Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho dân thể thao
Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, thông tin Trường ĐH Nguyễn Tất Thành cũng tích hợp các yếu tố công nghệ vào nhóm ngành khoa học xã hội. Ví dụ ngành tâm lý học cũng sẽ có ứng dụng tâm lý học số, chăm sóc sức khỏe tinh thần thông qua nền tảng số... Trường sử dụng công nghệ trong học tập và giảng dạy thông qua các phần mềm mô phỏng cho nhiều ngành học. Giảng viên cũng phải sử dụng công nghệ thuần thục trong giảng dạy.Trường cũng thiết kế tài nguyên giáo dục mở, chia sẻ tài liệu học tập trực tuyến...Bình Phước: Cán bộ công an bị cách chức do vi phạm nồng độ cồn, gây tai nạn
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Có gì ở chợ tết đặc biệt này mà đông kín người?
Không chỉ là sân chơi của các tổ chức, doanh nghiệp, giải đấu còn thu hút nhiều cầu thủ quen mặt trong giới bóng đá "phủi" như Tuấn Vinh (Ta Pha Group FC), Nguyễn Hồng Kông (Huy Hoàng Mobile), Đào Duy Vương (TT FC). Nhiều nghệ sĩ cũng tham gia thi đấu như Phạm Trưởng, Châu Khải Phong.
Ngày 10.3, Bệnh viện ĐH Y Dược Shingmark (TP.Biên Hòa, Đồng Nai) cho biết vừa cấp cứu cho một nam bệnh nhân bị mắc lưỡi câu ở hậu môn.Trước đó nam bệnh nhân (40 tuổi, ngụ Đồng Nai) nhập viện trong tình trạng đau hậu môn, khi sờ vào thấy có vật lạ, nhưng không thể lấy ra được.Qua thăm khám và làm các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ phát hiện dị vật, đó là một lưỡi câu (lưỡi câu cá) cắm sâu vào hậu môn, cách bờ hậu môn 2-3 cm, không thể nội soi gắp ra. Theo trình bày của bệnh nhân, trước đó có ăn bao tử cá. Các bác sĩ cho biết, có khả năng trong bao tử cá có chứa lưỡi câu trên và đã đi vào người bệnh theo đường ăn.Các bác sĩ quyết định phẫu thuật cấp cứu, lấy dị vật thành công ra ngoài, không gây tổn thương cơ thắt hậu môn cũng như không thủng trực tràng.Sau 2 ngày nằm theo dõi, bệnh nhân đã hồi phục và được xuất viện.
Những tấm lòng vàng 4.5.2023
Ngày 28.12.2024, tại Hội nghị khách hàng với chủ đề "Cùng vươn ra biển lớn" do Tập đoàn Nắng Ban Mai tổ chức tại Phú Yên, một sự kiện mang tính bước ngoặt đã diễn ra. Dưới sự chứng kiến của hơn 600 khách hàng đối tác và nhà đầu tư lớn, Công ty TNHH Dầu nhờn GS Việt Nam - đối tác nhập khẩu chính thức của dầu nhớt Kixx tại Việt Nam, đã chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược với Tập đoàn Nắng Ban Mai.Tập đoàn Nắng Ban Mai là doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng và sản xuất vật liệu xây dựng tại miền Trung, Tây nguyên và trên cả nước. Với bề dày kinh nghiệm và uy tín trong ngành, Tập đoàn Nắng Ban Mai đã tham gia nhiều dự án trọng điểm quốc gia cũng như nhiều dự án thương mại, hạ tầng hiện đại. Nắng Ban Mai không chỉ đi đầu về chất lượng công trình mà còn sở hữu gần 1.000 thiết bị và máy móc hiện đại, đáp ứng mọi yêu cầu sản xuất, thi công, và xây dựng các dự án quy mô lớn.Trong khi đó, Kixx là thương hiệu dầu nhớt được phát triển bởi Tập đoàn GS Caltex Hàn Quốc. Các sản phẩm dầu nhớt Kixx không chỉ đạt các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt của Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản mà còn được các nhà sản xuất uy tín và máy móc hàng đầu thế giới khuyến nghị sử dụng. Dầu nhớt Kixx đã khẳng định vị thế hàng đầu tại Hàn Quốc khi 8 năm liên tiếp (từ 2017 đến 2024) đều được người tiêu dùng bình chọn là Thương hiệu hàng đầu Hàn Quốc trong lĩnh vực dầu nhớt.Với các sản phẩm đa dạng, từ dầu động cơ dành cho ô tô, xe máy, đến dầu công nghiệp và dầu hàng hải, Kixx không ngừng cải tiến và áp dụng các công nghệ tiên tiến nhất để đáp ứng nhu cầu khắt khe của người tiêu dùng toàn cầu. Đặc biệt, các công nghệ đặc biệt như Triple Double và Dual Plus đã giúp Kixx tạo nên sự khác biệt, mang đến nhiều lợi ích vượt trội cho lĩnh vực xây dựng và vận hành thiết bị công nghiệp. Trước hết, chúng giúp tăng tuổi thọ thiết bị, giảm tần suất thay thế, từ đó tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư dài hạn. Đồng thời, việc giảm thiểu hỏng hóc không chỉ hạn chế các chi phí sửa chữa và bảo trì đột xuất mà còn đảm bảo quy trình sản xuất vận hành ổn định, không bị gián đoạn.Hơn thế, Kixx còn mang đến giải pháp tối ưu hóa tài chính khi giúp giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu suất thiết bị, cải thiện hiệu quả kinh doanh một cách rõ rệt. Có thể nói, đây là một giải pháp bền vững, vừa hiệu quả, vừa hợp lý về chi phí, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế dài hạn trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.Chia sẻ về quyết định chọn Kixx là đối tác chiến lược, ông Nguyễn Anh Khoa, Tổng giám đốc Tập đoàn Nắng Ban Mai cho biết: "Tập đoàn Nắng Ban Mai luôn hướng đến sự đổi mới và hiệu quả trong hoạt động thi công hạ tầng và sản xuất vật liệu xây dựng. Với danh mục các dự án lớn mà chúng tôi đã tham gia, việc đảm bảo hiệu suất cao và độ bền cho các thiết bị thi công là ưu tiên hàng đầu. Chúng tôi lựa chọn thương hiệu dầu nhớt Kixx bởi những lợi ích vượt trội mà sản phẩm mang lại. Công nghệ tiên tiến của Kixx giúp thiết bị vận hành bền bỉ, giảm thời gian và chi phí bảo trì. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giúp chúng tôi tiết kiệm chi phí dài hạn".Sự hợp tác giữa Kixx và Nắng Ban Mai không chỉ dừng lại ở việc cung cấp sản phẩm dầu nhớt chất lượng cao mà còn bao gồm nhiều nội dung quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững cho cả hai bên. Công ty TNHH Dầu nhờn GS Việt Nam cam kết cung cấp các dòng sản phẩm Kixx phù hợp với nhu cầu của Tập đoàn Nắng Ban Mai, đồng thời hỗ trợ đào tạo kỹ thuật, bảo trì thiết bị và tư vấn tối ưu hóa vận hành. Ngược lại, Tập đoàn Nắng Ban Mai cam kết sử dụng các sản phẩm dầu nhớt Kixx trong toàn bộ hệ thống vận hành và sản xuất của tập đoàn. Cả hai bên cũng sẽ cùng phối hợp trong các hoạt động quảng bá, tăng cường uy tín và giá trị thương hiệu trên thị trường.Với chiến lược phát triển tập trung vào đổi mới công nghệ và tạo ra giá trị bền vững cho khách hàng, Kixx không chỉ cung cấp các sản phẩm chất lượng mà còn mang đến giải pháp toàn diện, giúp đối tác như Nắng Ban Mai tối ưu hóa hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Đây cũng là bước đệm quan trọng để Kixx tiếp tục vươn tầm quốc tế, trở thành lựa chọn hàng đầu trong lĩnh vực dầu nhớt tại Việt Nam và cũng như trên toàn cầu.Tìm hiểu về sản phẩm của Kixx tại:Fanpage: https://www.facebook.com/KixxVietnam
