Lễ chào cờ đầu xuân ở Trường Sa
Tương tự “đàn anh” Exciter 155 VVA ở phân khúc xe côn tay thể thao, Sirius chính là mẫu xe chủ lực, một “át chủ bài” trong phân khúc xe số của Yamaha tại thị trường Việt Nam. Chính vì vậy, mẫu xe này được hãng xe Nhật Bản tập trung toàn lực và “ưu ái” với nhiều trang bị hàng đầu, nhằm tăng lực cạnh tranh với các đối thủ. Đặc biệt, với Sirius 2021 thế hệ mới nhất vừa tung ra thị trường với 10 tùy chọn phiên bản và đa dạng màu sắc cho khách hàng thoải mái lựa chọn.Lỗi vi phạm bị CSGT phạt tiền, giam bằng lái nhiều người đi xe máy mắc phải mà không biết
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
Hoa hậu Tô Diệp Hà khoe phong cách năng động tại Síp, Thổ Nhĩ Kỳ
Ghi nhận của phóng viên chiều tối nay 27.1 (28 tết), hầu hết các tuyến đường trung tâm TP.HCM ngày thường đông đúc xe, đặc biệt vào giờ cao điểm thường xảy ra tình trạng kẹt xe, ùn ứ hôm nay thông thoáng. Trong khi đó, một số tuyến đường khác ngày thường không phải là "điểm nóng" kẹt xe nay lại đông đúc, có thời điểm ùn ứ trong thời gian ngắn. Lực lượng chức năng túc trực điều phối dòng xe di chuyển.Theo quan sát, lúc 18 giờ hôm nay 28 tết một số tuyến đường ở khu vực Q.8 như Bình Đông, Cao Xuân Dục, Tùng Thiện Vương… chật kín xe. Đa phần, dòng xe hướng từ khu vực Q.8 và lân cận đến khu vực chợ hoa xuân "Trên bến dưới thuyền" khiến cho chợ hoa và các tuyến đường xung quanh đông đúc.Đi xe qua cầu Chà Và nối giữa Q.8 và Q.5 chiều nay, nhìn xuống đường Bến Bình Đông, chị Thanh Vy (ngụ Q.10) vô cùng bất ngờ khi nhìn từ trên cao, đường này đông đúc."Tôi cũng không tưởng tượng được là sẽ đông như vậy. Hôm nay tôi cùng chồng đi chợ hoa ở Bến Bình Đông mua sắm, thấy đông người quá. Bình thường kẹt xe thấy khó chịu, nhưng hôm nay thì thoải mái hơn. Mình trong tâm thế mua hoa, đi dạo nên thoải mái", chị bày tỏ.Trong khi đó, đi làm từ Q.5 về nhà ở một chung cư tại Q.8, anh Duy (32 tuổi) đến khu vực đường Cao Xuân Dục (Q.8) thì chịu cảnh ùn ứ, nhích từng chút vì xe đông. Anh kể tan tầm, xe buýt, xe máy, xe ba gác chở hoa, xe ô tô… chen nhau, trong khi đường nhỏ và có nhiều xe di chuyển hướng từ đường Bến Cần Giuộc cắt ngang với đường Cao Xuân Dục."May mắn vượt qua một đoạn ngắn thì đỡ hơn, phía trước là đường Tùng Thiện Vương có các anh CSGT điều phối dòng xe. Những ngày này, lạ là đường trung tâm vắng vẻ, nhưng đường ở khu nhà tôi ở lại đông đúc vì gần chợ hoa. Xe đông nhưng không quá khó chịu vì đây là không khí tết mà", anh chia sẻ.Không chỉ ở Q.8, trưa và chiều tối nay, đường Hùng Vương, Hồ Thị Kỷ, Trần Bình Trọng (Q.10)... cũng đông đúc người và xe do người dân tìm đến mua hoa, không khí buôn bán nhộn nhịp.
Ở khả năng an toàn, bên cạnh loạt công nghệ kế thừa từ bản cũ, Ford Ranger 2023 đã được cập nhật bổ sung nhiều công nghệ. Ấn tượng có hệ thống kiểm soát tốc độ tự động thông minh, tính năng duy trì làn đường, phanh sau va chạm; hỗ trợ phanh khi lùi, cảnh báo va chạm và phanh khẩn cấp và camera 360 độ…
IMF: Xung đột Hamas - Israel là ‘đám mây mới’ phủ bóng nền kinh tế toàn cầu
Nói về việc thêm khung giờ chiếu phim, đại diện VFC cho hay khung giờ mới sẽ phù hợp hơn với nhiều đối tượng khán giả. Khung 20 giờ được kỳ vọng sẽ giúp các bộ phim tiếp cận đông đảo khán giả và tạo thói quen xem phim truyền hình ở một khung giờ cố định. Đơn vị sản xuất sẽ chuẩn bị những nội dung phong phú, mới lạ hơn, lựa chọn những kịch bản phù hợp với khung giờ phát sóng mới.Những bộ phim phát sóng tiếp theo ở khung giờ vàng mới sẽ là Mặt trời lạnh với câu chuyện tình yêu ở Đà Lạt mộng mơ; Cầu vồng ở phía chân trời với nội dung nhẹ nhàng của tình yêu và tuổi trẻ, do đạo diễn Vũ Minh Trí cầm trịch.Có thể thấy nội dung phim truyền hình Việt chiếu ở khung giờ mới mở đầu với những câu chuyện mới lạ, hấp dẫn về tình thân, tình người trong cuộc sống, xã hội hiện đại như Cha tôi người ở lại (đạo diễn Vũ Trường Khoa) hay Những chặng đường bụi bặm (đạo diễn Trịnh Lê Phong). Những con người vấp ngã, trải qua biến cố cùng tìm đến nhau và trở thành một gia đình thực sự."Họ gặp nhau và tạo nên một hành trình đầy tiếng cười và yêu thương. Đây là bộ phim với chủ đề khá mới lạ, không có bối cảnh chính mà bối cảnh được trải dài trên khắp cả nước. Các diễn viên và ê kíp đã vượt qua hơn 1.000 km với nhiều cung đường đẹp, những cảnh sắc hùng vĩ… để tạo nên một cuộc hành trình, một chuyến đi của tình người, của sự yêu thương. Nên có thể gọi đây là một bộ phim hành trình cũng được và có một cách kể rất khác", đạo diễn Trịnh Lê Phong nói về tác phẩm của mình.Còn ở khung 21 giờ trên VTV1, sau khi Không thời gian kết thúc sẽ là phim Mẹ biển của đạo diễn Nguyễn Phương Điền với những câu chuyện cảm động, đầy nhân văn về cuộc sống của người dân miền biển phía nam sau cơn bão.Về sự đổi mới nội dung phim truyền hình trong thời gian tới, Phó giám đốc VFC - đạo diễn Khải Anh cho biết: "Nếu làm tốt thì nội dung nào cũng có thể thu hút khán giả, dù đó là đề tài gia đình, tình yêu, chính luận hay hình sự. Chúng tôi luôn cố gắng đa dạng, thay đổi đề tài để khán giả được thay đổi khẩu vị liên tục nên sắp tới sẽ đầu tư vào kịch bản, tìm kiếm diễn viên và đa dạng đề tài để cho ra mắt những bộ phim hấp dẫn hơn trong năm nay".Trong thời đại công nghệ số, khán giả có nhiều sự lựa chọn với đa dạng các thể loại giải trí. Phim truyền hình dù là "món ăn khoái khẩu" nhưng nếu không thay đổi thì sẽ giảm sức hút. Nói về điều này, đạo diễn Trịnh Lê Phong cho rằng: "Khán giả giờ có nhiều sự lựa chọn, chỉ cần một cái điện thoại, máy tính bảng là họ có thể xem phim hoặc chương trình giải trí của bất cứ quốc gia nào. Vì vậy, nếu không nâng cao chất lượng thì phim truyền hình sẽ càng giảm sức hút".Để đáp ứng sự thưởng thức đa dạng và thu hút nhiều đối tượng khán giả, đặc biệt khán giả trẻ ít có thời gian, Hòa Bình Film và Digi Picture đang tổ chức casting tuyển diễn viên để sản xuất phim truyền hình ngắn tập sẽ chiếu trên HTV7 vào năm 2025. Đại diện đơn vị sản xuất này cho biết đây là bước đi chiến lược nhằm đổi mới ngành phim truyền hình, vốn chủ yếu tràn ngập các sản phẩm dài tập. "Chúng tôi nhận thấy khán giả ngày nay đang tìm kiếm những nội dung dễ tiếp cận, hiệu quả trong việc truyền tải thông điệp và có tính giải trí cao. Phim ngắn tập không chỉ phù hợp với nhịp sống hiện đại mà còn tạo điều kiện cho những câu chuyện sáng tạo được thể hiện một cách súc tích, hấp dẫn", vị này nêu rõ. Theo đó, 3 bộ phim truyền hình ngắn tập sẽ ra mắt sắp tới là Xét nghiệm (6 tập), Nhà bà Hà vui quá (12 tập) và Xin chào ngày mai (12 tập) với nhiều nội dung phong phú về gia đình, tình yêu, người trẻ trong cuộc sống hiện đại được chuyển tải qua những thước phim hài hước, tình cảm lãng mạn.Nói về xu hướng làm phim truyền hình ngắn tập, đạo diễn Khải Anh cho biết: "Sắp tới bên cạnh những bộ phim dài tập, để đáp ứng nhu cầu của nhiều khán giả trẻ, chúng tôi cũng tính tới sản xuất những bộ phim ngắn tập (dạng mini sê-ri từ 16 - 20 tập)".
