Gục ngã đau đớn trên sân Bayern Munich, Arsenal lại tan giấc mơ Champions League
Chiều 27.2, UBND TP.HCM tổ chức lễ công bố thi tuyển quốc tế ý tưởng quy hoạch công viên lịch sử văn hóa dân tộc tại TP.Thủ Đức.Cuộc thi nhằm tìm kiếm ý tưởng quy hoạch đặc sắc, mang tính khả thi, phù hợp với định hướng phát triển của TP.HCM; nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hiệu quả kinh tế, phục vụ nhu cầu công cộng.Khu vực thi tuyển ý tưởng quy hoạch rộng 395 ha, nằm phía đông nam xa lộ Hà Nội, thuộc địa bàn phường Long Bình, TP.Thủ Đức và phường Bình Thắng, TP.Dĩ An, Bình Dương. Khu vực này gần depot Long Bình thuộc tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên)Theo định hướng quy hoạch chung TP.Thủ Đức đến năm 2040, khu vực này là công viên công cộng và công viên chuyên đề đa chức năng, đan xen với một số khu chức năng dịch vụ hỗn hợp (không bố trí chức năng ở).Ông Nguyễn Duy Hưng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kiến trúc TP.HCM cho biết, trên cơ sở kết quả cuộc thi, Sở Quy hoạch và Kiến trúc phối hợp UBND TP.Thủ Đức tham mưu UBND TP.HCM xem xét, chỉ đạo lựa chọn các nội dung quan trọng, phù hợp định hướng phát triển làm cơ sở tổ chức lập điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000.Đối tượng tham gia dự thi là các công ty, tổ chức hoặc liên danh (2 hay nhiều công ty trong và ngoài nước) hoặc các cá nhân am hiểu lĩnh vực thiết kế quy hoạch, kiến trúc, có kinh nghiệm phát triển dự án, quản lý vận hành công viên, có đủ năng lực hoạt động, uy tín, có kinh nghiệm thực tế liên quan theo quy định.Tổng giá trị giải thưởng cuộc thi lên đến 3 tỉ đồng, trong đó giải nhất 1 tỉ đồng, giải nhì 800 triệu đồng, giải ba 600 triệu đồng và 2 giải khuyến khích trị giá 300 triệu đồng/giải.Các thông tin về nhiệm vụ, kế hoạch, quy chế thi tuyển quốc tế ý tưởng quy hoạch công viên lịch sử - văn hóa dân tộc được đăng tải trên website của Sở Quy hoạch - Kiến trúc https://qhkt.hochiminhcity.gov.vn và website của Trung tâm Nghiên cứu kiến trúc TP.HCM https://www.hcmarc.com.Thời gian nhận hồ sơ đăng ký trong vòng 15 ngày, kể từ ngày 27.2, tại Trung tâm Nghiên cứu kiến trúc TP.HCM (lầu 5, phòng 5.3, 168 Pasteur, phường Bến Nghé, quận 1).Công viên lịch sử - văn hóa dân tộc hình thành từ những năm 1990, gồm 4 khu vực chức năng gắn với các chủ đề khác nhau, giới thiệu những sự kiện lịch sử và các công trình văn hóa tiêu biểu của dân tộc từ thời các vua Hùng dựng nước đến thời đại Hồ Chí Minh.Ngoài ra, còn có một số hạng mục công trình sinh hoạt văn hóa, khu vui chơi giải trí và cảnh quan thiên nhiên ấn tượng với hệ thống giao thông, cơ sở hạ tầng đồng bộ, thích hợp nhu cầu phát triển bền vững.Bên trong công viên có một số hạng mục do Ban quản lý Công viên lịch sử văn hóa dân tộc đầu tư, quản lý, vận hành.Ấn tượng màn trình diễn đêm khai mạc Lễ hội Áo dài TP.HCM
Các cầu thủ nhí hân hoan chụp ảnh trên sân bóng mới
Vụ giáo viên đánh trẻ tím mặt vì 'bé ngủ ngáy': Chấn chỉnh các trường mầm non
Thị trường ô tô trong năm 2024 đã chứng kiến nhiều tín hiệu lạc quan, sôi động trở lại sau một năm 2023 có phần trầm lắng. Đặc biệt, chính sách hỗ trợ giảm 50% lệ phí trước bạ cho xe lắp ráp trong nước đã giúp nhiều mẫu xe đạt mức doanh số ấn tượng, trong đó có Toyota Vios. Kết thúc năm 2024, Toyota Vios tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường và trong phân khúc khi đã "về đích" với vị trí số 1 phân khúc sedan cỡ B (theo số liệu VAMA). Với tổng doanh số cả năm đạt 14.210 xe, Toyota Vios đóng góp đáng kể vào tổng doanh số 66.756 xe của Toyota Việt Nam.Đặc biệt, giai đoạn nửa cuối năm 2024 đã chứng kiến một bước nhảy vọt ấn tượng của Vios khi doanh số đạt 8.250 xe, chiếm hơn 58% tổng số xe bán ra trong cả năm. Trong tháng 12, Toyota Việt Nam ghi nhận đã giao đến tay khách hàng 1.504 xe Vios, kết quả này tuy có phần thấp hơn Hyundai Accent đôi chút nhưng vẫn đủ để giúp Vios trở thành mẫu sedan hạng B bán chạy nhất năm 2024.Sự thành công của Vios đến từ nhiều yếu tố, một trong số đó phải nhắc đến đầu tiên là tính thực dụng - điều không chỉ Vios mà cả thương hiệu Toyota luôn hướng đến trong suốt hành trình xây dựng. Toyota Vios đáp ứng hoàn hảo nhu cầu của khách hàng Việt Nam, từ ngoại hình ngày càng trẻ hóa đến việc cập nhật liên tục các tính năng an toàn qua từng thế hệ.Ở phiên bản mới nhất, Toyota Vios được bổ sung thêm 2 tính năng trong gói Toyota Safety Sense là cảnh báo lệch làn đường và cảnh báo tiền va chạm. Việc trang bị 2 tính năng này giúp khách hàng vận hành xe một cách nhàn rỗi và an toàn hơn đáng kể.Chi phí vận hành cũng là điều không thể bỏ qua, mẫu sedan hạng B nhà Toyota có mức tiêu thụ nhiên liệu chưa đến 4,8 l/100 km khi di chuyển đường trường. Điều này giúp khách hàng giảm đáng kể chi phí nhiên liệu, nhất là trong bối cảnh giá xăng dầu biến động. Không chỉ vậy, chi phí bảo dưỡng của Vios cũng rất hợp lý, nhờ mạng lưới dịch vụ rộng khắp và phụ tùng thay thế dễ dàng tìm kiếm. "Vios không chỉ tiết kiệm nhiên liệu mà chi phí bảo dưỡng cũng rất hợp lý. Đối với gia đình tôi, đây là một lựa chọn kinh tế và phù hợp với thu nhập trung bình", chị Ngọc Ánh, chủ chiếc Toyota Vios đời 2023 tại TP.HCM, chia sẻ.Bước sang năm 2025, Toyota Việt Nam triển khai ưu đãi cho khách hàng khi mua Vios và các dòng xe khác với lãi suất hấp dẫn chỉ từ 6,99%/năm. Chính sách này giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính ban đầu, làm cho Vios trở thành một khoản đầu tư lý tưởng cho nhiều gia đình và doanh nghiệp.Anh Thành Nhân, tài xế kinh doanh vận tải tại Đồng Nai, cho biết: "Tôi lựa chọn Vios để chạy dịch vụ nhờ giá bán hợp lý cũng như khuyến mại lãi suất vay. Chiếc xe mang lại thu nhập ổn định nhờ tính bền bỉ và tiết kiệm xăng đáng kể".Có thể thấy được sự thành công của Toyota Vios đến từ việc kết hợp hài hòa những yếu tố khách hàng Việt cần trên một chiếc xe phổ thông: thực dụng, bền bỉ và tiết kiệm. Với những gì đã đạt được trong năm 2024, Vios xứng đáng được gọi là "gà đẻ trứng vàng" nhà Toyota tại Việt Nam.
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Thuyền từng được người Homo erectus sử dụng hàng triệu năm trước ra sao?
Reuters hôm 29.1 dẫn báo cáo của Bloomberg cho thấy các nhà nghiên cứu an ninh của Microsoft đã phát hiện vào mùa thu năm ngoái, một số cá nhân bị nghi ngờ có liên hệ với DeepSeek đã đánh cắp một lượng lớn dữ liệu của OpenAI thông qua việc sử dụng giao diện lập trình ứng dụng (API) của công ty Mỹ.API là phương thức chủ yếu để các nhà phát triển phầm mềm và kinh doanh mua dịch vụ của OpenAI.Microsoft, nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI, đã thông báo với công ty về hoạt động đáng ngờ từ nhóm có liên hệ với DeepSeek.DeepSeek, công ty khởi nghiệp AI chi phí thấp của Trung Quốc, hôm 27.1 là nguyên nhân đằng sau đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ khi công cụ trợ lý AI miễn phí của DeepSeek là R1 vượt qua ChatGPT của OpenAI trên cửa hàng ứng dụng Apple.Một ngày sau, ông David Sacks, người đứng đầu cơ quan quản lý AI và tiền điện tử của Nhà Trắng, đã nói với Đài Fox News rằng "có thể" DeepSeek đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ của Mỹ.Theo ông Sacks, có bằng chứng đáng kể để nghi ngờ DeepSeek đã rút tỉa kiến thức từ các các mô hình của OpenAI.Về thông tin điều tra do Microsoft và OpenAI thực hiện, một người phát ngôn của OpenAI cáo buộc phía Trung Quốc liên tục tìm cách sao chép các mô hình AI của những công ty Mỹ hàng đầu trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, đại diện OpenAI không đề cập tên DeepSeek hoặc bất kỳ cái tên cụ thể nào khả nghi nảo khác.Trước đó, sự xuất hiện của mô hình AI R1 giá rẻ và hiệu quả đến từ DeepSeek đã buộc Tổng giám đốc OpenAI Sam Altman phải lên tiếng. Ông thừa nhận R1 là một đối thủ đáng gờm, đồng thời khẳng định OpenAI sẽ sớm tung ra những mô hình AI mạnh mẽ hơn.
