xstn

Người Đà Lạt thương nhau

Bị lừa hơn 2 tỉ đồng vì đổi tiền điện tử trên mạng xã hội

Cửa gió hàng ghế sau

Màn 'lột xác' công nghệ trên BMW i7, xe thuần điện hướng tới ông chủ

Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.

kung fu apk

Tiết kiệm thời gian là ưu tiên hàng đầu khi tân trang bếp dịp tết. Việc chọn lựa vật dụng phù hợp không chỉ giúp công việc diễn ra nhanh chóng mà còn đảm bảo trải nghiệm lâu dài. Sự hài lòng ngay từ đầu là yếu tố quan trọng giúp các thiết bị bền bỉ trong gian bếp, tránh thay đổi không cần thiết sau này. Một chiếc tủ lạnh được lựa chọn kỹ càng không chỉ để lưu trữ thực phẩm mà còn là điểm nhấn thẩm mỹ cho không gian bếp. Thiết kế dễ vệ sinh và hỗ trợ tối ưu hóa quá trình nấu nướng sẽ giúp tiết kiệm thời gian và giảm phiền toái khi sử dụng. Bên cạnh đó, tiết kiệm không gian cũng rất quan trọng trong các gia đình hiện đại, đặc biệt tại đô thị. Các phong cách thiết kế như âm tường đang thịnh hành, không chỉ tạo sự hài hòa về thẩm mỹ mà còn tận dụng tối đa không gian. Chị Ngọc Linh, nội trợ đang sinh sống tại nhà chung cư, chia sẻ: "Thiết bị gia dụng âm tường, như tủ lạnh, ngày càng phổ biến vì tối ưu hóa không gian và mang lại cảm hứng sáng tạo cho căn bếp".  Cuối cùng, tiết kiệm chi phí luôn là mục tiêu quan trọng. Các sản phẩm đa năng, tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến, giúp đáp ứng nhu cầu sử dụng và tiết kiệm năng lượng sẽ mang lại giá trị lâu dài. Tủ lạnh Panasonic HARMONY+ Edition, với thiết kế phù hợp cho không gian sống hiện đại và đầy đủ tính năng bảo quản thông minh, là một sự lựa chọn đáng cân nhắc: Đầu tư một lần, sử dụng bền lâu, giúp giảm chi phí phát sinh và mang lại sự an tâm cho gia đình. Được ra đời như một giải pháp tối ưu cho người dùng hiện đại, khi các không gian sống tại đô thị thường không dư giả và cần tính toán kỹ càng khi sử dụng, tủ lạnh Panasonic HARMONY+ Edition là thiết bị sẽ mang đến sự "vừa vặn" và "hài hòa" cho gian bếp nhờ vào thiết kế âm tường Slot - in thời thượng cùng các lợi thế ưu việt. Các đường nét được tính toán tỉ mỉ, kết hợp với linh kiện tối ưu giúp tủ lạnh tạo một mặt phẳng vừa khít liền mạch với tủ bếp chỉ với khoảng cách 0,4cm ở hai cạnh bên và 2cm phía trên, mang đến không gian bếp gọn gàng và hiện đại. Độ sâu 60cm của tủ phù hợp với kích thước tủ bếp phổ biến tại Việt Nam, giúp tủ không bị dôi ra khi lắp đặt và mang lại sự tiện lợi trong quá trình sử dụng.Hệ thống bản lề âm từ Panasonic giúp HARMONY+ Edition có góc mở cửa rộng đến 120 độ thay vì 90 độ. Điều này giúp thao tác cất và lấy thực phẩm dễ dàng, đồng thời loại bỏ yêu cầu khoảng trống hai bên. Hệ thống máy nén Top-unit đặt trên nóc tủ vừa giúp tăng dung tích lưu trữ cho ngăn đông phía dưới vừa giảm nguy cơ hư hỏng cho thiết bị trong quá trình sử dụng. Thiết kế âm tường cũng giúp giảm bụi bẩn và công sức lau chùi, với bề mặt nhám vân 3D hạn chế vết bẩn và dấu vân tay, giữ cho tủ luôn sạch sẽ, tiết kiệm thời gian vệ sinh. Bên cạnh lợi ích trong thiết kế, tủ lạnh cũng mang công năng tối ưu cho khả năng lưu trữ và bảo quản. Tủ được trang bị công nghệ Đông mềm Prime Fresh, bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ -3°C, giữ tươi lâu mà không cần rã đông, giúp chế biến món ăn nhanh chóng. Hệ thống Auto Ice tự động làm đá và khay nước tự vệ sinh đảm bảo vệ sinh an toàn. Với dung tích 510 lít, tủ đáp ứng nhu cầu lưu trữ đa dạng thực phẩm, từ rau củ đến đồ uống. Hệ thống làm lạnh đa chiều giúp bảo quản thực phẩm đồng đều và giữ tươi lâu, giảm thiểu thời gian đi chợ. Thiết kế sang trọng, công nghệ hiện đại, song nhờ vào việc được tạo nên theo phong cách âm tường, tủ lạnh Panasonic HARMONY+ Edition là giải pháp có ngân sách tối ưu cho người dùng. HARMONY+ Edition được ra mắt với mức giá thân thiện và có thể sử dụng linh hoạt trong không gian bếp, cả khi lắp âm tường hay đặt đơn lẻ, tạo nên sự hài hòa với hệ thống kệ và tủ bếp và mang lại vẻ đẹp hiện đại thẩm mỹ. Là một trong những khách mời đầu tiên trải nghiệm tủ lạnh Panasonic HARMONY+ Edition tại sự kiện ra mắt, reviewer Dương Dê đánh giá: "Thiết kế tủ lạnh này phù hợp cho tất cả mọi người, mọi gia đình dù đang tìm kiếm một tủ lạnh có dung tích tốt, thiết kế tốt, độ an toàn cao, hay một mức giá hợp lý thì đây vẫn là lựa chọn phù hợp".Với sự kết hợp giữa thiết kế tinh tế, công nghệ bảo quản thực phẩm tiên tiến và tính tiện nghi vượt trội, tủ lạnh Panasonic HARMONY+ Edition mang đến trải nghiệm sống hiện đại, thư thái và chuẩn gu. Đặc biệt, nhân dịp năm mới, dịp tân trang ngôi nhà, Panasonic mang đến chương trình khuyến mãi "Thay tủ lạnh cũ, đổi Panasonic HARMONY+ Edition mới", khách hàng được giảm giá lên tới 3 triệu đồng khi thay tủ lạnh cũ và mua tủ lạnh HARMONY+ Edition đến hết ngày 31.1.2025. Tham khảo sản phẩm tại đây

quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư