Phó Chủ tịch UBND TP.HCM nêu lý do nguy cơ tụt hậu trong giáo dục
Cứ mỗi dịp tết đến xuân về, ca khúc Năm qua đã làm gì do Noo Phước Thịnh trình bày lại được người người nhà nhà nhắc nhớ. Anh cũng được nhiều người gọi là “ông hoàng nhạc xuân” và đối với Noo Phước Thịnh, đây là một điều may mắn, nó thể hiện tình yêu thương của khán giả dành cho anh. Noo Phước Thịnh là thế hệ ca sĩ cùng thời với Đông Nhi, Ông Cao Thắng, Ngô Kiến Huy, Hoàng Thùy Linh, Minh Hằng… Sau 15 năm ca hát, Noo Phước Thịnh vẫn giữ được độ hot của mình. Thậm chí, trong thời gian gần đây, anh còn khiến khán giả thích thú vì thoải mái thể hiện cá tính và nhiệt tình giao lưu trong mỗi lần đi diễn. Bên cạnh đó, hội bạn thân “gia đình văn hóa” của Noo Phước Thịnh cũng nhận được sự yêu mến của mọi người.
HLV Calisto tái ngộ trò cũ ở đội tuyển Việt Nam trong trận đấu đặc biệt
Cùng quan điểm này, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI), TS Nguyễn Chỉ Sáng cho rằng, Việt Nam cần làm chủ việc xây dựng, phát triển hệ thống đường sắt. "Việc làm chủ ở đây không nên cứng nhắc là phải làm chủ 100% mà có tỷ lệ nội địa hóa và việc nhận chuyển giao công nghệ thích hợp", ông Sáng nói.
Emily Blunt thừa nhận 'ớn lạnh' khi hôn một số bạn diễn
MGA Entertainment, có trụ sở tại bang California (Mỹ), sản xuất búp bê Bratz và L.O.L. Surprise! cùng các loại đồ chơi khác chủ yếu tại Trung Quốc. MGA Entertainment đang thực hiện các bước để chuyển 40% hoạt động sản xuất của công ty sang Ấn Độ, Việt Nam và Indonesia trong vòng 6 tháng hoặc lâu hơn, tăng từ khoảng 10% đến 15% hiện nay, theo Tổng giám đốc điều hành (CEO) Isaac Larian tiết lộ với Reuters.Ông Isaac cho biết thêm khoảng 60% hoạt động sản xuất của MGA Entertainment vẫn sẽ diễn ra tại Trung Quốc sau khi chuyển dịch nhanh hơn sang Ấn Độ, Việt Nam và Indonesia trong những tháng tới. Ông lưu ý rằng MGA Entertainment phải tăng giá bán sỉ đối với các sản phẩm được sản xuất ở Trung Quốc để bảo vệ lợi nhuận vốn đã mỏng của công ty. "Điều này sẽ gây tổn hại đến người tiêu dùng vì chúng tôi phải chuyển thêm chi phí cho nhà bán lẻ", ông nói.Kế hoạch của MGA cho thấy các công ty sản xuất hàng hóa Mỹ mà phụ thuộc nhiều vào các nhà máy Trung Quốc đang điều chỉnh nhanh nhất có thể do cuộc chiến thương mại giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump với Trung Quốc. Họ cũng tăng giá để trang trải chi phí thuế quan đối với các sản phẩm còn lại được sản xuất ở Trung Quốc. Theo Hiệp hội đồ chơi ở Mỹ, các nhà máy Trung Quốc hiện sản xuất khoảng 77% đồ chơi Mỹ, buộc các công ty như nhà sản xuất búp bê Barbie Mattel phải cân nhắc tăng giá để bù đắp cho mức thuế quan tích lũy 20% đối với hàng hóa Trung Quốc. Mattel cũng có kế hoạch giảm sự phụ thuộc vào và tính toán đóng cửa một nhà máy ở Trung Quốc vào cuối năm nay, theo Reuters.Ông Greg Ahearn, Giám đốc điều hành của Hiệp hội đồ chơi ở Mỹ, cho rằng giá cao hơn có thể sẽ xuất hiện trên các kệ hàng của những nhà bán lẻ vào đầu năm học, và mức thuế 20% có thể có nghĩa là giá tăng tới 20%.Giới chức Trung Quốc đã gặp đại diện của Walmart (nhà bán lẻ tạp hóa lớn trên thế giới) vào tuần này để thảo luận về thông tin từ báo chí rằng Walmart đã yêu cầu các nhà cung cấp hàng hóa Trung Quốc giảm giá để bù đắp tác động từ thuế quan do chính quyền Trump áp đặt, theo Reuters dẫn lại các bài đăng trên mạng xã hội có liên kết với Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV).Ông Trump đã áp dụng mức thuế 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào đầu tháng 2, ngoài các mức thuế hiện có và tăng gấp đôi lên 20% vào đầu tháng này. Trước khi ông Trump áp dụng thuế quan mới đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, nhà cung cấp của Walmart là MGA Entertainment đã có kế hoạch chuyển khoảng 20% đến 25% hoạt động sản xuất từ Trung Quốc sang các quốc gia khác trong cùng khung thời gian 6 tháng, theo CEO Larian.
Các đội Indonesia và Thái Lan đều sẽ thiếu vắng nhiều trụ cột trên hàng tấn công ở SEA Games 33 diễn ra cuối năm nay, sau khi Ban tổ chức (BTC) của đại hội thể thao Đông Nam Á thay đổi độ tuổi dành cho các cầu thủ bóng đá nam tham dự SEA Games. Đáng chú ý, Thái Lan sẽ vắng 2 tiền đạo vừa thi đấu rất hay tại AFF Cup 2024, gồm Suphanat Mueanta và Teerasak Poeiphimai. Trong khi đó, Indonesia sẽ không có sự phục vụ của chân sút hay nhất SEA Games 32 năm 2023 Ramadhan Sananta. Những cầu thủ này năm nay vừa đúng 23 tuổi, lố đúng 1 tuổi so với quy định mới.Ngược lại, U.22 Việt Nam gần như sẽ giữ nguyên thành phần mạnh nhất mà chúng ta từng kỳ vọng. Đặc biệt, hàng tấn công của đội bóng trong tay HLV Kim Sang-sik trong những ngày tới đây rất đáng gờm. Những ngôi sao tấn công trong lứa tuổi 22 của bóng đá Việt Nam gồm Đình Bắc, Vĩ Hào, Văn Trường, Quốc Việt, Đức Việt, Thanh Nhàn đều đủ điều kiện tham dự SEA Games 33.Đây cũng là những gương mặt từng thi đấu tốt tại các giải U.23 châu Á 2024 và U.23 Đông Nam Á 2023. Về mặt cá nhân, những cầu thủ này đã chứng minh được năng lực chuyên môn, giàu kinh nghiệm thi đấu quốc tế. Còn về mặt đồng đội, họ ăn ý với nhau, nhờ được cùng nhau thi đấu nhiều giải như đã nêu ở trên.Hàng tấn công của đội tuyển U.22 Việt Nam vừa có thể hình tốt, vừa giàu kỹ thuật. Nhóm các cầu thủ có thể hình tốt trong số này phải kể đến Nguyễn Văn Trường (1,82 m), Bùi Vĩ Hào (1,81 m) và Nguyễn Đình Bắc (1,80 m). Còn nhóm các cầu thủ giàu kỹ thuật có Nguyễn Văn Trường, Nguyễn Quốc Việt, Nguyễn Đức Việt, Nguyễn Đình Bắc.Tốc độ cũng là một điểm mạnh khác nơi hàng tấn công của đội tuyển U.22 Việt Nam hiện nay. Bùi Vĩ Hào, Nguyễn Quốc Việt và Nguyễn Thanh Nhàn nổi tiếng là những cầu thủ có tốc độ xuất phát cao, có thể tăng tốc vượt qua qua đối thủ ở thời điểm đối phương mất tập trung.Từ những nhân sự như thế này, HLV Kim Sang-sik có thể bố trí các phương án tấn công khác nhau cho đội tuyển U.22 Việt Nam. Ông Kim Sang-sik có thể cho các học trò chơi phối hợp nhóm nhỏ, dựa vào kỹ thuật của các cầu thủ. Có thể cho toàn đội chơi bóng dài và bóng bổng, dựa vào thể hình tốt của những cầu thủ tấn công như Văn Trường, Vĩ Hào và Đình Bắc. Ngoài ra, khi cần U.22 Việt Nam có thể khai thác các tình huống cố định. Trong lứa U.22 Việt Nam hiện nay, chúng ta có Khuất Văn Khang là cầu thủ đá phạt rất tốt, anh có thể giúp các pha bóng cố định của đội bóng trong tay HLV Kim Sang-sik nguy hiểm hơn. Ngoài ra, nếu Khuất Văn Khang được trả về đúng vị trí sở trường tiền vệ tấn công, chất kỹ thuật của hàng tấn công đội U.22 Việt Nam sẽ được nâng lên, vì Khuất Văn Khang là dạng cầu thủ giàu kỹ thuật.Chi tiết khác không thể không nhắc đến, tất cả các ngôi sao tấn công của U.22 Việt Nam đều đang chiếm được chỗ đứng nhất định ở CLB mà họ đang khoác áo. Vĩ Hào, Văn Khang dần trở thành trụ cột ở các đội Bình Dương, Thể Công Viettel, Văn Trường, Đình Bắc là quân bài chiến lược tại Hà Nội FC và CLB Công an Hà Nội, Quốc Việt, Đức Việt có suất thi đấu chính thức ở Ninh Bình, còn Thanh Nhàn cũng có được vị trí tương tự ở CLB PVF-CAND. Việc được thi đấu thường xuyên ở sân chơi chuyên nghiệp (V-League, hạng nhất) sẽ giúp cho các cầu thủ giữ được sự ổn định trước SEA Games.
Làm giàu từ thanh trà ngọt
Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, trong thành tựu chung của đất nước năm 2024 có sự đóng góp quan trọng của lực lượng công an. Đây là lực lượng nòng cốt đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; cùng lực lượng quân đội xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.Các loại tội phạm được Bộ Công an đẩy mạnh trấn áp, phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả, nhất là tội phạm về ma túy, trật tự an toàn giao thông, chống người thi hành công vụ… Dịp tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, tình hình trật tự an toàn giao thông cơ bản được bảo đảm, so với cùng kỳ nghỉ tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, tai nạn giao thông giảm mạnh ở cả ba tiêu chí về số vụ, số người chết và số người bị thương.Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao Bộ Công an đã gương mẫu, đi đầu trong việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; đảm bảo hoạt động hiệu lực, hiệu quả.Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, năm 2024 Quốc hội đã thông qua nhiều dự thảo luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo như: luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; luật Dữ liệu; luật Phòng, chống mua bán người… Quốc hội cũng phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 với tổng vốn trên 22.000 tỉ đồng; thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025... Chủ tịch Quốc hội đề nghị lực lượng công an đẩy mạnh tuyên truyền về những quy định, chính sách mới này.Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, giai đoạn 2025 - 2030, ngành công an vào cuộc quyết liệt trong đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, nhất là tội phạm ma túy.Nêu rõ 2025 là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước, kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân, Chủ tịch Quốc hội tin tưởng ngành công an sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, đóng góp quan trọng vào công tác lập pháp, giám sát… của Quốc hội, đồng thời góp phần vào nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.Tại cuộc làm việc, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã báo cáo với Chủ tịch Quốc hội về tình hình, kết quả công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội thời gian qua, đặc biệt là dịp tết Nguyên đán Ất Tỵ, đảm bảo người dân được đón tết trong môi trường an toàn, lành mạnh, bình yên, hạnh phúc; khẳng định thời gian tới, Bộ Công an sẽ tập trung thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Những tấm lòng vàng 21.2.2024
Bẫy lừa đảo vào “hang ổ” ở Campuchia
Theo đại diện Cục CSGT, sau 1 tháng thực hiện Nghị định 168/2024/NĐ-CP (từ ngày 1 - 31.1), tình hình tai nạn giao thông đường bộ đã chuyển biến rất rõ rệt, giảm cả 3 tiêu chí so với cùng kỳ năm ngoái và thời gian trước liền kề.Thống kê cho thấy, trong 1 tháng đầu Nghị định 168 có hiệu lực, toàn quốc xảy ra 1.702 vụ tai nạn giao thông đường bộ, làm 917 người chết và 1.163 người bị thương. So với cùng kỳ năm 2024, giảm 26,29% về số vụ, giảm 1,72% về số người chết, giảm 37,71% số người bị thương; so với thời gian trước liền kề, giảm 18,25% số vụ, giảm 9,83% số người chết, giảm 20,12% số người bị thương. Trong công tác xử lý vi phạm, khoảng thời gian trên, lực lượng CSGT toàn quốc đã phát hiện, xử lý 327.349 trường hợp vi phạm (so với thời gian trước liền kề giảm 48.160 trường hợp, giảm 12,8%), phạt 917 tỉ đồng; tước quyền sử dụng 27.820 giấy phép lái xe các loại, trừ điểm 28.762 giấy phép lái xe; tạm giữ 1.823 ô tô, 93.766 mô tô. Trong đó, 70.426 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, giảm 10.484 trường hợp (giảm 13%); vi phạm tốc độ: 73.043 trường hợp, giảm 1.545 trường hợp (giảm 2,1%); vi phạm chất ma túy: 589 trường hợp, giảm 161 trường hợp (giảm 21,5%); vi phạm quá tải trọng, quá khổ, cơi nới thành thùng: 4.531 trường hợp, giảm 3.564 trường hợp (giảm 44%); chở quá số người quy định: 2.695 trường hợp, giảm 2.299 trường hợp (giảm 46%); vi phạm phần đường, làn đường: 11.572 trường hợp, giảm 5.097 trường hợp (giảm 30,6%); không chấp hành hiệu lệnh tín hiệu đèn giao thông: 5.106 trường hợp, giảm 2.957 trường hợp (giảm 36,7%); không đội mũ bảo hiểm: 33.193 trường hợp, giảm 10.362 trường hợp (giảm 23,8%)...Đại diện Cục CSGT cho hay, sau 1 tháng thực hiện nghị định, có thể thấy rõ việc xử lý vi phạm giảm đáng kể so với thời gian trước liền kề, cho thấy ý thức chấp hành của người dân đã được nâng cao và tự giác chấp hành ngay cả khi không có lực lượng CSGT."Tại các nút giao, người dân đã tuân thủ nghiêm chỉnh hiệu lệnh đèn tín hiệu, xếp hàng trật tự, không còn tình trạng dừng đỗ chen lấn vào các làn đường, chiều đường… Qua đó không xuất hiện tình trạng ùn kéo dài, chỉ xuất hiện cục bộ, sau từ 2 đến 3 nhịp đèn tín hiệu có thể lưu thông. Khách quốc tế đánh giá cao việc chấp hành giao thông của người dân nước ta", đại diện Cục CSGT cho hay.Thời gian tới, CSGT toàn quốc sẽ tăng cường kiểm soát, xử lý nghiêm 6 nhóm hành vi là nguyên nhân chính gây tai nạn giao thông và sẽ xử lý trên tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", từ đó tạo lập và hình thành văn hóa tham gia giao thông "văn minh", "hiện đại" và "an toàn". Cục CSGT sẽ tham mưu cho Bộ Công an chỉ đạo công an các đơn vị địa phương tham mưu UBND tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư khẩn trương rà soát hoàn thiện yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông đường bộ theo thẩm quyền, đảm bảo đồng bộ và phù hợp với sự phát triển của tình hình kinh tế - xã hội và tốc độ gia tăng của các phương tiện tham gia giao thông.
Những nghi thức lễ tết xưa trong cung đình và dành cho vua khác gì người thường
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Vua chọi gà
Ngày 10.1, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam bị can Bùi Văn Hải (44 tuổi, quê tại H.Quảng Xương, Thanh Hóa; ngụ tại P.An Hòa, TP.Rạch Giá, Kiên Giang), Giám đốc Công ty CP kinh doanh bất động sản Song Vi VN Group, để điều tra về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, với tư cách là Giám đốc Công ty CP kinh doanh bất động sản Song Vi VN Group, từ tháng 4.2022 đến tháng 9.2023, Bùi Văn Hải đã đưa ra nhiều thông tin không đúng sự thật về dự án Trung tâm thương mại và nhà phố Eden (dự án tại P.Nam Ngạn, TP.Thanh Hóa) để ký hợp đồng hỗ trợ tài chính với bà T.T.N (ngụ H.Quỳnh Lưu, Nghệ An), qua đó chiếm đoạt của bà N. khoảng 2,7 tỉ đồng.Công an tỉnh Thanh Hóa cũng cho biết vụ án đang được điều tra mở rộng và sẽ xử lý nghiêm cá nhân vi phạm.Được biết, Song Vi VN Group được thành lập năm 2020, và là công ty con của Công ty TNHH Tâm Trí Tài Thanh Hóa (địa chỉ tại H.Quảng Xương, Thanh Hóa).Thời gian qua doanh nghiệp này cũng thường xuyên tổ chức các sự kiện ra mắt hợp tác với các doanh nghiệp khác để phân phối sản phẩm bất động sản tại tỉnh Thanh Hóa, như: dự án khu đô thị nhà ở, thương mại, dịch vụ TX.Bỉm Sơn (TNR Stars Bỉm Sơn); Trung tâm thương mại, nhà phố Eden; dự án Paris Elysor Thanh Hóa...
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
