Ông già Ia Nueng - truyện ngắn của Li Phan (Gia Lai)
Theo ghi nhận của Báo Thanh Niên, vào lúc 10 giờ ngày 12.3, giá vàng miếng SJC tăng 800.000 đồng mỗi lượng chiều mua và 500.000 đồng chiều bán, Công ty Phú Quý niêm yết mua vào lên 91,8 triệu đồng, bán ra 93,3 triệu đồng. Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC giữ giá vàng miếng SJC niêm yết ở mức 91,6 triệu đồng chiều mua vào, bán ra 93,3 triệu đồng.Giá vàng nhẫn 4 số 9 tăng thêm 700.000 đồng/lượng chiều mua và 600.000 đồng chiều bán, Công ty Phú Quý mua vào 92,3 triệu đồng, bán ra 93,8 triệu đồng, Công ty SJC mua vào 91,6 triệu đồng, bán ra 93,2 triệu đồng… Giá vàng nhẫn đang có mức cao kỷ lục và đắt hơn vàng miếng SJC khoảng 500.000 đồng/lượng.Giá vàng thế giới tăng 18 USD, lên 2.916 USD/ounce. Thị trường tài chính tiếp tục biến động khi chính quyền ông Trump leo thang căng thẳng thương mại với nhiều quốc gia. Sự lo lắng của các nhà đầu tư tăng lên sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng lên mạng xã hội công bố kế hoạch tăng gấp đôi mức thuế đề xuất đối với kim loại của Canada lên 50%. Các nhà phân tích cho rằng, những biện pháp leo thang xung đột thương mại này đã làm gia tăng mối lo ngại về khả năng suy thoái kinh tế của Mỹ. Các chính sách thuế quan nhắm vào Trung Quốc, Canada và Mexico đã cho thấy sự bất ổn trong quá trình thực hiện, với những thay đổi gần như hàng ngày kể từ khi có hiệu lực vào tuần trước.Sáng 12.3, tỉ giá trung tâm giữa VND với USD được Ngân hàng Nhà nước công bố 24.758 đồng, giảm 5 đồng so với hôm qua. Giá USD trong nhiều ngân hàng cũng đồng loạt quay đầu đi xuống. Cụ thể, Vietcombank giảm 50 đồng, đưa giá mua chuyển khoản xuống 25.290 đồng, bán ra xuống 25.650 đồng; ACB giảm 50 đồng khi mua chuyển khoản còn 25.300 đồng, bán ra 25.650 đồng…Trong khi đó, giá USD tự do duy trì giá mua 25.750 đồng và tăng 10 đồng ở chiều bán ra, lên 25.840 đồng.Newcastle bất ngờ ‘chi khủng’ mua tiền đạo hàng đầu ở giải La Liga
"Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân năm 2024" với 2 lộ trình 1,5 km và 5 km qua các tuyến đường ngay tại trung tâm TP.HCM như Lê Duẩn, Đồng Khởi, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Huệ, Pasteur… với sự tham gia của khoảng 6.000 người. Trong đó có nhiều lực lượng như học sinh, sinh viên, thanh niên, thiếu niên, công nhân viên chức, người lao động, người cao tuổi, chiến sĩ lực lượng vũ trang, đại diện Tổng lãnh sự một số nước tại TP.HCM, doanh nhân, văn nghệ sĩ, những người tiêu biểu, có uy tín trong nhân dân.
iPhone 7 bỏ phần ăng ten nhựa, thêm khả năng chống nước
Chiều 5.3, đội Trường ĐH Bách khoa - ĐH Quốc gia TP.HCM (Trường ĐH Bách khoa TP.HCM) chạm trán với đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa, ở trận đấu thuộc lượt 2 bảng B. Đoàn quân của HLV Nguyễn Văn Tuấn dù đã thi đấu rất nỗ lực, nhưng chung cuộc vẫn nhận thất bại 0-2 trước đại diện đến từ phía bắc. Trước đó, ở trận ra quân giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025), đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM dù chơi hơn người trong cả hiệp 2, nhưng cũng để thua đầy đáng tiếc với tỷ số 0-1 trước đội Trường ĐH TDTT Đà Nẵng.HLV Nguyễn Văn Tuấn (cựu danh thủ CLB Cảng Sài Gòn, biệt danh Tuấn “đen”) chia sẻ: “Ngay từ trước giải, chúng tôi không may mắn khi một số VĐV gặp tai nạn. Tâm lý các bạn bị ảnh hưởng, đồng thời đội bị xáo trộn về mặt nhân sự, chiến thuật. Trải qua 2 trận đấu nhưng chưa có điểm số nào, tôi và các cầu thủ thấy rất tiếc và hơi buồn. Tuy nhiên, không vì thế mà chúng tôi dừng lại. Đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM sẽ tiếp tục tiến về phía trước, và vẫn còn 1 trận đấu nữa ở vòng bảng”.Đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM toàn thua 2 trận đầu, nhưng vẫn còn cơ hội để đi tiếp vào vòng trong. Theo điều lệ vòng chung kết giải bóng đá TNSV THACO cup 2025, đội đứng nhất và nhì ở mỗi bảng (3 bảng - 6 đội) cùng 2 đội đứng ba có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền góp mặt ở tứ kết.Cựu danh thủ Cảng Sài Gòn cho biết, đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM sẽ không bỏ cuộc, dù trên thực tế cánh cửa đi tiếp giờ đã rất hẹp. “Chúng tôi vẫn sẽ hy vọng, dù cơ hội là không lớn. Dù chỉ còn 1% cơ hội đi tiếp, các cầu thủ đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM vẫn sẽ ra sân với tinh thần của một chiến binh thực thụ, vì màu cờ sắc áo”.Ở lượt trận cuối bảng B, đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM sẽ chạm trán với đội Trường ĐH Văn Hiến, vào lúc 15 giờ 30 ngày 8.3. Thầy trò HLV Tuấn “đen” đã không còn đường lùi, khi bắt buộc phải thắng và giành 3 điểm thì mới nuôi hy vọng đoạt vé tứ kết dành cho đội hạng ba có thành tích tốt nhất. “Không còn cách nào khác, phải tấn công và tấn công, chúng tôi sẽ chơi như vậy khi gặp đội Trường ĐH Văn Hiến. Tấn công nhưng phải ghi bàn. Trước đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa, chúng tôi tấn công nhưng không ghi bàn được và rốt cuộc đã thua trận. Do đó, ban huấn luyện sẽ có những điều chỉnh để đội Trường Bách khoa TP.HCM chơi hiệu quả hơn ở trận quyết định”, HLV Văn Tuấn nhấn mạnh.Cũng theo HLV Tuấn “đen”, ở lượt trận cuối bảng B, ban huấn luyện đội Trường ĐH Bách khoa TP.HCM có thể sẽ trao cơ hội cho các cầu thủ ít được thi đấu từ đầu giải. “Đây là cơ hội cho các bạn ít ra sân và các bạn sinh viên năm nhất, để được cọ xát và tích lũy kinh nghiệm. Biết đâu, các bạn này với khao khát được thể hiện mình sẽ tạo ra bất ngờ”, ông Tuấn nói.
Hàm lượng kẽm thấp sẽ ảnh hưởng đến việc sản xuất và chất lượng “tinh binh”, đồng thời có thể gây vô sinh, nghiên cứu được công bố trên tạp chí về sinh sản International Journal of Reproductive Biomedicine.
Ẩm thực Việt Nam nhiều lần được vinh danh trên tạp chí thế giới nổi tiếng
Tỉ mẩn tạo hình con voi bên căn nhà dài truyền thống, nghệ nhân H'Huyên BHôk (49 tuổi) dừng tay mời chúng tôi vào nhà để tìm hiểu về nghề gốm cổ Yang Tao. Dưới chân nhà dài, những tạo hình như: con voi, con lợn, lọ hoa… đang được bà phơi dưới ánh nắng của ngày đông. "Trong làng tôi chỉ còn vài nghệ nhân làm gốm Yang Tao, họ cũng đã già hết rồi, nếu tính nghệ nhân làm được gốm Yang Tao thì tôi là người trẻ nhất", bà H'Huyên BHôk nói.Bà H'Huyên BHôk cho hay, qua lời kể của bà cố, ngày xưa trong buôn người dân sinh sống không có các vật dụng sinh hoạt như chén, bát…, chỉ dùng lá chuối để đựng cơm. Từ đó, người xưa đã suy nghĩ và sáng tạo, tìm kiếm nguồn đất để nặn ra cái chén đầu tiên, đem đi nung thành công, rồi tiếp tục làm các vật dụng lớn hơn như sành đựng nước, chóe đựng gạo. Thời điểm đó, người dân trong buôn học hỏi lẫn nhau và tự tạo ra các vật dụng riêng để sử dụng trong gia đình."Để thể hiện lòng biết ơn và tôn kính với bề trên, người sáng kiến đã đặt ra rất nhiều quy tắc khi làm gốm Yang Tao, người vi phạm quy tắc sẽ bị bề trên khiển trách", bà H'Huyên BHôk kể và tiếp lời: "Ngày trước, chỉ có phụ nữ làm gốm, đàn ông trong buôn không được làm vì chế độ mẫu hệ. Độ tuổi mà con gái được làm gốm phải từ 17,18 tuổi, chưa có chồng. Trước khi đi lấy đất, con gái không được tiếp xúc với con trai, không trùng ngày 'đèn đỏ', nếu vi phạm sẽ bị run tay chân, không tìm thấy đường về nhà".Nghệ nhân H'Lưm Uông (63 tuổi), nhà ở bên cạnh và là người chỉ dạy cho bà H'Huyên BHôk làm gốm, vừa nằm viện về, tay chân vẫn còn yếu do bị tai biến (hồi tháng 6.2024), nhưng nỗi nhớ nghề vẫn hằn sâu trong đôi mắt của bà. "Bị thế này, mẹ (tôi) cũng nhớ nghề lắm, tay chân cứ khó chịu. Hằng ngày, chỉ có thể ngồi trong nhà dài nhìn H'Huyên BHôk làm gốm, mong mau khỏi bệnh để lại tiếp tục làm gốm như ngày xưa. Từ những năm 1990, chén bát hiện đại từ nơi khác về nên buôn này chỉ còn vài người làm gốm…", bà H'Lưm Uông chia sẻ.Giọng trầm buồn, nghệ nhân H'Huyên BHôk và H'Lưm Uông kể lại khoảng hơn chục năm trước, trong một lần đi bán gốm Yang Tao ở H.Cư Mgar (Đắk Lắk), chiếc xe chở mọi người không may bị lật ở giữa đèo, bà H'Huyên BHôk bị chấn thương ở vùng đầu, rất may không ảnh hưởng đến tính mạng. Nhưng cũng từ đây, người dân trong buôn không còn đi bán gốm ở xa nữa (vì sợ gặp tai nạn) mà chỉ làm các vật dụng phục vụ sinh hoạt trong gia đình. Rồi theo xu hướng phát triển, gốm thủ công không cạnh tranh được với gốm công nghiệp, nên người làm gốm trong buôn ít dần, chỉ còn 5 – 6 người giữ nghề đến ngày nay.Năm 2008, bà Lương Thanh Sơn (nguyên Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk) đã đến buôn Dơng Bắk (xã Yang Tao, H.Lắk) để động viên, hỗ trợ cho bà con giữ lấy nghề gốm cổ lâu đời trong vùng. Các nghệ nhân và người làm gốm cổ ở Yang Tao luôn ghi nhớ rằng, nếu không có TS Lương Thanh Sơn thì nghề gốm đã mất đi.Bà Sơn cho hay những năm trước 2008, bà đã nghiên cứu và đề xuất các dự án phục hồi các làng nghề truyền thống của người Ê Đê, người M'nông tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Trong đó, bà xin được nguồn vốn cho dự án phục dựng nghề làm gốm của người M'nông tại buôn Dơng Bắk (xã Yang Tao, H.Lắk). Thời điểm này, tại buôn có mở một lớp dạy nghề làm gốm cổ khoảng 15 – 20 người, trong đó có 3 nghệ nhân được mệnh danh là "bàn tay vàng" của địa phương."Qua thời gian làm văn hóa, gắn bó với người dân tại các buôn làng, điều mà tôi đau đáu đến bây giờ là làm sao tạo được nguồn thu, đầu ra cho các sản phẩm gốm Yang Tao của bà con. H.Lắk là vùng du lịch nổi tiếng của tỉnh Đắk Lắk, đặc biệt là khu du lịch hồ Lắk, đây là cơ sở để phát triển các sản phẩm gốm cổ Yang Tao gửi đến tay du khách thập phương", bà Sơn nói.Bà Sơn cho biết thêm, theo thông tin từ một người nghiên cứu (Bỉ) do bà hướng dẫn, sản phẩm gốm cổ Yang Tao đã hiện diện tại Bảo tàng Anh. Trong lần trở lại Dơng Bắk cách đây không lâu, các nghệ nhân (nay già yếu nhưng bàn tay của họ chưa bao giờ biết mỏi) cũng khoe với bà, gốm Yang Tao đã được du khách từ các công ty du lịch lữ hành đến tham quan và tìm mua. Từ đó, cũng tạo nguồn thu nhập đáng kể cho bà con duy trì với nghề.Trao đổi với Thanh Niên, Sở VH-TT-DL Đắk Lắk cho biết, Bộ VH-TT-DL vừa có Quyết định về việc công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với nghề làm gốm của người M'nông ở xã Yang Tao (H.Lắk, Đắk Lắk). Đây sẽ là cơ sở quan trọng để gốm cổ Yang Tao được hồi sinh.
