Ả Rập Xê Út xây dựng khu chơi game và thể thao điện tử 'khủng'
Ngày 18.1, Trường ĐH Nam Cần Thơ tổ chức khánh thành Viện khoa học sức khỏe DNC và lễ kỷ niệm 12 năm thành lập trường (25.1.2013- 25.1.2025). Viện khoa học sức khỏe DNC quy mô 11 tầng, gồm 83 phòng chức năng, 15 giảng đường lớn dành cho các khoa (y, y quốc tế, điều dưỡng, y học dự phòng, răng - hàm - mặt, dược, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm…) và bệnh viện tiền lâm sàng với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 26.000 m2. Kinh phí đầu tư hơn 750 tỉ đồng.Viện khoa học sức khỏe DNC được đầu tư cơ sở vật chất hiện đại theo chuẩn quốc tế, áp dụng mô hình y khoa tiên tiến của Mỹ và các nước phát triển trên thế giới. Công trình đưa vào sử dụng không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu của hơn 6.000 sinh viên theo học khối ngành sức khỏe tại trường mà còn tiếp nhận đào tạo sinh viên quốc tế đến từ nhiều quốc gia. TS-LS Nguyễn Tiến Dũng, Chủ tịch hội đồng Trường ĐH Nam Cần Thơ, cho biết qua 12 năm hình thành, xây dựng và phát triển, đến nay, DNC được đánh giá là một trong những ngôi trường có chất lượng, cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, khuôn viên trường xanh - sạch - đẹp. Hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư đồng bộ, đảm bảo phục vụ cho hơn 24.000 sinh viên, học viên theo học tập, nghiên cứu tại trường.Cần bao nhiêu tiền để đủ sống ở nơi có mức giá đắt đỏ như TP.HCM?
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Phó thủ tướng yêu cầu rà soát việc nhập khẩu thép cán nóng tăng mạnh
Rau cung cấp vitamin, khoáng chất, chất dinh dưỡng thực vật, các hợp chất chống bệnh tật khác, carbohydrate và protein.
Phát ngôn viên của Văn phòng công tố liên bang Bỉ, nơi đặt trụ sở Nghị viện châu Âu, xác nhận một cuộc điều tra về các cáo buộc tham nhũng, làm giả và rửa tiền liên quan đến Nghị viện châu Âu khi một số quan chức đã bị bắt giữ và thẩm vấn. Huawei được cho là nằm trong danh sách những công ty bị tình nghi đã hối lộ các quan chức.Cảnh sát đã tiến hành khám xét nhiều địa điểm tại Bỉ và Bồ Đào Nha, đồng thời niêm phong 2 văn phòng của Nghị viện châu Âu có liên quan đến các quan chức bị cáo buộc. Vị phát ngôn viên này cho biết: "Các tội ác này được cho là do một tổ chức tội phạm thực hiện nhằm thúc đẩy lợi ích thương mại riêng tư trong bối cảnh các vấn đề chính trị".Văn phòng công tố Bỉ cũng cho biết hoạt động tham nhũng bị cáo buộc đã diễn ra thường xuyên và bí mật từ năm 2021 đến nay, dưới chiêu bài vận động hành lang thương mại. Các hình thức tham nhũng bao gồm đền bù cho các vị trí chính trị, tặng quà quá mức như chi phí ăn uống và đi lại, cũng như mời các quan chức tham dự các trận đấu thể thao.Đến thời điểm hiện tại, chưa có nghị sĩ châu Âu nào bị buộc tội, tuy nhiên ít nhất 15 nghị sĩ đương nhiệm và cựu nghị sĩ đang bị điều tra. Người phát ngôn của Nghị viện châu Âu cho biết cơ quan này đã nhận được yêu cầu hợp tác từ chính quyền Bỉ để hỗ trợ điều tra và sẽ nhanh chóng tuân thủ yêu cầu.Trước những cáo buộc, Huawei cho biết họ coi đây là một hành động "nghiêm túc" và sẽ "khẩn trương tham gia điều tra" để làm rõ vấn đề. Người phát ngôn của công ty khẳng định: "Huawei có chính sách không khoan nhượng đối với tham nhũng và cam kết tuân thủ mọi luật pháp và quy định hiện hành".
Dân mạng đòi xử phạt tài xế ô tô ‘hổ báo’, cố chèn đường xe khác
Ngày 28.2, CLB Bình Phước thông báo HLV Anh Đức sẽ rời ghế HLV trưởng của đội bóng này. Như vậy, trận cầu tâm điểm vòng 11 giải hạng nhất giữa 2 đội thuộc tốp 3 CLB Bình Phước và PVF-CAND chính là "lời chia tay" của cựu tuyển thủ Việt Nam. Nhưng ở trận đấu mang tính chất đặc biệt này, HLV Anh Đức không có sự phục vụ của tiền đạo trụ cột Nguyễn Công Phượng khi chân sút quê Nghệ An chưa bình phục chấn thương. Đây cũng là lý do CLB Bình Phước thi đấu tương đối bế tắc. Như mọi khi, 2 tiền đạo Lê Thanh Bình và Hồ Tuấn Tài vẫn rất đói bóng và HLV Anh Đức thậm chí phải điều chỉnh nhân sự 2 lần ngay trong hiệp 1. Chính đội khách PVF-CAND mới là những người chơi tốt hơn, có được cơ hội rõ ràng hơn. Phút 31, Hồ Thanh Minh mang về quả phạt đền cho CLB PVF-CAND sau một nỗ lực đột phá trong vòng cấm. Nhưng từ khoảng cách 11 m, anh không thể đánh bại thủ thành Bùi Tấn Trường. Đây cũng là pha bóng đáng chú ý nhất trong 45 phút đầu tiên. Sang hiệp 2, CLB PVF-CAND tiếp tục là đội thi đấu tốt hơn và liên tiếp ghi được 2 bàn thắng. Các cầu thủ lần lượt lập công là Tẩy Văn Toàn (phút 50) và Hồ Thanh Minh (phút 60). Tưởng chừng lợi thế này sẽ giúp thầy trò HLV Mauro Jeronimo có lợi thế lớn để giành trọn 3 điểm. Tuy nhiên, CLB Bình Phước đã vùng lên, ghi 2 bàn liên tiếp do công của Hồ Tuấn Tài (phút 68) và Nguyễn Khắc Vũ (phút 71) để đưa trận đấu về vạch xuất phát. Nhờ 2 bàn thắng trong vòng chưa đầy 5 phút, cộng thêm khao khát giành trọn 3 điểm để dành tặng HLV Anh Đức trong ngày chia tay, các cầu thủ CLB Bình Phước chơi cực quyết tâm trong phần còn lại của trận đấu. Tuy nhiên, nỗ lực của đội chủ nhà bất thành. CLB Bình Phước chấp nhận trận hòa 2-2, khiến ngày chia tay của HLV Anh Đức trở nên không trọn vẹn. Trước trận đấu cuối cùng, dưới sự chứng kiến của khán giả nhà, chiến lược gia này đã rơi nước mắt. Điều này có lẽ khiến chính HLV Anh Đức và người hâm mộ CLB Bình Phước cảm thấy nuối tiếc hơn. Với kết quả này, CLB Bình Phước và đội PVF-CAND có cùng 21 điểm, kém đội đầu bảng Ninh Bình 9 điểm. Xem Gold Star V.League 2-2024/25 đỉnh nhất trên FPT Play, tại https://fptplay.vn
