mazut không quá 16.995 đồng/kg.Diễn biến giá thế giới khiến giá xăng trong nước có thể đứt mạch giảm, tăng nhẹ trong tuần tới. Dữ liệu cập nhật đến sáng nay (15.3) cho thấy, xăng trong nước có thể tăng, dầu giảm nhẹ gần như đi ngang.

Michelin Guide gọi cà phê sữa đá là 'viên ngọc', cà phê trứng là 'tuyệt tác'
Lưu ý quan trọng khi đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và chọn ngành xét tuyển
Công nghệ EXO-P™ ra đời khi các nhà khoa học phát hiện ra một quần thể vi sinh vật độc đáo mang tên Kopara tại vùng biển Polynesia thuộc Pháp. Những vi sinh vật này sở hữu khả năng đặc biệt trong việc sản sinh ra một lớp màng bảo vệ tự nhiên, được gọi là Exopolysaccharides (EPS). Lớp màng này có khả năng chống chọi lại những điều kiện môi trường khắc nghiệt như tia cực tím, độ mặn cao và sự thay đổi pH.EXO-P™ được chiết xuất từ quá trình lên men vi khuẩn biển Alteromonas Macleodii tạo ra một lớp nền mỏng trên bề mặt da ngăn chặn sự bám của bụi bẩn thông thường, bụi mịn PM2.5 và các chất ô nhiễm khác. Bên cạnh đó, công nghệ EXO-P™ còn có khả năng tạo phức hợp với kim loại nặng, ngăn cản chúng thâm nhập vào làn da và gây hại. Hoạt chất này còn giúp chống lại các gốc tự do, giảm thiểu tác động của ô nhiễm ô nhiễm lên da. Đồng thời, cung cấp các chất khoáng thiết yếu như natri, kali, canxi, magie… hỗ trợ duy trì làn da khỏe mạnh và rạng rỡ.Công nghệ EXO-P™ sử dụng Exopolysaccharides tinh khiết cao được chiết xuất từ quá trình lên men vi khuẩn Alteromonas chỉ tìm thấy tại các vùng biển sâu tại nước Pháp. Nó hoạt động như là một tấm chắn mô phỏng sinh học không chứa chất bảo quản chống lại ô nhiễm và bụi mịn PM2.5 ở các thành phố lớn. EXO-P™ sở hữu cả tác dụng bảo vệ và làm sạch. Nó bảo vệ sự toàn vẹn của da và tế bào, đồng thời làm sạch ngay lập tức vùng da tiếp xúc với các yếu tố gây ô nhiễm môi trường như khói thuốc lá, khí thải nhiên liệu cả ở ngoài trời và trong nhà. Chưa hết, công nghệ vi sinh học EXO-P™ còn có khả năng làm sạch sâu bụi bẩn, bã nhờn cho lỗ chân lông thông thoáng ngăn ngừa bít tắc dễ sinh mụn và làm đều màu cho làn da mệt mỏi tràn đầy sức sống.Công nghệ EXO-P™ còn mang lại hiệu quả ngăn ngừa tình trạng da kích ứng do ô nhiễm và lão hóa sớm. Nó làm giảm độ bám dính của bụi mịn PM2.5 lên bề mặt làn da, loại bỏ kim loại nặng và hạn chế sự hoạt động của gốc tự do. Nhiều nghiên cứu cũng đưa ra nhận định, EXO-P™ bảo vệ làn da chống lại môi trường ô nhiễm để phục hồi làn da rạng rỡ và khỏe mạnh chỉ sau 7 ngày. Cụ thể, EXO-P™ đã được chứng minh khả năng bảo vệ da và các tế bào trước tác động của ô nhiễm đô thị, đặc biệt là giảm thiểu tổn thương do hydrocacbon và kim loại nặng gây ra thông qua thử nghiệm Ex Vivo có đối chứng. Trong thí nghiệm, các nhà nghiên cứu đã đặt giấy lọc chứa kim loại nặng và hydrocacbon lên mẫu sinh thiết da người (64 tuổi). Mẫu da được chia thành hai nhóm với một nhóm được sử dụng công nghệ EXO-P™ trong 4 ngày, và nhóm còn lại không sử dụng hoạt chất này. Sau 24 giờ tiếp xúc với giấy lọc, các mẫu da được phân tích mô học và định lượng MDA.Kết quả cho thấy, ở nhóm sử dụng EXO-P™ cho kết quả lượng MDA giảm đáng kể đến 44% so với nhóm đối chứng. Điều này chứng tỏ EXO-P™ có khả năng ngăn ngừa tổn thương tế bào do ô nhiễm, từ đó hạn chế lão hóa sớm và kích ứng da. Không chỉ vậy, EXO-P™ còn giúp duy trì cấu trúc nguyên vẹn của tế bào và tăng cường sự liên kết giữa các lớp trung bì, góp phần bảo vệ da khỏi quá trình lão hóa sớm một cách hiệu quả.Đặc biệt, EXO-P™ được trao giải vàng về thành phần tốt trong khu cực sáng tạo mỹ phẩm châu Á năm 2015. Công nghệ EXO-P™ hội tụ nhiều ưu điểm "kinh điển" nên đã được nghiên cứu và ứng dụng ngày càng phổ biến trong các sản phẩm chăm sóc da.Ô nhiễm môi trường không khí đang trở thành vấn đề nghiêm trọng trên toàn cầu, và Việt Nam cũng không nằm ngoài thực tế nhức nhối này. Theo thống kê từ IQAIR, tính đến hết năm 2024, Việt Nam xếp thứ 36 trong số 118 quốc gia được đánh giá về tình trạng ô nhiễm không khí, dựa trên chỉ số chất lượng không khí (AQI). Đặc biệt, ô nhiễm bụi mịn (PM 10 và PM 2.5) là vấn đề nổi cộm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho sức khỏe và làn da.Hà Nội và TP.HCM là 2 đô thị chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ tình trạng ô nhiễm không khí môi trường này. Nhiều thời điểm, bụi mịn PM 2.5 bao phủ dày đặc bầu trời, làm giảm tầm nhìn và gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe cũng như hệ lụy trực tiếp tới làn da. Bởi làn da là nơi đầu tiên và thường xuyên phải tiếp xức với bụi mịn và các yếu tố gây ô nhiễm khác mỗi khi chúng ta ra ngoài. Khi đó, làn da của chúng ta phải hứng chịu hàng loạt các tổn thương như da mất nước xỉn màu và dễ khô căng; tăng sinh mụn viêm do bít tắc, tình trạng lão hóa nhanh, phá huỷ cấu trúc collagen; tăng nguy cơ kích ứng, ngứa da và cũng tăng viêm nhiễm, chàm da, viêm da tiếp xúc.Một thực trạng đáng lo ngại và trong tương lai dự báo ô nhiễm môi trường không khí nghiêm ngày càng nghiêm trọng hơn. Dự đoán được trước thực tế ô nhiễm mỗi trường không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới, thương hiệu dược mỹ phẩm Rejuvaskin đã nghiên cứu và phát triển sản phẩm sữa rửa mặt Rejuvaskin Facial Cleanser ứng dụng công nghệ vi sinh học EXO-P™ - Đây là sáng chế của thương hiệu Rejuvaskin với tên gọi "lá chắn sinh học" bảo vệ da khỏi ô nhiễm và khói bụi.Nhờ ứng dụng công nghệ EXO-P™, Rejuvaskin Facial Cleanser vừa tạo nên tấm lá chắn bảo vệ vừa hút sạch hơn 85% bụi mịn PM2.5, 28% gốc tự do và 44% kim loại nặng tích tụ trong nang lông cho làn da sạch khỏe, tươi sáng rạng ngời. EXO-P cũng làm sạch tế bào chết, lớp trang điểm, bụi bẩn và bã nhờn thông thường cải thiện làn da thiếu sức sống, phục hồi da và ngăn chặn kích ứng, lão hóa do bụi mịn sau 7 ngày sử dụng.Với khả năng loại bỏ hơn 85% bụi mịn PM2.5, sữa rửa mặt Rejuvaskin Facial Cleanser duy trì làn da đủ khỏe, ngăn chặn nguy cơ gây kích ứng, lão hóa và mụn trứng cá. Nhân ba sức mạnh khi EXO-P bên trong Anti-pollution Facial Cleanser được kết hợp với chiết xuất từ dầu dừa, nước ép lô hội, glycerin... không chỉ tăng khả năng làm sạch sâu mà còn bổ sung độ ẩm, tăng cường hàng rào bảo vệ cho làn da tươi sáng, khỏe đẹp toàn diện từ bên trong. Đặc biệt, bảng thành phần không chứa hương liệu, chất bảo quản, paraben nên không gây cảm giác khô căng sau mỗi lần rửa mặt. Phù hợp với mọi làn da, kể cả da nhạy cảm, da mụn hay da khô, da mỏng yếu sau trị liệu. Sữa rửa mặt Rejuvaskin Anti-pollution Facial Cleanser chính là "vị cứu tinh" giúp làn da vượt qua thách thức ô nhiễm, luôn tươi trẻ, rạng ngời.Chi tiết sữa rửa mặt Rejuvaskin Facial Cleanser chính hãng xem ngay tại đây: https://rejuvaskin.com.vn/san-pham/sua-rua-mat-rejuvaskin.htmlCông nghệ EXO-P™ chính là bước đột phá trong ngành dược mỹ phẩm giúp "bảo vệ làn da toàn diện" trước vấn nạn ô nhiễm môi trường ngày một nghiêm trọng hơn. Bởi nó có tác dụng nhanh, tự nhiên và an toàn với mọi làn da. Không chỉ giúp làm sạch sâu làn da xỉn màu, thiếu sức sống và mang lại làn da tươi sáng, trẻ trung hơn. Mà công nghệ EXO-P™ còn có tác dụng bảo vệ và chống lại các tổn thương khi làn da tiếp xúc với các yếu tố gây hại như bụi mịn, khói bụi, khí thải... Và điều quan trọng hơn là mỗi chúng ta phải nhận thức được những tác động tiêu cực của ô nhiễm đối với làn da của mình. Đặc biệt, nếu bạn sống ở một thành phố nơi ô nhiễm và khói bụi vượt ngưỡng cho phép 13.8 lần như Hà Nội và TP.HCM. Vậy nên, hãy thêm ngay sữa rửa mặt Rejuvaskin Facial Cleanser có khả năng làm sạch bụi mịn PM2.5 vào quy trình chăm sóc da mỗi ngày là một cách dễ dàng để chống lại các gốc tự do và bảo vệ làn da khỏi tác hại của ô nhiễm môi trường. Rejuvaskin là thương hiệu dược mỹ phẩm uy tín hàng đầu tại Mỹ, với hơn 35 năm kinh nghiệm trong việc nghiên cứu, phát triển các sản phẩm đặc trị sẹo và chăm sóc da phục hồi chuyên sâu. Mỗi sản phẩm của Rejuvaskin đều là kết quả của quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng, được thiết kế bởi đội ngũ chuyên gia da liễu hàng đầu tại Mỹ.Các thành phần trong sản phẩm của Rejuvaskin được lựa chọn tỉ mỉ, mang lại hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa và điều trị sẹo, đồng thời chăm sóc làn da một cách toàn diện. Sản phẩm không gây kích ứng, phù hợp ngay cả với những làn da nhạy cảm. Đặc biệt, tất cả các sản phẩm của Rejuvaskin đều đã được FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) kiểm định và chứng nhận về độ an toàn.Với hiệu quả vượt trội và chất lượng đáng tin cậy, Rejuvaskin hiện đã có mặt tại hơn 70 quốc gia trên toàn thế giới và giúp chữa lành hơn 5 triệu vết sẹo. Tại Việt Nam, Rejuvaskin được phân phối độc quyền bởi Công ty TNHH Rejuvaskin Việt Nam, mang đến cho người dùng những giải pháp chăm sóc da tiên tiến và an toàn.Thông tin liên hệ: Rejuvaskin Việt Nam - Nhà phân phối độc quyền các sản phẩm chăm sóc - xóa mờ sẹo hiệu quảCam kết hàng chính hãng - Nhập khẩu trực tiếp từ MỹĐịa chỉ: 166 Đường Nguyễn Văn Thương, phường 25, quận Bình Thạnh, TP.HCMWebsite: https://rejuvaskin.com.vn/Hotline: 028.7308 8817.
Những tấm lòng vàng 31.8.2023
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
mu883fe/a
Ngoại hình Hyundai Stargazer ưa nhìn, nhất là với khách hàng trẻ tuổi. Dù vậy, với những người yêu thích vẻ đẹp truyền thống, chiếc MPV cỡ nhỏ mang thương hiệu Hàn Quốc này có thể không phải "gu", Toyota Veloz hay Avanza sẽ là lựa chọn "bền dáng" hơn.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư